|
||||||||
|
||||||||
Zobacz także
|
Podatek odroczony w księgach rachunkowychNiektóre jednostki prowadzące działalność gospodarczą, które opłacają podatek dochodowy i sporządzają deklaracje podatkowe CIT-2 i roczne zeznanie podatkowe CIT-8, mają obowiązek tworzenia rezerw i ustalania aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego. Obowiązek tworzenia rezerw i ustalania aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego wynika wprost z art. 37 ust. 1 ustawy o rachunkowości (dalej: uor). Zasady ujmowania, wyceny i prezentacji aktywów i rezerw z tytułu odroczonego podatku dochodowego, jak również zasady ujmowania informacji ich dotyczących w sprawozdaniach finansowych zawarte są w Krajowym Standardzie Rachunkowości nr 2 "Podatek dochodowy". Art. 37 ust. 1 uor stanowi, że w związku z przejściowymi różnicami między wykazywaną w księgach rachunkowych wartością aktywów i pasywów a ich wartością podatkową oraz stratą podatkową możliwą do odliczenia w przyszłości, jednostka tworzy rezerwę i ustala aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego, którego jest podatnikiem. WARTO WIEDZIEĆ Wartość podatkowa aktywów to kwota wpływająca na pomniejszenie podstawy obliczenia podatku dochodowego w przypadku uzyskania z nich, w sposób pośredni lub bezpośredni korzyści ekonomicznych. Wartość podatkowa pasywów to wartość księgowa pomniejszona o kwoty, które w przyszłości pomniejszą podstawę podatku dochodowego. Należy zauważyć, że wartość księgowa kapitałów własnych jest równa ich wartości podatkowej, a zatem odroczony podatek dochodowy ustalany jest od zobowiązań. Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego ustala się w wysokości kwoty przewidzianej w przyszłości do doliczenia od podatku dochodowego, w związku z ujemnymi różnicami przejściowymi, które spowodują w przyszłości zmniejszenie podstawy obliczenia podatku dochodowego oraz straty podatkowej możliwej do odliczenia, ustalonej przy uwzględnieniu zasady ostrożności (art. 37 ust. 4 uor). Rezerwę z tytułu odroczonego podatku dochodowego tworzy się w wysokości kwoty podatku dochodowego, wymagającej w przyszłości zapłaty, w związku z występowaniem dodatnich różnic przejściowych, tj. różnic, które spowodują zwiększenie podstawy obliczenia podatku dochodowego w przyszłości (art. 37 ust. 5 uor). Różnice trwałe Różnice trwałe to takie, które mają charakter nieodwracalny. Różnice trwałe w zakresie przychodów to takie przychody, które zgodnie z prawem bilansowym są przychodami, a prawo podatkowe nie uznaje ich za przychody ani danego, ani wcześniejszego, ani późniejszego roku (różnice dodatnie) lub takie przychody podatkowe, które nigdy nie będą uznane jako przychody przez prawo bilansowe (różnice ujemne). Różnice trwałe w zakresie kosztów to takie koszty, które w żadnym roku podatkowym nie były, nie są i nie będą kosztami podatkowymi, a są kosztami w rozumieniu prawa bilansowego (różnice ujemne) lub kosztami uznawanymi przez prawo podatkowe, a niebędące nigdy kosztami w rozumieniu prawa bilansowego (różnice dodatnie). Różnice przejściowe Przyjmując za kryterium odwracalność różnic, uzyskuje się różnice o charakterze przejściowym, czyli takie, które dowodzą, że w trakcie wystąpienia zdarzeń prawo podatkowe nie uznaje ich za koszty uzyskania przychodów lub przychody do opodatkowania, ale w innym czasie takimi się staną. Wystąpienie tych różnic oraz ich charakter decydują o potrzebie tworzenia i wartości rezerwy na podatek odroczony lub aktywów z tego tytułu. Dodatnie różnice przejściowe to takie, które spowodują w przyszłości zwiększenie podstawy opodatkowania, a więc wartości zrealizowanych aktywów lub pasywów zwiększą podstawę opodatkowania. Natomiast różnice ujemne to takie, które spowodują w przyszłości obniżenie podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym, co oznacza, że wpłyną one na zmniejszenie ustalanych obciążeń podatkowych. Istota odroczonego podatku dochodowego Podatek dochodowy naliczony za dany okres zgodnie z prawem podatkowym, którego podstawą naliczenia jest dochód podatkowy, wykazany w deklaracji podatkowej CIT-2 lub zeznaniu podatkowym CIT-8, stanowiący zobowiązanie podatkowe danego okresu, nazywany jest podatkiem bieżącym. Natomiast podatek odroczony to potencjalna kwota podatku dochodowego wynikająca ze zdarzeń gospodarczych okresu bieżącego, która będzie zapłacona (lub potrącona) w przyszłości łącznie ze zobowiązaniem podatkowym tego okresu. Ustalając część odroczoną w rachunku zysków i strat, należy mieć na uwadze przepis art. 37 ust. 9 uor, zgodnie z którym rezerwy i aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego, dotyczące operacji rozliczanych z kapitałem (funduszem) własnym, odnosi się na kapitał (fundusz) własny. Oznacza to, że należy dokonać podziału transakcji na:
Wartość aktywów z tytułu podatku odroczonego to kwota podatku dochodowego przewidzianego w przyszłości do odliczenia od podatku dochodowego, ustalona od ujemnych różnic lub straty podatkowej możliwej do odliczenia. Wykazując w księgach rachunkowych i bilansie aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego, należy mieć na uwadze: 1. zasadę ostrożności, 2. konieczność uzyskania w przyszłości z tych aktywów korzyści ekonomicznych, gdyż wymaga tego ustawowa definicja aktywów, która określa warunki, jakie należy spełnić, aby dany składnik aktywów mógł być wykazany w bilansie. Podstawą do wykazania aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego mogą być takie zdarzenia, jak na przykład:
Przykład Różnica przejściowa ujemna z tytułu niewypłaconych wynagrodzeń Jednostka "X" posiada na dzień bilansowy 31 grudnia 2006 r. zobowiązania z tytułu niewypłaconych wynagrodzeń składek ZUS w kwocie 50 000 zł. Dopiero wypłacenie tych wynagrodzeń oraz opłacenie składek ZUS spowoduje dla celów podatku dochodowego zakwalifikowanie ich do kosztów uzyskania przychodów. Na dzień bilansowy wartość księgowa różni się więc od wartości podatkowej: 1. Wartość księgowa 50 000 zł 2. Wartość podatkowa 0 zł 3. Różnica przejściowa ujemna wynosi 50 000 zł 4. Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego wynoszą 9500 zł obliczone jako: (50 000 zł x 19 proc.) = 9500 zł. Z przykładu wynika, że: wartość księgowa pasywów > wartości podatkowej pasywów. Przykład Różnica przejściowa ujemna z tytułu aktualizacji zapasów Na skutek spadku cen rynkowych towarów dokonano odpisu aktualizującego wartość zapasów do poziomu cen sprzedaży netto. Zapas towarów według cen nabycia wynosi 30 000 zł. Wysokość odpisu wynosi 4000 zł. Po dokonaniu odpisu wartość bilansowa towarów wynosi 26 000 zł. W chwili sprzedaży towarów kosztem uzyskania przychodów będzie pierwotna ich cena, tj. cena nabycia 30 000 zł. 1. Wartość księgowa towarów 26 000 zł 2. Wartość podatkowa towarów 30 000 zł 3. Różnica przejściowa ujemna 4000 zł 4. Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego wynoszą 760 zł, obliczone jako: (4000 zł x 19 proc.) = 760 zł. Z przykładu wynika, że: wartość księgowa aktywów < wartości podatkowej aktywów. Ustalanie rezerw z tytułu odroczonego podatku dochodowego Wartość rezerwy na podatek odroczony to kwota podatku wymagająca w przyszłości zapłaty, ustalona od dodatnich różnic przejściowych. Tworzenie rezerw z tytułu odroczonego podatku dochodowego nie zależy od osiąganego przez jednostkę dochodu do opodatkowania. Rezerwę tworzy się także w przypadku występowania w danym okresie straty bilansowej. W takim przypadku zwiększenie rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego odzwierciedla koszt utraconych korzyści z tytułu rozliczeń podatkowych. Rezerwę na podatek odroczony z tytułu dodatnich różnic przejściowych tworzy się w następujących sytuacjach:
Przykład Różnica przejściowa dodatnia z tytułu odsetek W styczniu 2006 r. spółka "X" udzieliła jednostce "Y" pożyczki w kwocie 20 000 zł na 5 lat o stałym oprocentowaniu 10 proc. w skali roku. Odsetki naliczane są raz w roku na 31 grudnia i łącznie z ratą kapitałową płatne do 20 stycznia roku następnego. W prawie podatkowym odsetki stanowią przychód podatkowy w momencie realizacji, wystąpi zatem różnica przejściowa dodatnia. Na dzień bilansowy należność z tytułu pożyczki figurująca w bilansie będzie wynosiła 22 000 zł, obliczone jako: (20 000 zł + naliczone odsetki 2000 zł). Odsetki te wpłyną do jednostki w 2007 r. 1. Wartość księgowa należności 22 000 zł 2. Wartość podatkowa należności 20 000 zł 3. Różnica przejściowa dodatnia 2000 zł 4. Rezerwa na odroczony podatek dochodowy 380 zł, obliczona jako: (2000 zł x 19 proc.) = 380 zł. Z przykładu wynika, że: wartość księgowa aktywów > wartości podatkowej aktywów. Przykład Różnica przejściowa dodatnia z tytułu zwiększenia wartości bilansowej inwestycji długoterminowych Spółka z o.o. posiada inwestycje długoterminowe o wartości w cenie nabycia 200 000 zł. W wyniku wyceny bilansowej ustalono uch wartość rynkową w wysokości 230 000 zł. Skutki przeszacowania w kwocie 20 000 zł odniesiono na kapitał z aktualizacji wyceny. 1. Wartość księgowa aktywów 230 000 zł 2. Wartość podatkowa aktywów 200 000 zł 3. Różnica przejściowa dodatnia 30 000 zł 4. Rezerwa na podatek dochodowy wynosi (30 000 zł x 19 proc.) = 5700 zł. Z przykładu wynika, że: wartość księgowa aktywów > wartości podatkowej aktywów. Ujęcie w księgach rachunkowych aktywów i rezerw z tytułu podatku dochodowego Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego ujmuje się w księgach rachunkowych na koncie "Pozostałe rozliczenia międzyokresowe", natomiast rezerwy ujmowane są na koncie "Rezerwy". Przykład Na 31 grudnia 2006 r. spółka z o.o. posiadała:
Prezentacja aktywów i rezerw w sprawozdaniach finansowych Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego wykazuje się w aktywach trwałych bilansu w grupie "Długoterminowe rozliczenia międzyokresowe", w pozycji A.V.1 - "Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego". Rezerwę z tytułu odroczonego podatku dochodowego przedstawia się w pasywach bilansu w grupie "Rezerwy na zobowiązania" w pozycji B.I.1. - "Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego". Odroczony podatek dochodowy wykazuje się w rachunku zysków i strat w pozycji "Podatek dochodowy", która obejmuje podatek bieżący i odroczony odpowiednio w wariancie kalkulacyjnym - litera "O", a w wariancie porównawczym - litera "L". Beata Piotrowska Autorka jest głównym specjalistą w Departamencie Budżetu i Finansów Urzędu Marszałkowskiego Województwa Podkarpackiego w Rzeszowie, specjalistką ds. rachunkowości Podstawa prawna
Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.
|
S2pXSLTransformator::missingFileError :: Plik z szablonem XSL /htdocs/e-podatnik.pl/epodatnik/xml/spisy_tresci_czasopism/doradca_podatnika/633.xml NIE ISTNIEJE !!!
|
||||||
|
||||||||
