Doradca Podatnika 49/2006 VAT

Prowadzę działalność gospodarczą w zakresie handlu hurtowego. W jednym z punktów sprzedaży dokonano kradzieży towarów. Wszystkie skradzione towary służyły wyłącznie sprzedaży opodatkowanej. Czy przysługuje mi prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego?

Każdy przedsiębiorca nie tylko czerpie korzyści, prowadząc działalność gospodarczą, ale także obarczony jest ryzykiem gospodarczym. W praktyce pojawiają się przypadki, na które przedsiębiorca nie ma bezpośredniego wpływu. Są to zdarzenie losowe, jak np. kradzież. Z punktu widzenia przedsiębiorcy istotne jest, czy w takiej sytuacji przysługuje mu prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony.

Należy zaznaczyć, że podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony przy nabyciu towarów i usług. Realizacja tego prawa może nastąpić wówczas, gdy dokonany zakup związany jest ze sprzedażą opodatkowaną.

W sytuacji gdy w chwili nabycia towaru podatnikowi przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego (ze względu na istnienie związku z przyszłą sprzedażą opodatkowaną), należy uznać, że fakt późniejszego wystąpienia zdarzenia losowego (m.in. kradzieży, zniszczenia) nie pozbawia go prawa do odliczenia podatku naliczonego związanego z zakupem tego towaru.

Konsekwencją powyższego jest brak obowiązku korekty podatku naliczonego przy nabyciu towarów handlowych, które następnie zostały skradzione lub uległy zniszczeniu. Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług (dalej: ustawy o VAT) podatnikowi VAT przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.

Co do zasady, kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług (art. 86 ust. 2 ustawy o VAT). Podatnik jest uprawniony do odliczenia podatku naliczonego w rozliczeniu bieżącym, w związku z otrzymaniem faktury lub dokumentu celnego, bez konieczności oczekiwania na moment dokonania sprzedaży towarów lub świadczenia usług, dla których poczynił konieczne zakupy. Należy pamiętać, że istotny jest nie tylko fakt zaistnienia kradzieży, skutkującej stratami, ale także (albo przede wszystkim!) rzetelne udokumentowanie tego zdarzenia.

Podatnik musi udowodnić, że dołożył należytej staranności w celu uniknięcia kradzieży. Dla celów dowodowych fakt wystąpienia kradzieży powinien być przez podatnika należycie udokumentowany, np. komisyjny protokół strat uzupełniony o protokół policji. Natomiast warto przypomnieć, że samo oświadczenie podatnika nie jest wiarygodne.

Ponadto, jak wynika z art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT, obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika towarów i usług, jeżeli wydatki na ich nabycie nie mogłyby być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, z wyjątkiem przypadków, gdy brak możliwości zaliczenia tych wydatków do kosztów uzyskania przychodów pozostaje w bezpośrednim związku ze zwolnieniem od podatku dochodowego. \

Podatnik nie musi więc korygować podatku naliczonego od zakupionego towaru, który następnie został skradziony. W takich okolicznościach istotne jest to, czy skradziony towar przeznaczony był do wykonywania czynności opodatkowanych, jak również to, czy wydatki na jego nabycie były zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym. Należy pamiętać, że w celu uznania wartości towarów utraconych wskutek kradzieży za koszty podatkowe podatnik powinien wykazać, że poniesiona strata z tego tytułu:

• nie jest następstwem braku staranności
• jest należycie udokumentowana.

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.