Doradca Podatnika 03/2007 VAT

Dokonujemy eksportu towarów do Rosji i na Ukrainę, czyli krajów niebędących członkami Wspólnoty. Towary te wywozimy w drewnianych skrzyniach, które wykorzystujemy wielokrotnie. Kontrahent po otrzymaniu naszych towarów dokonuje zwrotu wspomnianych skrzyń (nie są one przedmiotem sprzedaży).

Czasami jednak się zdarza, że skrzynie ulegną uszkodzeniu w trakcie transportu i wówczas ich przywóz do Polski jest nieopłacalny; wówczas kontrahent wypłaca nam odszkodowanie. Czy powinniśmy w takiej sytuacji zapłacić należny VAT, a wcześniej ich wywóz potraktować jako eksport towarów?

Przede wszystkim należy wyjaśnić, że wywóz skrzyń, których dotyczy pytanie Czytelnika, poza terytorium Wspólnoty nie może być traktowany jako eksport towarów. W myśl bowiem art. 2 pkt 8 ustawy o VAT, przez eksport towarów rozumie się potwierdzony przez urząd celny określony w przepisach celnych wywóz towarów z terytorium kraju poza terytorium Wspólnoty w wykonaniu czynności określonych w art. 7 ust. 1 pkt 1-4 ustawy o VAT, jeżeli wywóz jest dokonany przez:

• dostawcę lub na jego rzecz, lub
• nabywcę mającego siedzibę poza terytorium kraju, lub na jego rzecz, z wyłączeniem towarów wywożonych przez samego nabywcę dla celów wyposażenia lub zaopatrzenia łodzi rekreacyjnych oraz prywatnych statków powietrznych lub innych prywatnych środków transportu, w tym środków transportu, o których mowa w art. 16 rozporządzenia Rady (WE) nr 1777/2005 ustanawiającego środki wykonawcze do dyrektywy 77/388/EWG w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej.

Jednocześnie na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1-4 ustawy o VAT przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również:

1. przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie, z mocy prawa, prawa własności towarów w zamian za odszkodowan
2. wydanie towarów na podstawie umowy dzierżawy, najmu, leasingu lub innej umowy o podobnym charakterze zawartej na czas określony lub umowy sprzedaży na warunkach odroczonej płatności, jeżeli umowa przewiduje, że w następstwie normalnych zdarzeń przewidzianych tą umową lub z chwilą zapłaty ostatniej raty prawo własności zostanie przeniesione;
3. wydanie towarów na podstawie umowy komisu między komitentem a komisantem, jak również wydanie towarów przez komisanta osobie trzeciej,
4. wydanie towarów komitentowi przez komisanta na podstawie umowy komisu, jeżeli komisant zobowiązany był do nabycia rzeczy na rachunek komitenta.

Z powyższych uregulowań wynika, że aby uznać czynność za eksport towarów, powinny zostać spełnione łącznie następujące przesłanki:

1. wywóz towarów z terytorium kraju poza terytorium Wspólnoty,
2. wywóz towarów, o którym mowa w pkt a) powinien zostać potwierdzony przez urząd celny określony w przepisach celnych,
3. wywóz towarów powinien nastąpić w wykonaniu czynności określonych w art. 7 ust. 1 pkt 1-4 ustawy o VAT, czyli powinien być konsekwencją dostawy towarów w rozumieniu ustawy o VAT,
4. wywóz towarów powinien być dokonany przez określony podmiot.

Wnioski

Wywóz skrzyń w sytuacji przedstawionej przez Czytelnika nie może być więc uznany za eksport towarów w rozumieniu ustawy o VAT, ponieważ nie występuje przesłanka wymieniona w pkt c), gdyż wywóz towarów (skrzyń) nie występuje w konsekwencji dostawy towarów w rozumieniu ustawy o VAT. Z kolei odszkodowanie, które otrzymuje Czytelnik, nie stanowi czynności podlegającej opodatkowaniu VAT i dlatego brak jest podstaw do obliczania należnego VAT z tytułu jego otrzymania.

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.