|
||||||||
|
||||||||
Zobacz także
|
Jak prawidłowo obliczyć termin?
Agnieszka Zaczek
Autorka jest aplikantem sądowym Upływ czasu odgrywa w prawie dużą rolę. Wiążą się z nim skutki prawne przewidziane w licznych przepisach, a także w orzeczeniach sądowych i decyzjach organów państwowych. Niewłaściwe obliczenie terminu może pozbawić nas określonych praw lub narazić na konsekwencje niedopełnienia prawem nakazanych obowiązków. Termin jest składnikiem czynności prawnej, który oznacza postanowienie (zastrzeżenie), mające na celu ograniczenie w czasie powstania lub ustania skutków prawnych czynności prawnej. Ważnym oznaczeniem terminu jest tylko takie zdarzenie, którego nastąpienie w przyszłości jest pewne. Przepisy kodeksu cywilnego regulujące sposób liczenia terminów stosuje się w przypadku, gdy ustawa, orzeczenie sądu lub decyzja innego organu państwowego albo czynność prawna, oznaczając termin, nie określa sposobu jego obliczania (art. 110 k.c.). A zatem przy obliczaniu terminów pierwszeństwo mają reguły określone w aktach, w których dany termin jest ustanowiony. Tym samym w przypadku zastrzeżenia przez strony terminu w treści czynności prawnej następuje ograniczenie skutków tej czynności w czasie. Zgodnie z zasadą swobody umów wyrażoną w art. 3531 k.c.. - zastrzeżenie terminu jest w zasadzie dopuszczalne w każdej czynności prawnej. Strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. Wyjątki od tej zasady mogą jednak wynikać z przepisów szczególnych:
TERMIN OZNACZONY W DNIACH Termin oznaczony w dniach (każdy dzień liczy się od północy do północy) kończy się z upływem ostatniego dnia (art. 111 § 1 k.c.), a w przypadku gdy początkiem terminu oznaczonego w dniach jest pewne zdarzenie, nie uwzględnia się przy obliczaniu terminu dnia, w którym to zdarzenie nastąpiło. I tak, jeżeli np. zdarzenie miało miejsce 10 maja, a termin wynosi 5 dni, to termin ten upływa 15 maja o godz. 24.00. Choć ustawodawca przy obliczaniu terminów przyjął za najkrótszą jednostkę czasu dobę, nie oznacza to jednak, że strony nie mogą posługiwać się jednostkami jeszcze krótszymi np. godzinami lub minutami. W TYGODNIACH, MIESIĄCACH LUB LATACH Termin oznaczony w tygodniach, miesiącach lub latach kończy się z dniem, który nazwą lub datą odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego w ostatnim miesiącu nie było - w ostatnim dniu tego miesiąca. Natomiast w przypadku obliczania wieku osoby fizycznej termin ten upływa z początkiem ostatniego dnia (art. 112 k.c.).
PRZYKŁAD
Terminy określone w latach kończą się z upływem tego dnia w ostatnim roku, który odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim roku nie było (np. 29 lutego) - w dniu, który poprzedzałby bezpośrednio ten dzień (będzie to np. 28 lutego). NA POCZĄTEK, ŚRODEK LUB KONIEC MIESIĄCA Jeżeli termin jest oznaczony na początek, środek lub koniec miesiąca, rozumie się przez to pierwszy, piętnasty lub ostatni dzień miesiąca, natomiast termin półmiesięczny jest równy piętnastu dniom (art. 113 k.c.). Jeżeli termin oznaczony jest w miesiącach lub w latach, a ciągłość terminu nie jest wymagana (np. gdy właściciel lokalu zobowiązał się do oddania do używania pokoju na trzy miesiące w ciągu roku), miesiąc liczy się za dni trzydzieści, a rok za dni trzysta sześćdziesiąt pięć (art. 114 k.c.) DZIEŃ WOLNY OD PRACY Kolejna ustawowa reguła zasad obliczania terminu dotyczy sytuacji, w której koniec terminu do wykonania czynności przypada na dzień uznany ustawowo za wolny od pracy. Wówczas termin ten upływa dnia następnego (art. 115 k.c.). Jednak art. 115 k.c. ze względu na swój dyspozytywny charakter nie wyklucza możliwości odmiennego porozumienia się stron w tym zakresie. CO NA TO SĄD
Termin miesięczny (w świetle art. 112 k.c.) może obejmować tyle dni, ile obejmuje miesiąc kalendarzowy (a więc najmniej 28, a najwięcej 31 dni). W razie doręczenia wyroku II instancji wraz z uzasadnieniem 31 stycznia, termin miesięczny do wniesienia kasacji będzie obejmował 28 lub 29 dni. Do jego przedłużenia może dojść (na podstawie art. 115 k.c.) tylko w sytuacji, gdyby upływał w dzień ustawowo uznany za wolny od pracy. Wówczas upłynie on dnia następnego. (Orzeczenie SN z 21 maja 1997 r., sygn. akt I CZ 54/97) Miesięczny termin do wniesienia kasacji (art. 3944 k.p.c.) jest terminem ciągłym, kończy się więc z upływem dnia, który datą odpowiada dniu doręczenia orzeczenia stronie skarżącej (art. 112 k.c.), a nie z upływem trzydziestu dni (art. 114 k.c.). (Orzeczenie SN z 6 sierpnia 1997 r., sygn. akt II UZ 53/97, OSNAP 1998, nr 15, poz. 467) Termin wniesienia apelacji do sądu I instancji (kończy się on, jako termin oznaczony nie w dniach, lecz w tygodniach, z upływem dnia, który swoją nazwą odpowiada początkowemu dniowi terminu) będzie zachowany, gdy przed jego końcem apelacja wpłynie do sądu, który wydał zaskarżony wyrok, lub, zaadresowana do tego sądu, zostanie oddana w polskim urzędzie pocztowym. W razie zatem wysłania apelacji do innego sądu, np. do sądu II instancji, co się w praktyce zdarza najczęściej, termin, o którym mowa, będzie zachowany, jeżeli sąd ten przed upływem terminu przekaże apelację sądowi, który wydał zaskarżony wyrok lub, zaadresowaną do tego sądu, odda w polskim urzędzie pocztowym. (Postanowienie SN z 24 września 1998 r., sygn. akt III CKN 722/98) Jeżeli jednak strony umówiły się wyraźnie, że świadczenie ma być spełnione w dniu wolnym od pracy, a jest to niewykonalne ze względu na organizację życia gospodarczego lub społecznego, to mamy do czynienia z niemożliwością świadczenia w umówionym terminie:
CO NA TO SĄD
Sobota nie jest dniem uznanym za wolny od pracy w rozumieniu art. 115 k.c. w zw. z art. 165 § 1 k.p.c. (Uchwała SN z 25 kwietnia 2003 r., sygn. akt III CZP 8/03, OSN 2004, nr 1, poz. 1)
PODSTAWA PRAWNA
WARTO WIEDZIEĆ
Jak uniknąć przedawnienia i przedłużyć okres egzekwowania od dłużnika swoich pieniędzy Wierzytelność stwierdzona prawomocnym orzeczeniem sądowym (wyrokiem lub nakazem zapłaty) przedawnia się po upływie 10 lat od dnia uprawomocnienia się orzeczenia (art. 125 k.c.). Należy jednak pamiętać, że roszczenie wierzyciela przedawni się po 10 latach, jeżeli w tym czasie nie podejmie on żadnych czynności, które zgodnie z kodeksem cywilnym przerywają bieg przedawnienia. Fakt, że wierzytelność jest stwierdzona prawomocnym orzeczeniem nie ma znaczenia dla przerwania biegu jej przedawnienia. Termin przedawnienia przewidziany dla roszczeń stwierdzonych takim orzeczeniem podlega tym samym regułom przerywania i wznawiania, jak inne terminy przedawnienia przewidziane w sprawach cywilnych. Bieg przedawnienia wierzytelności przerywa m.in. każda czynność podjęta przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju, albo przed sądem polubownym, która została przedsięwzięta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia (art. 123 k.c.). Takim organem jest komornik sądowy. Złożenie wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego do komornika i tym samym rozpoczęcie egzekucji należności stwierdzonej prawomocnym orzeczeniem przerywa więc bieg 10-letniego okresu przedawnienia stwierdzonej wierzytelności. Na czas trwania postępowania egzekucyjnego bieg przedawnienia wierzytelności zostaje zawieszony. Jeśli komornikowi nie uda się odzyskać pieniędzy wierzyciela z majątku dłużnika, wydaje on postanowienie o umorzeniu egzekucji z powodu jej bezskuteczności. Od dnia wydania tego postanowienia termin przedawnienia wierzytelności biegnie na nowo. Oznacza to, że wierzyciel zyskuje kolejne 10 lat na egzekwowanie od dłużnika swoich pieniędzy. Jeżeli komornik odzyska część należności wierzyciel, po zakończeniu postępowania egzekucyjnego będzie miał również 10 lat na egzekwowanie pozostałej części długu. W ten sposób wierzyciel może przerwać bieg przedawnienia swojej wierzytelności wiele razy (art. 124 k.c.). Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.
|
S2pXSLTransformator::missingFileError :: Plik z szablonem XSL /htdocs/e-podatnik.pl/epodatnik/xml/spisy_tresci_czasopism/doradca_podatnika/633.xml NIE ISTNIEJE !!!
|
||||||
|
||||||||
