Doradca Podatnika 01/2007 VAT

Jestem właścicielem hurtowni spożywczej. W wyniku przeprowadzonej inwentaryzacji stwierdzono niedobór towarów. Komisja uznała niedobór za zawiniony i obciążyła nim osobę odpowiedzialną materialnie. Czy do kwoty niedoboru ustalonego na podstawie ceny ewidencyjnej należy doliczyć VAT?

Zakres czynności podlegających opodatkowaniu VAT został wymieniony w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT. Zgodnie z tym przepisem opodatkowaniu VAT podlegają m.in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów, import towarów, wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju, wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

Natomiast niedoborem jest różnica między stanem rzeczywistym stwierdzonym w drodze inwentaryzacji a stanem wynikającym z ewidencji księgowej podatnika. Mogą wystąpić następujące rodzaje niedoborów
1) naturalne, uwzględniające specyfikę prowadzonej działalności gospodarczej,
2) nadzwyczajne, które mogą być:
a) zawinione - ich powstanie jest związane z niedopełnieniem obowiązków przez osobę materialnie odpowiedzialną za powierzone jej mienie,
b) niezawinione - powstałe z przyczyn niezależnych od osób materialnie odpowiedzialnych, np. na skutek zdarzeń losowych, tj. pożaru, kradzieży.

Niedobór ten nie może obciążać osoby odpowiedzialnej materialnie. Oznacza to, że niedobory zarówno zawinione, jak i niezawinione nie zostały wymienione w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Zatem nie podlegają opodatkowaniu tym podatkiem.

I to niezależnie od tego, czy brak jest osoby odpowiedzialnej za niedobór, czy też obciążono pracownika za poniesioną stratę. W omawianym przypadku, jaki niestety często zdarza się w praktyce, za stwierdzony niedobór towarów została obciążona osoba materialnie odpowiedzialna kwotą odpowiadającą cenie sprzedaży tych towarów.

Oznacza to, że niedobór zawiniony nie jest kosztem uzyskania przychodu, co skutkuje w rezultacie brakiem możliwości odliczenia podatku naliczonego przy zakupie aktywów. Obciążenie osoby materialnie odpowiedzialnej wartością niedoboru (niezależnie od tego, czy będzie to wartość ustalona według ceny zakupu, czy też wartość według ceny zakupu z naliczoną marżą i kwotą odpowiadającą podatkowi należnemu) nie pociągnie za sobą obowiązku naliczania VAT.

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.