Doradca Podatnika 01/2007 Ubezpieczenia

Osoba, która mieszka w Polsce i posiada okresy ubezpieczenia przebyte przed 1999 r. w Polsce i w państwach członkowskich UE/EOG, wniosek o ustalenie kapitału początkowego może:

• złożyć pracodawcy, jeżeli obecnie jest zatrudniona. Pracodawca wniosek tej osoby wraz z wnioskami pozostałych pracowników spełniających warunki do ustalenia kapitału początkowego przekaże do jednostki ZUS, która wystąpiła o skompletowanie dokumentacji pracowników, albo
• przesłać bezpośrednio do najbliższej jednostki organizacyjnej ZUS.

Ustalanie podstawy wymiaru kapitału początkowego

Przepisy ustawy emerytalnej przewidują nieco odmienne zasady ustalania podstawy wymiaru kapitału początkowego osobom, które mają ubezpieczenie w Polsce i za granicą w krajach UE/EOG lub w Szwajcarii. Te odmienne zasady ustalania podstawy wymiaru dotyczą osób, którym nie można ustalić podstawy wymiaru kapitału początkowego z dziesięciu kolejnych lat kalendarzowych z okresu pozostawania w ubezpieczeniu w Polsce (następujących bezpośrednio po sobie) wybranych z lat 1980-1998, ze względu na to, że w niektórych latach udowodnione zostało ubezpieczenie w wymienionych krajach wynoszące co najmniej pełny rok kalendarzowy. Dotyczy to sytuacji, gdy okresy ubezpieczenia w Polsce przerwane były okresami ubezpieczenia za granicą wynoszącymi przynajmniej pełny rok kalendarzowy.

W takich sytuacjach do ustalenia podstawy wymiaru kapitału początkowego przyjmuje się podstawę wymiaru składek za okres faktycznego podlegania ubezpieczeniu w Polsce. Jeżeli w ciągu 19 lat - od 1 stycznia 1980 r. do 31 grudnia 1998 r. - wnioskodawca nie podlegał ubezpieczeniu społecznemu w Polsce, podstawę wymiaru kapitału początkowego można ustalić od wynagrodzenia (dochodu) stanowiącego podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne w okresie kolejnych dziesięciu lat kalendarzowych poprzedzających bezpośrednio rok, w którym przystąpił po raz pierwszy do ubezpieczenia za granicą.

Osoby mieszkające w innych krajach niż kraje UE/EOG

Osoby urodzone po 1948 r. i mieszkające w innych krajach niż kraje UE/EOG lub w Szwajcarii, np. mieszkające w Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, Japonii, Egipcie, Rosji, Australii, Argentynie, Brazylii, Chinach, Iranie, Jordanii, Ukrainie, Białorusi, Chile, Kubie lub innych krajach - które przed 1999 r. pracowały w Polsce, prowadziły działalność gospodarczą, samodzielnie wykonywały zawód lub pełniły zawodowo służbę (np. w wojsku, policji) - jeżeli nie mają ustalonego prawa do emerytury z tytułu służby, będą miały za te okresy ustalony kapitał początkowy. W celu obliczenia kapitału początkowego przez ZUS osoby te powinny zgłosić wniosek o jego ustalenie i dołączyć dokumenty.

W przyszłości osoby te, po osiągnięciu wieku emerytalnego (kobieta - 60 lat, mężczyzna - 65 lat), nabędą prawo do polskiej emerytury ustalonej przez ZUS, bez względu na długość przebytego okresu zatrudnienia - ubezpieczenia lub służby. W celu otrzymania z ZUS decyzji o ustaleniu kapitału początkowego osoby zamieszkałe za granicą powinny przesłać do jednostki ZUS właściwej ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania w Polsce wniosek o ustalenie kapitału początkowego wraz z dokumentami. Należy więc:

• wypełnić wniosek o ustalenie kapitału początkowego (druk ZUS Kp-1)
• podać przebieg kariery zawodowej w kwestionariuszu dotyczącym okresów składkowych i nieskładkowych (druk ZUS Rp-6)
• dołączyć posiadane dowody i dokumenty potwierdzające okresy składkowe i nieskładkowe przebyte w Polsce przed 1999 r.
• przedstawić dowody potwierdzające wysokość osiąganego wynagrodzenia w Polsce przed 1999 r., potrzebne do ustalenia podstawy wymiaru kapitału początkowego.

Wniosek o ustalenie kapitału początkowego (druk ZUS Kp-1) oraz kwestionariusz (druk ZUS Rp-6) można pobrać ze strony internetowej ZUS: www.zus.pl.

oprac. na podst. materiałów ZUS