Doradca Podatnika 02/2007 Prawo w obronie przedsiębiorcy

Wierzyciel zmarłego dłużnika, po którym spadek dziedziczą jego dzieci, złożył do sądu wniosek o sporządzenie spisu inwentarza. Komornik z nakazu sądu sporządził taki spis. Wierzyciel ma jednak wątpliwości, czy zostały w nim zamieszczone wszystkie przedmioty wchodzące w skład spadku. Jest to dla niego ważne, ponieważ dzieci przyjęły spadek z dobrodziejstwem inwentarza i odpowiadają jedynie do ustalonej wartości spadku. Czy istnieje prawna możliwość sprawdzenia, czy spis obejmuje wszystkie przedmioty spadku?

Zgodnie z unormowaniami kodeksu postępowania cywilnego, na wniosek wierzyciela mającego pisemny dowód należności przeciwko spadkodawcy lub właściwego urzędu skarbowego sąd postanowi sporządzenie spisu inwentarza. Co do zasady, spis taki sporządza komornik. Zdarza się jednak, iż sporządzony spis nie odpowiada faktycznemu stanowi spadku, tj. inwentarz nie obejmuje wszystkich jego przedmiotów czy zawiera długi nieistniejące.

W przypadku gdy wierzyciel poweźmie takie wątpliwości, może złożyć do sądu wniosek o wyjawienie przedmiotów spadkowych. Jeżeli bowiem po sporządzeniu spisu inwentarza zachodzi wątpliwość, czy zostały w nim zamieszczone wszystkie przedmioty należące do spadku lub czy zamieszczone w spisie inwentarza długi istnieją, sąd spadku na wniosek wierzyciela spadku może nakazać spadkobiercy złożenie:

• oświadczenia, że żadnego przedmiotu spadkowego nie zataił ani nie usunął oraz że nie podał do spisu inwentarza nieistniejących długów,
• wykazu przedmiotów spadkowych nieujawnionych w spisie inwentarza, jeżeli mu są wiadome, z podaniem miejsca przechowania ruchomości i dokumentów dotyczących praw majątkowych, jak również z wyjaśnieniem podstawy prawnej tych praw,
• zapewnienia, że jego oświadczenie lub wykaz są prawidłowe i zupełne.
  

Wierzyciel spadku może jednak zgłosić powyższe wnioski tylko wówczas, gdy uprawdopodobni, że ujawniony w spisie inwentarza stan czynny spadku nie wystarcza na zaspokojenie długówspadkowych. Sprawy o wyjawienie przedmiotów spadkowych sąd rozpoznaje na rozprawie.


Równocześnie sąd wyznacza, na dzień przypadający co najmniej na dwa tygodnie po upływie wyznaczonego terminu, posiedzenie, na które wzywa wszystkich uczestników sprawy. Jeżeli przed tym posiedzeniem spadkobierca złoży oświadczenie lub wykaz, sąd zawiadomi o tym uczestników.

Spadkobierca, który swym obowiązkom nie uczynił zadość, może spełnić je jeszcze na posiedzeniu. Jeśli jednak spadkobierca nie dopełni ww. obowiązku lub będzie odmawiał udzielenia odpowiedzi na zadawane mu przez sąd lub uczestników pytania w tym zakresie, sąd zastosuje odpowiednie środki przymusu według przepisów o egzekucji świadczeń niepieniężnych. Na kolejnej stronie wzór takiego wniosku.

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.