Doradca Podatnika 01/2007 Podatek dochodowy

Nowelizacja ustaw PIT i CIT na 2007 r. wniosła dużo zmian w obu podatkach dochodowych. Jedną z ważniejszych jest likwidacja obowiązku składania deklaracji miesięcznych dotyczących wpłacanych przez podatników zaliczek.

Jakie to przyniesie skutki?

Brak obowiązku składania deklaracji dotyczy zarówno "samowymiarowych" deklaracji PIT-5, PIT-5L, CIT-2 oraz deklaracji PIT-4. Brak obowiązku składania deklaracji wynika z tego, że z przepisów obu ustaw zniknęły zapisy mówiące o tym, że podatnicy "są obowiązani składać urzędom skarbowym deklaracje według ustalonego wzoru".

W obowiązujących od 1 stycznia 2007 r. przepisach (art. 38 ust. 1-1b, art. 42 ust. 1-2a, art. 42e ust. 1, 4-6, art. 44 ust. 6 ustawy o PIT oraz art. 25 ust. 1-1e ustawy o CIT) mowa jest już tylko o obowiązku wpłaty miesięcznych zaliczek, a także sporządzania imiennych informacji lub rocznych deklaracji w przypadku poboru zaliczek przez płatnika.

 Zdawać by się mogło, że zniesienie przez ustawodawcę obowiązku składania deklaracji nieść będzie ze sobą tylko i wyłącznie korzyści. Nie lubimy przecież, kiedy nakłada się na nas obowiązki. W praktyce jednak może okazać się, że brak deklaracji utrudni nam życie. Banki i niektóre inne instytucje wielokrotnie bowiem żądają od nas dowodu na to, że deklarowany przez nas dochód w rzeczywistości osiągamy i od jego określonej wysokości odprowadzamy zaliczki.

Dzieje się tak w przypadku zakupów na raty czy leasingu. W art. 21 § 2 Ordynacji podatkowej wyraźnie jest powiedziane, że jeżeli przepisy prawa podatkowego nakładają na podatnika obowiązek złożenia deklaracji, to musi on dokonać samowymiaru zobowiązania podatkowego, a obliczony podatek jest podatkiem do zapłaty.

Oznacza to, że organy podatkowe przyjmują to, co podatnik obliczył i zadeklarował do zapłaty "za dobrą monetę" i taki właśnie podatek będą, w razie czego, od niego egzekwować. A w jakiej wysokości będą egzekwować podatek od nas poborcy skarbowi? Co będzie, jeżeli organ podatkowy poda w wątpliwość wysokość wpłaconego przez nas podatku?

Czy w takiej sytuacji przedstawiciele fiskusa nie zechcą zapukać do naszych drzwi, aby przeprowadzić kontrolę i dokonać wymiaru decyzyjnego (art. 21 § 3 i 4 Ordynacji podatkowej)?

Pamiętajmy, że obowiązek wpłaty zaliczki pozostał. Artykuł 21 § 4 Ordynacji jasno stanowi, że mamy do czynienia z samowymiarem bez obowiązku składania deklaracji. Aby dokonać samowymiaru, należy obliczyć przychód, koszty, dochód i zaliczkę. Co się więc zmieniło? Ano tylko to, że zaoszczędzimy trochę lasów.

Czy wyjdzie to nam na zdrowie? Wątpię. Obawiam się, że wszędzie tam, gdzie dotychczas deklaracja pełniła rolę swego rodzaju instrumentu wykonywania zobowiązań (wpis zastawu skarbowego, realizacja praw z hipoteki, przeniesienie odpowiedzialności na osobę trzecią), powstanie potrzeba wydawania decyzji.

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.