Doradca Podatnika 01/2007 Podatek dochodowy

Polacy mający miejsce zamieszkania w Polsce są w kraju objęci nieograniczonym obowiązkiem podatkowym, a to oznacza, że w zeznaniu podatkowym mają obowiązek wykazać wszystkie dochody, niezależnie od źródeł ich położenia. Z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania zawartej między Polską a Wielką Brytanią wynika obowiązek stosowania metody odliczenia proporcjonalnego. W praktyce oznacza to, że w Polsce dochód osiągnięty w Wielkiej Brytanii jest opodatkowany wg polskiej skali podatkowej. Zasada rozliczania dochodów z Wielkiej Brytanii będzie prawdopodobnie miała zastosowanie tylko do końca 2006 r., ponieważ rozpatrywany jest rządowy projekt ustawy ratyfikującej umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania zawartej z UE.

W odniesieniu do zasad rozliczania dochodu z Wielkiej Brytanii zastosowanie będą miały dwa akty prawne: ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: ustawa o PIT) oraz bilateralna umowa zawarta między Polską a Wielką Brytanią w sprawie zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu w zakresie podatków od dochodu i zysków majątkowych, podpisana w Londynie 16 grudnia 1976 r. Z przepisów obowiązującej umowy wynika obowiązek stosowania metody wyłączenia z progresją.

Zastosowanie tej techniki oznacza, że od dochodu uzyskanego w Wielkiej Brytanii należy odprowadzić podatek zarówno za granicą, jak i w Polsce. Podatnicy mają jednak możliwość odliczenia w polskim zeznaniu podatku przypadającego proporcjonalnie na dochód uzyskany w obcym państwie. Obowiązek złożenia zeznania rocznego w takiej sytuacji powstaje zawsze, nawet wówczas, gdy w Polsce nie uzyskano żadnego dochodu.

Dodatkowym obowiązkiem formalnym jest konieczność złożenia deklaracji PIT-53 i wpłacenia zaliczki na podatek dochodowy w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym podatnik wrócił do kraju. Podatnicy, którzy mają obowiązek wykazania w Polsce dochodów uzyskanych w Wielkiej Brytanii, powinni złożyć formularz PIT-36 "Zeznanie o wysokości uzyskanego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym". Wynagrodzenie ze stosunku pracy uzyskiwane przez osoby fizyczne nieprowadzące pozarolniczej działalności gospodarczej wykazywane jest w zeznaniu PIT-37.

Jednak w przypadku dochodu zagranicznego obowiązują odmienne uregulowania. Jako podstawę do dokonywania wszelkich obliczeń należy przyjąć otrzymywane przez pracownika wynagrodzenie brutto, czyli kwotę przychodu, która nie uwzględnia potrąconych składek na ubezpieczenie ani potrąconego podatku.

W pierwszej kolejności, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 20 ustawy o PIT, podatnik powinien pomniejszyć uzyskany za granicą przychód o równowartość diet przysługujących z tytułu zagranicznej podróży służbowej. Zgodnie z przepisami, odliczenie diety przysługuje za każdy dzień, w którym świadczona była praca, ale w ciągu roku nie może przekroczyć równowartości 30 diet.

Kwota diety wynika z rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju. Z przepisów rozporządzenia wynika, że w odniesieniu do Wielkiej Brytanii obowiązuje dieta w wysokości 32 GBP, czyli razem od przychodu można odliczyć kwotę 960 GBP.


Następnie pomniejszony o diety przychód należy przeliczyć na złote polskie. Kwoty uzyskanego przychodu, w zależności od sposobu przyjmowania wynagrodzenia, należy przeliczyć: 1) bądź przy zastosowaniu kursu kupna GBP ogłaszanej przez bank, z którego usług korzystał podatnik, z dnia otrzymania przychodu lub postawienia go do dyspozycji podatnika, 2) bądź przy zastosowaniu kursu średniego GBP, ogłoszonego przez NBP, z dnia uzyskania przychodów - jeżeli podatnik nie korzysta z usług banku bądź jeżeli bank, z którego usług podatnik korzysta, stosuje różne kursy walut i nie jest możliwe dostosowanie kursu kupna.

Powyżej wskazane zasady przeliczania przychodu wynikają z art. 11 ust. 3 i 4 ustawy o PIT. Kiedy już podatnik upora się z przeliczeniem na złote polskie zagranicznego przychodu, powinien tenże przychód obniżyć o - wynikające z polskich przepisów podatkowych - pracownicze koszty uzyskania przychodów. Wysokość kosztów uzyskania przychodów wynika z art. 22 ustawy o podatku dochodowym. Wynoszą one odpowiednio:

• w przypadku gdy podatnik uzyskuje przychody od jednego zakładu pracy - 102 zł 25 gr miesięcznie (1227 zł rocznie),
• gdy podatnik uzyskuje przychody równocześnie od więcej niż jednego zakładu pracy - nie mogą one przekroczyć łącznie kwoty 1840 zł 77 gr za rok podatkowy,
• w przypadku gdy miejsce stałego lub czasowego zamieszkania podatnika jest położone poza miejscowością, w której znajduje się zakład pracy, a podatnik nie uzyskuje dodatku za rozłąkę - 127 zł 82 gr miesięcznie (1533 zł 84 gr rocznie),
• gdy podatnik uzyskuje przychody równocześnie od więcej niż jednego zakładu pracy, a miejsce stałego lub czasowego zamieszkania podatnika jest położone poza miejscowością, w której znajduje się zakład pracy, i podatnik nie uzyskuje dodatku za rozłąkę - nie mogą przekroczyć łącznie 2300 zł 94 gr za rok podatkowy.

Po ustaleniu kwoty dochodu należy prawidłowo wykazać wszystkie dane liczbowe w zeznaniu. Kwoty przychodu, kosztów uzyskania przychodu oraz kwotę dochodu należy wykazać w wierszu 1 "Wynagrodzenia ze stosunku: pracy, służbowego, spółdzielczego i z pracy nakładczej, a także zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, wypłacane przez zakład pracy" w części D "Dochody i straty podatnika". '

Zgodnie z treścią broszury informacyjnej do zeznania PIT-36: "Właściwe wiersze w części D.1 i D.2 wypełniają podatnicy, którzy uzyskali dochody z tytułu działalności wykonywanej za granicą lub ze źródeł przychodów położonych za granicą, do których ma zastosowanie metoda odliczenia podatku zapłaconego za granicą".


Kolejnym krokiem jest ustalenie kwoty podatku uiszczonego za granicą do odliczenia w Polsce. Ażeby prawidłowo przedstawić schemat ustalenia limitu, przyjmijmy następujące założenia:
1) dochód uzyskany w Polsce: 21 500 zł
2) dochód uzyskany w Wielkiej Brytanii po przeliczeniu na PLN: 71 800 zł
3) podatek zapłacony za granicą po przeliczeniu na PLN: 13 650 zł - ustalamy łączny dochód: 21 500 + 71 800 = 93 300 zł - obliczamy podatek od łącznej sumy dochodów wg polskiej skali podatkowej: 93 300 - 74 048 = 19 252 zł x 40 proc. = 7700,80zł + 17 611,68 zł = 25 312,48 zł - obliczamy podatek zagraniczny do odliczenia od podatku polskiego: 25 312,48 x 21 500 / 71 800 = 7579,64 zł

Otrzymana kwota to kwota maksymalnego odliczenia zagranicznego podatku, którą można zaliczyć na poczet podatku w Polsce. Kwotę tę należy wykazać w pozycji 165 bądź 166 w części H "Podatek zapłacony za granicą - zgodnie z art. 27 ust. 9 i 9a ustawy, przeliczony na złote".
Reasumując, kwota podatku do zapłacenia w Polsce będzie wynosiła: 25 312,48 zł - 7579,64 zł = 17 732,84 zł.
Warto nadmienić, że składając zeznanie, w którym wykazywane są dochody uzyskane w Wielkiej Brytanii, podatnik może skorzystać z preferencyjnego rozliczenia z małżonkiem, zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy o PIT. 

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.