Doradca Podatnika 48/2006 VAT

Obowiązujące regulacje przewidują możliwość wystawiania przez nabywcę towarów lub usług faktur dokumentujących dostawę towaru lub świadczenie usług nabytych od podatnika zarejestrowanego jako podatnik VAT czynny. Fakturę może wystawić także nabywca towaru stanowiącego przedmiot wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów dokonywanej przez podatnika zarejestrowanego jako podatnik VAT UE. Niemniej wystawienie takiej faktury uzależnione zostało od spełnienia określonych przepisami warunków.

Omawiając zasady wystawiania faktur przez nabywcę towarów lub usług, należy wskazać na regulacje rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia z VAT.

Otóż, stosownie do § 10 ust. 1 powołanej regulacji, nabywcy towarów lub usług od podatnika zarejestrowanego jako podatnik VAT czynny, posiadającego numer identyfikacji podatkowej, mogą wystawiać faktury stwierdzające dokonanie dostawy towarów lub świadczenia usług oznaczone jako "FAKTURA VAT". Powyższa regulacja znajduje również zastosowanie w stosunku do faktur dokumentujących otrzymanie części ceny przed dniem wydania towaru lub wykonania usługi.

WARUNKI WYSTAWIANIA PRZEZ NABYWCĘ FAKTUR W IMIENIU DOSTAWCY

W myśl § 10 ust. 1 rozporządzenia nabywca towaru lub usługi może wystawić fakturę dokumentującą dostawę towarów lub świadczenie usługi, jeżeli spełnione zostaną poniższe warunki:

• nabywca jest podatnikiem VAT zarejestrowanym jako podatnik VAT czynny,
• została zawarta umowa z dokonującym dostawy towarów lub świadczącym usługi, upoważniająca do wystawiania faktur, faktur korygujących i duplikatów - w imieniu i na rachunek dokonującego dostawy towarów lub usługodawcy, a umowa ta odpowiada warunkom określonym rozporządzeniem.

Zarazem, zgodnie z § 10 ust. 1 pkt 2, kolejnym warunkiem zastosowania regulacji pozwalających na wystawianie faktur przez nabywcę towarów i usług jest dostarczenie naczelnikom urzędów skarbowych, właściwych dla każdej ze stron umowy, pisemnej informacji o zawartej umowie upoważniającej do wystawiania faktury przez nabywcę. Informację tę strony obowiązane są dostarczyć w terminie dziesięciu dni od dnia zawarcia umowy. Ponadto powyższa informacja powinna zwierać:

• dane dotyczące dokonującego dostawy towarów lub świadczącego usługi oraz nabywcy,
• datę zawarcia umowy,
• okres obowiązywania umowy.

Tym samym, aby nabywca towarów lub usług był upoważniony do wystawiania faktur w imieniu dostawcy towarów lub świadczącego usługi, podatnicy muszą spełnić wskazane powołanymi przepisami warunki.


UMOWA UPOWAűNIAJĄCA NABYWCĘ DO WYSTAWIANIA FAKTUR W IMIENIU DOSTAWCY

Zgodnie z § 10 ust. 2 omawianego aktu wykonawczego do ustawy o VAT, umowa zawarta między nabywcą a dostawcą powinna zawierać postanowienia, w myśl których podatnik dokonujący dostawy towarów lub świadczący usługi:

• upoważnia nabywcę do wystawiania faktur, faktur korygujących i duplikatów, w jego imieniu i na jego rachunek,
• nie będzie wystawiał faktur na rzecz nabywcy w okresie obowiązywania umowy,
• poinformuje nabywcę w trybie natychmiastowym w przypadku wykreślenia go z rejestru jako podatnika VAT czynnego lub o zbyciu przedsiębiorstwa.

Z kolei w stosunku do nabywcy towarów umowa powinna zawierać postanowienia ustalające, iż nabywca towarów:

• będzie wystawiał faktury, faktury korygujące i duplikaty zgodnie z obowiązującymi przepisami,
• będzie przedstawiał drugiej stronie umowy oryginał i kopię faktury do jej akceptacji w formie podpisu, z tym że termin przedstawienia do akceptacji oryginału faktury ma tak być określony w umowie, aby było możliwe dokonanie terminowego rozliczenia podatku przez dokonującego dostawy towarów lub świadczącego usługi. Należy dodać, iż w wypadku wystawienia faktury przez nabywcę towarów lub usług kopia faktury pozostaje u dokonującego dostawy towarów lub świadczącego usługi,
• poinformuje drugą stronę w trybie natychmiastowym w przypadku wykreślenia go z rejestru jako podatnika VAT czynnego lub o zbyciu przedsiębiorstwa.

Zasadny jest więc wniosek, iż na mocy przepisu § 10 ust. 2, powołanej umowy nie można zawrzeć na czas nieoznaczony, bowiem wskazana norma jasno stwierdza, iż strony w umowie powinny oznaczyć termin jej obowiązywania, który zarazem nie może być dłuższy niż rok.

WEWNĄTRZWSPÓLNOTOWA DOSTAWA TOWARÓW

Zgodnie z § 10 ust. 4 przepisy wyrażone § 10 ust. 1 lit. b), ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio do faktur stwierdzających dokonanie wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, jeżeli zachowane zostaną wskazane tą regulacją warunki. Nabywca towaru stanowiącego przedmiot wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów może więc wystawić fakturę, jeżeli:

• jest podatnikiem podatku od wartości dodanej zidentyfikowanym dla potrzeb transakcji wewnątrzwspólnotowych na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju,
• dokonującym wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów jest podatnik, który zgłosił zamiar dokonywania wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów i został zarejestrowany jako podatnik VAT UE,
• dokonujący wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów dostarczył właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie dziesięciu dni od dnia zawarcia umowy pisemną informację o zawarciu umowy w sprawie wystawiania faktur przez nabywcę towaru.

Konsekwencją spełnienia powyższych wymagań jest uprawnienie nabywcy do wystawienia faktury dokumentującej wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.

TREŚĆ FAKTURY

Wystawiona przez nabywcę faktura dokumentująca dostawę towarów lub świadczenie usług, a także wewnątrzwspólnotową dostawę towarów, powinna zgodnie z § 10 ust. 3 rozporządzenia zawierać informację określającą jej wystawcę.

Obligatoryjnym elementem faktury wystawionej przez nabywcę jest informacja, iż wystawca wystawił ją w imieniu i na rachunek podatnika wymienionego w fakturze jako sprzedawca. W konsekwencji nabywca towaru lub usługi, wystawiając fakturę, zobowiązany jest obok wymaganych ogólnymi przepisami elementów faktury umieścić na niej również treść właściwą dla faktury wystawianej na podstawie § 10 rozporządzenia.

---

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.