Doradca Podatnika 01/2007 Podatek dochodowy

Do końca 2006 r. dotacja ze środków unijnych do studiów czy kursów nie stanowiła przychodu w ujęciu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Dowiedziałam się jednak, że od 2007 r. część sfinansowana przez PARP będzie musiała być wykazana w księgach rachunkowych jako przychód.

Do końca 2006 r. dotacja ze środków unijnych do studiów czy też kursów nie stanowi przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej ustawa o PIT). I obowiązujący stan prawny się nie zmienił.

O tym, że unijna dotacja do studiów lub kursów nie stanowi przychodu, ustawa o podatku dochodowym zdaje się rozstrzygać w art. 21 ust. 1. Przepis ten zawiera zamknięty katalog źródeł przychodu, z których otrzymane świadczenia są wolne od podatku. Ustawa nie stanowi wprost, że dotacje do studiów lub kursów są objęte katalogiem zwolnień przedmiotowych, niemniej taki wniosek należy wysnuć z treści art. 21. ust. 1 pkt 46.

Otrzymana dotacje będzie wolna od podatku, jeśli łącznie spełnione będą trzy kryteria. Po pierwsze - dotacja powinna pochodzić od rządów państw obcych, organizacji międzynarodowych lub międzynarodowych instytucji finansowych ze środków bezzwrotnej pomocy. Ważne jest, aby dotację przyznano na podstawie jednostronnej deklaracji lub umów zawartych z tymi państwami, organizacjami lub instytucjami przez Radę Ministrów, właściwego ministra lub agencje rządowe.

Po drugie - dotacja może być przekazana za pośrednictwem podmiotu upoważnionego do rozdzielania środków bezzwrotnej pomocy. Po trzecie - podatnik powinien bezpośrednio realizować cel programu finansowanego z bezzwrotnej pomocy. Trzeba jednak pamiętać, że zwolnienie nie ma zastosowania do dochodów osób fizycznych, którym podatnik bezpośrednio realizujący cel programu zleca - bez względu na rodzaj umowy - wykonanie określonych czynności w związku z realizowanym przez niego programem.

Nie powinno budzić wątpliwości pierwsze z wymienionych kryteriów, tzn. źródło pochodzenia środków pomocowych. Wypada natomiast zastanowić się chwilę nad kryterium drugim. Obok bowiem tego, z jakiego źródła pochodzą środki, równie ważny jest ich sposób rozdziału. Przepis bardzo klarownie stawi, że rozdziałem środków (czyli dotacji, o której mowa w pytaniu) może zajmować się podmiot pośredniczący.

Bynajmniej nie tylko jeden podmiot; podmiotów rozdzielających środki może być kilka. Jest to okoliczność o tyle istotna, że w konkretnych okolicznościach dotacja może być rozdzielana na kilku różnych poziomach, co może wywołać wątpliwość co do tego, kto jest beneficjentem (podatnikiem) uprawnionym do skorzystania ze zwolnienia podatkowego.

Weźmy przykład taki: szkoła wyższa jako któryś z kolei podmiot otrzymuje unijny grant przeznaczony na realizację określonego programu szkoleniowego. Dzięki tym środkom szkoła może zaproponować studentom niższe czesne. Zapewne jest to forma dystrybucji środków na rzecz studenta. Jednak po stronie studenta nie powstaje przychód właśnie ze względu na to, że szkoła, w tej czy innej formie, była upoważniona do dokonania dystrybucji.

Trzecim kryterium w zestawie dającym prawo do skorzystania ze zwolnienia jest kryterium sposobu wykonania celu finansowanego z bezzwrotnej pomocy. Otóż beneficjent pomocy ma ten cel realizować bezpośrednio. Osoba uczestnicząca w jakiejś formie kształcenia, finansowanej z środków bezzwrotnej pomocy, zapewne spełni i to kryterium.

Będzie wobec tego podatnikiem uprawnionym do skorzystania ze zwolnienia przedmiotowego, o którym mowa we wzmiankowanym na wstępie art. 21. ust. 1 pkt 46 ustawy.

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.