Doradca Podatnika 02/2007 VAT

Jestem czynnym podatnikiem VAT. W maju 2005 r. na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej nabyłem samochód osobowy. Miał on ładowność większą niż określona ówcześnie obowiązującym wzorem. Samochód wpisałem do ewidencji środków trwałych, amortyzując go, oraz odliczyłem 50 proc. kwoty podatku naliczonego określonego na fakturze (nie było to więcej niż 5000 zł). Obecnie jestem zmuszony zlikwidować działalność gospodarczą. Samochód posiadam cały czas i nie zamierzam go sprzedawać. W związku z czym mam pytanie - czy w takiej sytuacji powinienem go wykazać w remanencie likwidacyjnym i opodatkować? Jeśli tak, to ile tego podatku powinien naliczyć?

Podatnik, który zaprzestaje wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu (likwiduje działalność gospodarczą), jest zobowiązany sporządzić spis z natury towarów na dzień zaprzestania wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu. Zasadą jest, iż w takiej sytuacji opodatkowaniu VAT podlegają towary własnej produkcji i towary, które po nabyciu nie były przedmiotem dostawy.


Przez pojęcie towarów należy rozumieć zarówno towary handlowe, jak i wyposażenie oraz środki trwałe. Obowiązek podatkowy powstaje w dniu, w którym powinien być sporządzony spis z natury, nie później jednak niż 14 dnia od zaprzestania wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu - likwidacji działalności.


Podkreślić należy, że powyższe stosuje się do towarów, w stosunku do których przysługiwało podatnikowi prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Z analizy stanu faktycznego przedstawionego przez podatnika wynika, że przy zakupie tego samochodu skorzystał on z częściowego odliczenia podatku naliczonego zawartego w fakturze. Czyli podatnik miał prawo do odliczenia (w tym momencie jest nieistotne, że tylko częściowo miał prawo do odliczenia).

Wobec tego przy likwidacji działalności ten samochód podatnik powinien opodatkować. W praktyce takie rozwiązanie spowodowałoby sytuację, kiedy podatnik likwidując działalność musi opodatkować całą wartość towaru, nie mogąc odliczyć przy zakupie całego podatku naliczonego - w części podwójnie opodatkowane.

Naruszona byłaby zasada neutralności w podatku VAT, a podatnik ponosiłby koszt części podatku naliczonego. Analogicznie jest przy sprzedaży takiego samochodu - podatnik odlicza część podatku, a powinien naliczyć podatek od całości. Tyle tylko, że został wprowadzony przepis, który zwalnia dostawę (sprzedaż) samochodów osobowych i innych pojazdów samochodowych przez podatników, którym przy ich nabyciu przysługiwało prawo do częściowego (50-proc. podatku naliczonego, nie więcej niż 5000 zł, a od 22 sierpnia 2005 r. - 60 proc., nie więcej niż 6000 zł) odliczenia podatku naliczonego, jeżeli te samochody i pojazdy są towarami używanymi (warunek towaru używanego - podatnik musi go używać co najmniej pół roku).

Problemy interpretacyjne

Część urzędów skarbowych uważa, że przepis zwalniający sprzedaż takiego samochodu osobowego z częściowym prawem do odliczenia stosuje się analogicznie przy likwidacji działalności gospodarczej. Wtedy samochód taki korzysta ze zwolnienia i nie ma obowiązku opodatkowania go przy likwidacji działalności.

Jednak też część urzędów skarbowych uważa, że przepis zwalniający sprzedaż takiego samochodu osobowego z częściowym prawem do odliczenia nie może być stosowany przy likwidacji działalności i nie ma podstaw do zwolnienia samochodu osobowego z VAT. Argumentem jest tu literalne brzmienie przepisu zwalniającego tylko dostawę takiego samochodu, bez zwolnienia w przypadku zaprzestania przez podatnika wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu.

Brak jest również w ustawie o VAT wprost zapisu, że przez dostawę rozumie się również sytuację, w której podatnik w chwili zaprzestania działalności gospodarczej posiada towary, z których wcześniej odliczył podatek VAT. Jest to w ustawie opodatkowane, ale nie jest zrównane z pojęciem dostawy towarów. Brak jednolitego stanowiska organów podatkowych utrudnia działalność podatnikom.

Przy istniejących rozbieżnościach przed likwidacją działalności podatnik powinien zwrócić się do swojego urzędu o interpretację przepisów, aby upewnić się, jak jemu właściwy urząd interpretuje to zagadnienie opodatkowania samochodu osobowego przy remanencie likwidacyjnym.

---

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.