Doradca Podatnika 49/2006 Podatek dochodowy

Decyzja Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu Ośrodek Zamiejscowy w Legnicy z 8 listopada 2006 r., PD/423-1/06

PYTANIE PODATNIKA

Czy do kosztów uzyskania przychodów można zaliczyć przysługujące od zmarłego dłużnika wierzytelności, których nieściągalność została udokumentowana aktami notarialnymi o odrzuceniu spadku?

ODPOWIEDŹ URZĘDU

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 tej ustawy. Stosownie do art. 16 ust. 1 pkt 25 lit. a) ustawy nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wierzytelności odpisanych jako nieściągalne, z wyjątkiem wierzytelności, które uprzednio na podstawie art. 12 ust. 3 ustawy o CIT zostały zarachowane jako przychody należne i których nieściągalność została udokumentowana w sposób określony w art. 16 ust. 2 tej ustawy.

W myśl art. 16 ust. 2 cyt. ustawy za wierzytelności, o których mowa w ust. 1 pkt 25, uważa się wierzytelności, których nieściągalność została udokumentowana:

1. postanowieniem o nieściągalności, wydanym przez właściwy organ postępowania egzekucyjnego, albo
2. postanowieniem sądu o oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację majątku, gdy majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania, lub umorzeniu postępowania upadłościowego obejmującego likwidację majątku,
3. ukończeniu postępowania upadłościowego obejmującego likwidację majątku, albo protokołem sporządzonym przez podatnika stwierdzającym, że przewidywane koszty procesowe i egzekucyjne związane z dochodzeniem wierzytelności byłyby równe albo wyższe od jej kwoty. (...) jakikolwiek inny dokument niż wymieniony wyżej nie może skutecznie udokumentować faktu nieściągalności wierzytelności.

Z kolei zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 26a ustawy o CIT kosztem uzyskania przychodów są odpisy aktualizujące wartość należności, określone w ustawie o rachunkowości, od tej części należności, która była uprzednio zaliczona na podstawie art. 12 ust. 3 do przychodów należnych, a ich nieściągalność została uprawdopodobniona na podstawie ust. 2a pkt 1.

Wskazany art. 16 ust. 2a pkt 1 stanowi zaś, że nieściągalność wierzytelności uznaje się za uprawdopodobnioną w przypadku określonym art. 16 ust. 1 pkt 26a w szczególności, jeżeli:

1. dłużnik zmarł, został wykreślony z ewidencji działalności gospodarczej, postawiony w stan likwidacji lub została ogłoszona jego upadłość obejmująca likwidację majątku, albo
2. zostało wszczęte postępowanie upadłościowe z możliwością zawarcia układu lub zostało wszczęte postępowanie ugodowe,
3. wierzytelność została potwierdzona prawomocnym orzeczeniem sądu i skierowana na drogę postępowania egzekucyjnego, albo
4. wierzytelność jest kwestionowana przez dłużnika na drodze powództwa sądowego. Spółka nie utworzyła odpisu aktualizującego wartość przedmiotowej wierzytelności.

Zatem przepis art. 16 ust. 1 pkt 26a ustawy o CIT nie ma w sprawie zastosowania i tym samym nie może stanowić podstawy bezpośredniego zaliczenia tej wierzytelności do kosztów uzyskania przychodów, mimo uprawdopodobnienia jej nieściągalności zgodnie z art. 16 ust. 2a pkt 1 ww. ustawy.