MENU   START WYDAWCA REDAKCJA ARCHIWUM  
Szukaj

WYSZUKIWARKA



BAZY PRAWA
PRAWO KRAJOWE
PRAWO UE
Zobacz także

Jak zabezpieczyć się przed nieuczciwymi kontrahentami

Marzena Jurczewska
Autorka jest specjalistką prawa gospodarczego
 
Od niedawna jestem właścicielem restauracji. Chciałbym zabezpieczyć się przed nieuczciwymi kontrahentami i w umowach z nimi zamieścić zapis o karze umownej. Jak to zrobić, aby zabezpieczenie jak najlepiej chroniło moje interesy. Czy kontrahent może uchylić się od zapłaty takiej kary?

Kara umowna jest określoną kwotą, którą ma zapłacić kontrahent (dłużnik), jeżeli nie wykona swojego zobowiązania niepieniężnego lub wykona je nienależycie (art. 483 § 1 k.c.). Nie można kary tej zastrzegać za spełnienie zobowiązania pieniężnego, np. gdy kontrahent spóźnia się z zapłatą. Wówczas wierzycielowi należą się z mocy prawa odsetki. Kara umowna należy się wierzycielowi w ustalonej wysokości bez względu na wysokość poniesionej szkody (art. 484 § 1 k.c.). Dłużnik nie może bez zgody wierzyciela zwolnić się ze zobowiązania przez zapłatę kary umownej.

WAŻNE
Kwotę do zapłaty ustala się najczęściej, jako kwotę stałą lub jako sumę stawek dziennych. W przypadku kwoty dziennej kwota kary ustalana jest za każdy dzień opóźnienia w dostawie towaru, co pozostaje w związku z wielkością ponoszonych strat: im dłużej nie ma towaru tym straty są większe.

Dla Pana bardziej korzystna będzie kara umowna w stałej kwocie. Jeżeli zamówi Pan np. szampana na wieczór sylwestrowy, to jednodniowe opóźnienie w dostawie będzie oznaczało takie same straty jak i miesięczne opóźnienie.

Może Pan wybierać spośród czterech rodzajów kar umownych. Pierwsza to kara wyłączna. Polega na zastrzeżeniu w umowie tylko kary pieniężnej za wystąpienie określonej okoliczności. Ten sposób ustalenia kary pozbawia jednak w zasadzie wierzyciela możliwości dochodzenia odszkodowania w pełnej wysokości, czyli ponad kwotę kary, ponieważ musi on udowodnić winę umyślną kontrahenta.

Zastrzeżenie w umowie kary alternatywnej pozwala wierzycielowi wybrać albo żądanie kary, albo odszkodowania. Trzeci rodzaj to kara umowna zaliczalna - niezależnie od kary umownej wierzyciel może dochodzić odszkodowania w pełnej wysokości, ale jednocześnie zobowiązuje się do zaliczenia kwoty kary, którą otrzyma na poczet odszkodowania. Najkorzystniejsza dla wierzyciela jest kara kumulatywna. Otrzymuje on od kontrahenta karną kwotę i ma prawo dochodzenia od niego odszkodowania w pełnej wysokości.

Dłużnik ma obowiązek zapłaty kary umownej tylko wtedy, gdy nie wykonał zobowiązania lub wykonał je nienależycie z powodu okoliczności, za które ponosi odpowiedzialność (np. niedochowanie należytej staranności). Jeżeli nie przekonają Pan jego argumenty, spór rozstrzygnie sąd.

Dłużnik może zażądać zmniejszenia wysokości kary umownej, jeżeli wykonał swoje zobowiązanie w znacznej części lub kara jest rażąco wygórowana (art. 484 § 2 k.c.), czyli gdy jest niewspółmiernie wysoka w porównaniu z tymi, które stosowane są na rynku w podobnych przypadkach. űądanie zmniejszenia kary umownej dłużnik może zgłosić dopiero w trakcie postępowania sądowego, gdy wierzyciel zażąda zapłaty kary. Wierzyciel nie może domagać się zapłaty kary umownej, jeżeli:
  • umorzył zobowiązanie objęte karą umowną i wyraził zgodę, aby dłużnik w zamian spełnił inne świadczenie
  • zwolnił dłużnika ze zobowiązania wskutek czego jego obowiązek świadczenia wygaśnie
  • zobowiązanie dłużnika uległo przedawnieniu.

PODSTAWA PRAWNA
  • art. 483, 484 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 ze zm.)
Marzena Jurczewska
Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.
S2pXSLTransformator::missingFileError :: Plik z szablonem XSL /htdocs/e-podatnik.pl/epodatnik/xml/spisy_tresci_czasopism/doradca_podatnika/633.xml NIE ISTNIEJE !!!
Wydawnictwo TRENDY