MENU   START WYDAWCA REDAKCJA ARCHIWUM  
Szukaj

WYSZUKIWARKA



BAZY PRAWA
PRAWO KRAJOWE
PRAWO UE
Zobacz także

Rozliczenie ze wspólnikiem występującym ze spółki cywilnej

Zawiązanie spółki cywilnej prowadzi do powstania wyodrębnionej masy majątkowej, objętej współwłasnością łączną, która uniemożliwia swobodne dysponowanie majątkiem spółki w trakcie jej funkcjonowania. Majątek ten powstaje z wkładów, jakie wnoszą poszczególni wspólnicy, a więc w przypadku wystąpienia ze spółki wspólnik powinien otrzymać odpowiednią rekompensatę.

W czasie prowadzenia przez spółkę cywilną działalności każdy ze wspólników bierze odpowiedni udział w zyskach. Jeżeli spółka ulega rozwiązaniu lub opuszcza ją jeden ze wspólników, należy dokonać rozliczenia między wspólnikami, z uwzględnieniem całego majątkowego dorobku wspólnego przedsięwzięcia.

ROZWIĄZANIE KODEKSOWE

Podstawową regułę rozliczeń między wspólnikami określa art. 871 k.c., np. w przypadku wypowiedzenia przez niego udziału w spółce zawartej na czas nie oznaczony (por. art. 869 § 1 k.c.). Sprowadza się ona do dwuetapowego postępowania, prowadzącego do przekazania występującemu ze spółki wspólnikowi tych składników majątku spółki, które stanowią ekwiwalent jego dotychczasowego zaangażowania we wspólne sprawy. Pierwszy etap rozliczeń polega na zwrocie wspólnikowi jego wkładu, jaki wniósł w momencie zawiązywania się spółki. Drugi etap to przekazanie wspólnikowi odpowiedniej do jego udziału w zysku części tej wartości majątku spółki, która stanowi nadwyżkę nad wniesionymi do niej wkładami (art. 871 k.c.).

PRZYKŁAD
Wspólnik X wniósł do spółki cywilnej Y wkład w postaci własności samochodu osobowego marki Polonez, który oszacowany został w umowie spółki na podstawie opinii biegłego na 10 000 zł. Zobowiązał się też (podobnie jak czterech pozostałych wspólników) do osobistego świadczenia usług na rzecz spółki polegającego na dyżurowaniu w biurze spółki raz w tygodniu.

Udział w zysku został dla X ustalony w wysokości jednej trzeciej łącznej kwoty zysku (w przypadku pozostałych wspólników udział ten wynosił jedną szóstą łącznego zysku). Po roku X postanowił wypowiedzieć swój udział w spółce w trybie natychmiastowym (bez zachowania terminów wypowiedzenia), argumentując to swoją długotrwałą chorobą (art. 869 § 2 k.c.). W pierwszym etapie rozliczenia X powinien otrzymać równowartość jego rzeczowego wkładu (10 000 zł). Nie ma on natomiast (zgodnie z art. 871 § 1 zd. 2) prawa domagania się zwrotu wartości swojego wkładu, polegającego na świadczeniu usług dyżurowania albo na używaniu przez spółkę należących do wspólnika rzeczy.

W drugim etapie należy ustalić wartość majątku spółki, stanowiącego podstawę rozliczeń i wkładów poszczególnych wspólników. Jeżeli majątek spółki został wyceniony na np. 60 000 zł, a wkłady wspólników na 30 000 zł, wartość majątku wspólnego, po odliczeniu wartości wkładów, wyniesie 30 000 zł.

Ponieważ X należałoby wypłacić taką część tej kwoty, która odpowiada stosunkowi, w jakim uczestniczył on w zyskach spółki, w drugim etapie rozliczeń powinien on uzyskać dodatkowo 10 000 zł, czyli jedną trzecią istniejącej nadwyżki całego majątku spółki nad wartością udziałów wszystkich jej wspólników. Łącznie ze zwróconym wkładem X powinien więc otrzymać 20 000 zł.

Zdaniem Sądu Najwyższego, według podobnych zasad powinno przebiegać rozliczenie ze spadkobiercami zmarłego wspólnika z tytułu jego uczestnictwa w spółce, jeżeli w umowie spółki nie zastrzeżono, że spadkobiercy wspólnika wejdą, na podstawie art. 872 k.c., do spółki (por. postanowienie SN z 22 ma- ja 1973 r., sygn. akt II CR 184/73, OSNCP 1974, nr 3, poz. 52),

W UMOWIE SPÓŁKI

Z punktu widzenia kwestii rozliczeniowych istotne jest uregulowanie w umowie spółki dwóch okoliczności upraszczających zasady wypłat: obowiązku ponoszenia przez występującego ze spółki cywilnej wspólnika konsekwencji ujemnego stanu majątku spółki, oraz wskazania momentu, według którego oceniany będzie, stanowiący podstawę rozliczeń, wspólny majątek - na podstawie sporządzanego w tym celu bilansu (najbardziej właściwe wydaje się przyjęcie za taki moment daty wystąpienia wspólnika ze spółki). Zajęcie przez wspólników zgodnego stanowiska co do tych zagadnień jest tym ważniejsze, że art. 871 k.c. nie zawiera żadnej regulacji w zakresie tej problematyki.

Rafał Golat
Autor jest radcą prawnym w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego

PODSTAWA PRAWNA
  • art. 869, art. 871 § 1 zd. 2 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 ze zm.)


TO WARTO WIEDZIEĆ
Spółkę będącą twoim dłużnikiem przejął likwidator. Powinien on zakończyć bieżące interesy danej spółki, ściągnąć zobowiązania od jej dłużników oraz wypełnić jej zobowiązania wobec wierzycieli (czyli spłacić ich wierzytelności), a także upłynnić majątek spółki. Abyś nie stracił swoich pieniędzy, pamiętaj, że jeżeli jest to:
  • Spółka z o.o.: - likwidatorzy powinni ogłosić o jej rozwiązaniu i wezwać wierzycieli do zgłaszania swoich wierzytelności, - wierzyciele - zgłosić swoje wierzytelności w terminie trzech miesięcy od dnia ogłoszenia. Ogłoszenie o likwidacji spółki musi być zamieszczone w Monitorze Sądowym i Gospodarczym oraz, jeżeli spółka wybrała jeszcze inne pismo dla ogłoszeń, także w tym piśmie. Jeśli nie zgłosisz swojej wierzytelności w wyznaczonym terminie, nie oznacza to, że stracisz możliwość odzyskania swoich pieniędzy z majątku likwidowanej spółki. Jednak likwidatorzy będą mogli się zasłaniać wobec ciebie zarzutem, że nie wiedzieli, iż jesteś wierzycielem spółki i dlatego nie spłacili twoich roszczeń.
  • Spółka akcyjna: - likwidatorzy powinni ogłosić (w Monitorze Sądowym i Gospodarczym oraz, jeżeli spółka wybrała jeszcze inne pismo dla ogłoszeń, także w nim) dwukrotnie o rozwiązaniu spółki akcyjnej i otwarciu likwidacji oraz wezwać wierzycieli do zgłoszenia swoich wierzytelności, - wierzyciele - zgłosić swoje wierzytelności likwidatorom w terminie 6 miesięcy od dnia ostatniego ogłoszenia. Konsekwencje niezgłoszenia wierzytelności w terminiee są takie same jak w przypadku spółki z o.o.
  • Spółka jawna, komandytowa, komandytowo-akcyjna, partnerska: - przepisy nie przewidują obowiązku zgłaszania likwidatorom wierzytelności przez wierzyciela ani nie nakładają na wierzyciela żadnych terminów do zgłaszania swoich wierzytelności. Teoretycznie więc inicjatywa leży po stronie likwidatorów. Lepiej jednak na piśmie przedstawić likwidatorom dowody na istnienie swojej wierzytelności i wezwać ich do spłaty twojego roszczenia.
Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.
S2pXSLTransformator::missingFileError :: Plik z szablonem XSL /htdocs/e-podatnik.pl/epodatnik/xml/spisy_tresci_czasopism/doradca_podatnika/633.xml NIE ISTNIEJE !!!
Wydawnictwo TRENDY