Doradca Podatnika 51-52/2006 Prawo w obronie przedsiębiorcy

Spółka założyła swego czasu niepubliczną (niepaństwową) szkołę wyższą. W związku ze zmianą ustawy o szkolnictwie wyższym została zobowiązana do zmiany statutu uczelni. Właściwy minister przesłał szkole proponowany statut. Termin do zgłoszenia statutu już upłynął, a proponowany statut nie bardzo odpowiada spółce. Czy projekt przesłany przez ministra obowiązuje spółkę, a jeżeli tak, czy można zmienić zaproponowany statut? Kto przejmie funkcje założyciela w przypadku likwidacji spółki założyciela, czy w takim przypadku funkcję założyciela przejmie minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego?

Zgodnie z ustawą - Prawo o szkolnictwie wyższym zasadą jest, iż statut uczelni niepublicznej nadaje jej założyciel albo uchwala organ kolegialny uczelni wskazany w statucie, z zastrzeżeniem art. 24 ust. 1, zgodnie z którym pierwszy statut uczelni niepublicznej nadaje jej założyciel. Statut uczelni niepublicznej określa sposób przejęcia funkcji założyciela w razie jego śmierci, jeżeli jest osobą fizyczną, albo likwidacji, jeżeli jest osobą prawną, oraz zasady i tryb likwidacji uczelni, z uwzględnieniem zobowiązań założyciela uczelni w przypadku jej likwidacji.

Przejęcie funkcji założyciela wymaga zgody ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego wyrażonej w formie decyzji administracyjnej. Funkcji założyciela po jego likwidacji nie musi zatem przejmować minister. Statut musi jednak określać kto i w jaki sposób takie funkcje przejmie.

Statut uczelni niepublicznej wchodzi w życie z dniem wydania przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego decyzji zatwierdzającej ten statut, chyba że w statucie został określony termin późniejszy. Jeżeli jednak uczelnia niepubliczna posiada co najmniej cztery uprawnienia do nadawania stopnia naukowego doktora (uczelnia artystyczna - dwa), statut wchodzić będzie w życie z dniem określonym w uchwale senatu lub w decyzji założyciela. W związku z wejściem w życie nowej ustawy o szkolnictwie wyższym, przepisy nowej ustawy nałożyły na istniejące uczelnie nadanie nowych statutów uczelni (dostosowanych do norm nowej ustawy) do 30 czerwca 2006 r.

Założyciel lub uprawniony organ uczelni zobowiązani byli do przedłożenia nowego statutu ministrowi właściwemu do spraw szkolnictwa wyższego do zatwierdzenia, nie później niż do dnia 30 marca 2006 r. W przypadku gdy uczelnia nie wypełniła obowiązku, o którym mowa powyżej, właściwy minister nadaje jej statut w drodze decyzji administracyjnej; przez wydanie decyzji należy rozumieć jej doręczenie zainteresowanemu.

Procedura nadania statutu powinna zatem wyglądać w ten sposób, że szkoła zgłasza projekt statutu, a minister go zatwierdza - stąd minister przesłał wzór, żeby szkoła miała na czym pracować. Terminy upłynęły jednak 30 czerwca 2006 r. W związku z powyższym minister był uprawniony do nadania odgórnie statutu w drodze decyzji. Statut teoretycznie zatem powinien być nadany przez ministra z uwagi na upływ terminów. Jednakże z treści pytania nie wynika, czy uczelnia otrzymała taką decyzję.

Jeżeli nie, to można się o nią upomnieć, w załączeniu przesyłając proponowany przez Państwa wzór statutu do zatwierdzenia. Jeżeli decyzja została już doręczona, to pytanie - czy jest już ostateczna, jeśli nie - można ją skarżyć. Jeżeli jest ostateczna, to pozostaje ustalenie, jaka jest aktualna treść statutu i wszczęcie procedury zmiany takiego statutu. Co do zmiany statutu to wydaje się, iż będzie analogiczna do jego ustanowienia.

Zgodnie z ustawą statut nadaje jej założyciel albo uchwala organ kolegialny uczelni wskazany w statucie. Wydaje się zatem, iż założyciel powinien zaproponować nowy tekst statutu - zmieniony, który wejdzie w życie po jego zatwierdzeniu w drodze decyzji przez ministra (o ile minister go zatwierdzi).

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.