Doradca Podatnika 50/2006 VAT

Prowadzę postępowanie egzekucyjne przeciwko nieuczciwemu kontrahentowi. Chciałbym się dowiedzieć, czy w takiej sytuacji komornik będzie obowiązany odliczyć VAT od wyegzekwowanych kwot, czy też nie?

Komornicy sądowi wykonujący czynności egzekucyjne w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania cywilnego są płatnikami podatku od towarów i usług od dostawy dokonywanej w trybie egzekucji, towarów będących własnością dłużnika lub posiadanych przez niego z naruszeniem obowiązujących przepisów. Powyższe dotyczy zarówno przypadku, gdy przedmiotem dostawy są rzeczy ruchome, jak też nieruchomości.

Wydaje się, iż komornik wykonujący czynności w zakresie określonym w art. 18 ustawy o VAT nie będzie podatnikiem, a jedynie płatnikiem. Zgodnie bowiem z art. 15 ust. 6 ustawy o VAT nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Zgodnie zaś z § 27 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Finansów z 27 kwietnia 2004 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, zasad wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług, komornicy sądowi, dokonujący na podstawie przepisów ustawy z 17 listopada 1964 r. - kodeks postępowania cywilnego sprzedaży towarów, wystawiają w imieniu dłużnika i na jego rachunek faktury potwierdzające dokonanie sprzedaży tych towarów; kopię faktury otrzymuje dłużnik.

Fakturę wystawia się, jeżeli na dłużniku spoczywa obowiązek podatkowy związany ze sprzedażą towarów. Wobec powyższego komornik sądowy, będąc organem władzy publicznej, nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług zgodnie z art. 15 ust. 6 cytowanej ustawy o VAT, a jedynie płatnikiem tego podatku. Pozostaje pytanie, czy komornik będzie płatnikiem VAT w przypadku prowadzenia egzekucji z nieruchomości?

W mojej ocenie, nie powinien. Komornik sądowy wbrew stanowisku organów skarbowych (w przypadku prowadzenia egzekucji z nieruchomości) nie bierze udziału w czynnościach, które w podatku od towarów i usług skutkują wystąpieniem czynności opodatkowanej podatkiem od towarów i usług. Komornik w egzekucji nieruchomości nie dokonuje czynności stanowiących dostawę towaru w rozumieniu ustawy o VAT.

Czynności tych w egzekucji z nieruchomości dokonuje Sąd (przybicie i przysądzenie własności, a w postępowaniu uproszczonym jedynie przysądzenie własności). To bowiem w wyniku przysądzenia własności następuje dostawa towaru rozumiana jako przejście na nabywcę prawa rozporządzania towarem jak właściciel. Z uwagi na powyższe w mojej ocenie w tym zakresie komornik nie będzie również płatnikiem VAT w rozumieniu art. 18 ustawy o VAT, przy czym zaznaczyć należy, iż stanowisko to stoi w opozycji do stanowiska organów skarbowych.

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.