Doradca Podatnika 51-52/2006 Rachunkowość

Postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Brzegu z 28 sierpnia 2006 (PD-415/INT/42/ACH/06)

Metodę ustalenia wartości początkowej środka trwałego określoną w art. 22g ust. 9 ustawy stosuje się w przypadku braku możliwości ustalenia kosztu wytworzenia danego środka trwałego. Natomiast przepis ten nie ma zastosowania w przypadku nabycia środka trwałego w drodze kupna.

W 1998 roku podatniczka zakupiła wolno stojący budynek za kwotę 170 000 zł i wprowadziła go do ewidencji środków trwałych, przyjmując wartość wynikającą z aktu notarialnego. Od momentu zakupu do końca 2005 r. budynek był cały czas remontowany, jednakże podatniczka nie posiada żadnych faktur dokumentujących poniesione koszty remontu. Remont budynku zakończono z końcem 2005 roku.

Obecnie podatniczka posiada operat szacunkowy dokonany przez biegłego, w którym wartość wyremontowanego lokalu określono na kwotę 600 000 zł.

Pytanie podatnika

Czy nie posiadając dokumentów potwierdzających wysokość poniesionych kosztów remontu, można podnieść wartość środka trwałego na podstawie posiadanego operatu szacunkowego dokonanego przez biegłego?

Odpowiedź urzędu

Podatniczka prowadzi działalność gospodarczą opodatkowaną w formie zasad ogólnych. W świetle art. 22a ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 ze zm.) środkami trwałymi są stanowiące własność lub współwłasność podatnika, nabyte lub wytworzone we własnym zakresie, kompletne i zdatne do użytku w dniu przyjęcia do używania:

• budowle, budynki oraz lokale będące odrębną własnością,
• maszyny, urządzenia i środki transportu,
• inne przedmioty

- o przewidywanym okresie używania dłuższym niż rok, wykorzystywane przez podatnika na potrzeby związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą albo oddane do używania na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub umowy określonej w art. 23a pkt 1. Z art. 22g ust. 1 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika natomiast, że za wartość początkową środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, z uwzględnieniem ust. 2-18, uważa się:

• w razie nabycia w drodze kupna - cenę ich nabycia,
• w razie wytworzenia we własnym zakresie - koszt wytworzenia,
• w razie nabycia w drodze spadku, darowizny lub w inny nieodpłatny sposób - wartość rynkową z dnia nabycia, chyba że umowa darowizny albo umowa o nieodpłatnym przekazaniu określa tę wartość w niższej wysokości,
• w razie nabycia w postaci wkładu niepieniężnego (aportu) wniesionego do spółki cywilnej lub osobowej spółki handlowej - ustaloną przez wspólników na dzień wniesienia wkładu lub udziału, wartość poszczególnych środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, nie wyższą jednak od ich wartości rynkowej, z dnia wniesienia wkładu.

W myśl art. 22n ust. 2 powołanej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podatnicy prowadzący podatkową księgę przychodów i rozchodów są obowiązani do prowadzenia ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, zawierającej w szczególności wartość początkową.

Wprowadzając środek trwały do ewidencji bezpośrednio po jego zakupie, jednocześnie określając wartość początkową na podstawie ceny nabycia, o której mowa w art. 22g ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podatniczka zdecydowała, że zakupiony i wprowadzony do ewidencji środków trwałych w 1998 r. budynek o wartości początkowej 170 000 zł jest kompletny i zdatny do użytku w dniu przyjęcia do używania.

Odnosząc się natomiast do kwestii dotyczącej powołania biegłego do wyceny nieruchomości, w związku z poniesionymi wydatkami na remont, co w konsekwencji wpłynęło na podwyższenie jego wartości, należy zauważyć, że ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych w pewnych tylko okolicznościach zezwala ustalić wartość początkową w wysokości określonej przez biegłego.

Dotyczy to jednakże tylko ustalenia wartości środka trwałego wytworzonego przez podatnika, co w tym przypadku nie ma miejsca. Stosownie bowiem do treści art. 22g ust. 9 ww. ustawy, jeżeli podatnik nie może ustalić kosztu wytworzenia, o którym mowa w ust. 4, wartość początkową środków trwałych ustala się w wysokości określonej z uwzględnieniem cen rynkowych, o których mowa w ust. 8, przez biegłego powołanego przez podatnika.

A zatem możliwość taka istnieje tylko w "wyjątkowych sytuacjach", np. gdy dany środek trwały został wykonany sposobem gospodarczym lub w zakładzie podatnika i ustalenie kosztów wytworzenia tego środka trwałego nie było możliwe na podstawie kosztów wytworzenia.

Odnosząc się natomiast do ust. 17 art. 22g ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, należy stwierdzić, że jeżeli środki trwałe uległy ulepszeniu w wyniku przebudowy, rozbudowy, rekonstrukcji, adaptacji lub modernizacji, wartość początkową tych środków, ustaloną zgodnie z ust. 1, 3-9 i 11-15, powiększa się o sumę wydatków na ich ulepszenie, w tym także o wydatki na nabycie części składowych lub peryferyjnych, których jednostkowa cena nabycia przekracza 3500 zł.

Środki trwałe uważa się za ulepszone, gdy suma wydatków poniesionych na ich przebudowę , rozbudowę, rekonstrukcję, adaptację lub modernizację w danym roku podatkowym przekracza 3500 zł i wydatki te powodują wzrost wartości użytkowej w stosunku do wartości z dnia przyjęcia środków trwałych do użytkowania, mierzonej w szczególności okresem używania, zdolnością wytwórczą, jakością produktów uzyskiwanych za pomocą ulepszonych środków trwałych i kosztami ich eksploatacji.

Zatem podatnik winien podjąć wszelkie starania mające na celu zebranie dowodów dokumentujących poniesione koszty będące podstawą ustalenia wartości początkowej. Tylko odpisy amortyzacyjne od tak ustalonej wartości początkowej stanowią koszty uzyskania przychodów.

---