Doradca Podatnika 02/2007 Podatek dochodowy

Czy w związku z nabyciem przez firmę towarów od kontrahenta z Unii Europejskiej - zagraniczny podatek zawarty w cenie nabytych towarów stanowi koszt uzyskania przychodu?

Polski przedsiębiorca, który jest zarejestrowany jako czynny podatnik podatku od towarów i usług w Polsce, ma możliwość odzyskania podatku zapłaconego w cenie towarów i usług na terenie wszystkich krajów Unii Europejskiej.

Zakupy przez polskich przedsiębiorców poza granicami kraju dokonywane są na coraz większą skalę. Przykładem są wydatki ponoszone przez firmy transportowe na zakup paliwa czy też wszelkiego rodzaju opłaty drogowe i parkingowe.

Często spotykanymi wydatkami są opłaty za targi zagraniczne oraz chociażby koszty zagranicznych podróży służbowych. Za wszystkie wyżej wymienione towary oraz usługi polscy przedsiębiorcy otrzymują faktury z uwzględnieniem zagranicznego podatku VAT.

Tymczasem w polskich przepisach dotyczących podatków dochodowych brak jasnej regulacji, czy podatnik ma prawo zaliczyć zagraniczny podatek VAT do kosztów uzyskania przychodów. Problem ten może pojawić się zarówno na gruncie przepisów ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: ustawa o PIT), jak i ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (dalej: ustawa o CIT).

Oba z przywołanych aktów prawnych zawierają ogólną regulację, iż kosztami uzyskania przychodów z poszczególnego źródła są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem ściśle określonych i wymienionych enumeratywnie w ustawie. Wskazana regulacja zawarta jest w art. 22 ust. 1 ustawy o PIT oraz w art. 15 ust. 1 ustawy o CIT.

W katalogu wydatków, które nie mogą być kwalifikowane do kosztów uzyskania przychodów, jest wymieniony m.in. podatek od towarów i usług. Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 43 ustawy o PIT nie uważa się za koszty uzyskania przychodów podatku od towarów i usług. Niemniej od tej generalnej regulacji ustawodawca przewiduje pewne wyjątki.

Naliczony podatek od towarów i usług może być jednak kosztem uzyskania przychodu, jeżeli podatnik jest zwolniony od podatku od towarów i usług lub nabył towary i usługi w celu wytworzenia albo odprzedaży towarów lub świadczenia usług zwolnionych od podatku od towarów i usług.

Naliczony podatek od towarów i usług może być również kosztem podatkowym w tej części, w której zgodnie z przepisami o podatku od towarów i usług podatnikowi nie przysługuje obniżenie kwoty lub zwrot różnicy podatku od towarów i usług - jeżeli naliczony podatek od towarów i usług nie powiększa wartości środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej. Analogiczne uregulowanie zawarte jest w art. 16 ust. 1 pkt 46 ustawy o CIT.

Z przestawionych przepisów prawa niestety nie wynika jasna regulacja w odniesieniu do tego, jak kwalifikować wydatki poniesione w związku z zapłatą zagranicznego VAT. Przede wszystkim należy zaznaczyć, iż przepisy ustawy o PIT oraz ustawy o CIT posługują się pojęciem podatku od towarów i usług.

Ponadto z definicji określonych w słownikach do ustaw wynika, że ilekroć w ustawie jest mowa o ustawie o podatku od towarów i usług - oznacza to ustawę z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535). Stanowi o tym art. 5a pkt 17 ustawy o PIT oraz art. 4a pkt 7 ustawy o CIT.


Rozstrzygnięcie postawionego na początku pytania wymaga odniesienia do ustawy z 11 marca 2004 r. o VAT, a dokładniej jej genezy i celu, w jakim została inkorporowana do polskiego prawa podatkowego.

Pamiętać przede wszystkim należy, że ustawa z 11 marca 2004 r. została wprowadzona celem dostosowania przepisów z zakresie podatku obrotowego do wymogów wynikających z dyrektyw Unii Europejskiej.

W konsekwencji oznacza to, że w odniesieniu do możliwości uznania za koszt podatkowy naliczonego zagranicznego VAT należy stosować takie same regulacje jak do polskiego naliczonego VAT. Takie stanowisko poparte jest zarówno postanowieniami organów podatkowych w sprawie interpretacji prawa, jak i wyjaśnieniami udzielonymi przez Ministerstwo Finansów. Sprawa o podobnym stanie faktycznym, jak przedstawiony w pytaniu, była rozpatrywana przez Urząd Skarbowy Kraków-Stare Miasto.

Podatnik wystąpił do organu z pytaniem o możliwość zaliczenia podatku od wartości dodanej od zakupów dokonanych w Republice Czeskiej do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu ustawy o CIT.


Biorąc pod uwagę powyższą interpretację, należy zauważyć, że podstawowym celem funkcjonowania polskiego VAT jest jego zharmonizowane funkcjonowanie w ramach całej Unii Europejskiej; stworzenie jednolitego systemu podatku od wartości dodanej w ramach Wspólnoty.

W przedstawionej sprawie dotyczącej wątpliwości związanych z zaliczaniem do przychodów i kosztów podatkowych podatku od wartości dodanej Ministerstwo Finansów udzieliło wyjaśnień. Zauważyć przy tym należy, iż zgodnie z art. 14 § 1 pkt 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. -

Ordynacja podatkowa minister właściwy do spraw finansów publicznych dąży do zapewnienia jednolitego stosowania prawa podatkowego przez organy podatkowe oraz organy kontroli skarbowej, dokonując w szczególności jego interpretacji, przy uwzględnieniu orzecznictwa sądów oraz Trybunału Konstytucyjnego lub Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości.

Interpretacjami, o których mowa, są wszelkie wyjaśnienia treści obowiązującego prawa podatkowego kierowane do organów podatkowych i organów kontroli skarbowej, dotyczące problemów prawa podatkowego.


Zgodnie z art. 14 § 3 ustawy - Ordynacja podatkowa zastosowanie się przez podatnika, płatnika lub inkasenta, a także następcę prawnego lub osobę trzecią odpowiedzialną za zaległości podatkowe do interpretacji udzielonej przez Ministerstwo Finansów nie może im szkodzić. Dlatego też z punktu widzenia bezpieczeństwa kwalifikowania wydatków do kosztów uzyskania przychodów optymalnym zabezpieczeniem podatnika jest stosowanie w praktyce interpretacji ministerstwa.

Owszem, w przypadku sporu z fiskusem warto posługiwać się interpretacjami wydanymi przez naczelników urzędów skarbowych czy dyrektorów izb skarbowych, niemniej należy pamiętać, że tego typu interpretacja, zgodnie z art. 14b § 2 jest wiążąca jedynie dla organów podatkowych i organów kontroli skarbowej właściwych dla wnioskodawcy.

W konsekwencji oznacza to, że odpowiadając na zadane przez Czytelnika pytanie, należy udzielić jednoznacznej odpowiedzi, potwierdzonej stanowiskiem Ministerstwa Finansów, iż: podatnik nie ma prawa zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów, poza wymienionymi w ustawie wyjątkami tak polskiego podatku od towarów i usług, jak zagranicznego podatku od wartości dodanej.

Za takim rozwiązaniem przemawia również fakt, co podkreślił w swej interpretacji Naczelnik Urzędu Skarbowego Kraków-Stare Miasto, że polski przedsiębiorca, który jest zarejestrowany jako czynny podatnik podatku od towarów i usług w Polsce ma możliwość odzyskania podatku zapłaconego w cenie towarów i usług na terenie wszystkich krajów Unii Europejskiej.

Podstawą prawną do zwrotu są przepisy VI Dyrektywy Rady UE z 6 grudnia 1979 r. Podobnie, przedsiębiorcy na mocy XIII Dyrektywy Rady UE z 17 listopada 1986 r. mogą ubiegać się o zwrot z krajów nienależących do Wspólnoty.

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.