Doradca Podatnika 04/2007 Obrót gospodarczy

Monika Król-Gajewska
Autorka jest adwokatem w kancelarii adwokackiej "Pociej, Dubois i Wspólnicy"

Nasza spółka planuje przekształcenia w inną formę spółki. Jakie będą losy umów wiążących spółkę - czy będziemy musieli z naszymi kontrahentami podpisywać nowe umowy?

W praktyce spółki planujące przekształcenie w inną formę spółki odsuwają w czasie swoją decyzję w tej kwestii z obawy, iż np. stracą wszystkie kontrakty zawarte przez spółkę, a tym samym spółka nowo powstała będzie musiała jeszcze raz negocjować umowy z kontrahentami. Obawy te są całkowicie bezpodstawne.

Kodeks spółek handlowych regulujący procedurę przekształcenia spółek wprowadza zasadę sukcesji generalnej pomiędzy spółką przekształcaną a spółką powstałą w wyniku tego przekształcenia. Zgodnie z tą zasadą spółce przekształconej przysługują prawa i obowiązki przysługujące spółce przekształcanej (art. 553 § 1 k.s.h.).

Tym samym, niezależnie od tego, iż spółka przekształcana traci swój byt i następuje jej wykreślenie z rejestru przedsiębiorców, wszystkie jej prawa i obowiązki przechodzą na spółkę nowopowstałą, która staje się jej następcą prawnym. Konsekwencją tego jest fakt, że spółka ta staje się m.in. stroną wszystkich umów, które wiązały poprzednią spółkę.

Zasada sukcesji generalnej w pełni obowiązuje na gruncie praw i obowiązków o charakterze cywilnoprawnym. Jeżeli chodzi o prawa lub obowiązki o charakterze administracyjno-prawnym to spółka przekształcona pozostaje podmiotem zezwoleń, koncesji oraz ulg, które zostały przyznane spółce, która uległa przekształceniu, chyba że ustawa lub decyzja administracyjna o udzieleniu zezwolenia, koncesji lub ulgi stanowi inaczej (art. 553 § 2 k.s.h.).

Oznacza to, że jeżeli w treści samej decyzji prawnej, np. koncesji lub w przepisach regulujących jej wydanie, nie ma zastrzeżenia, iż przekształcenie podmiotu uprawnionego z tytułu tej decyzji skutkuje jej wygaśnięciem, to spółce powstałej w wyniku przekształcenia przysługują wszystkie prawa wynikające z tej decyzji.

Zasada sukcesji generalnej obowiązuje również na płaszczyźnie prawno-podatkowej. Zgodnie z art. 93a Ordynacji podatkowej osoba prawna zawiązana (powstała) w wyniku przekształcenia innej osoby prawnej lub przekształcenia spółki niemającej osobowości prawnej - wstępuje we wszelkie przewidziane w przepisach prawa podatkowego prawa i obowiązki przekształcanej osoby prawnej lub spółki.

Przepis ten stosuje się odpowiednio do osobowej spółki handlowej powstałej w wyniku przekształcenia innej spółki niemającej osobowości prawnej lub spółki kapitałowej. Dodatkowo jedną z konsekwencji sukcesji generalnej jest zachowanie przez spółkę powstałą w wyniku przekształcenia numeru statystycznego REGON oraz numeru NIP, którym posługiwała się spółka przekształcana.

Trzeba jednak pamiętać, aby nowa spółka dokonała zgłoszenia aktualizacyjnego do właściwego urzędu skarbowego. Sukcesja generalna dotyczy również praw i obowiązków wynikających z należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Odnosi się to także do składek na Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i na ubezpieczenie zdrowotne, które ciążyły na poprzedniczce. Trzeba też pamiętać o obowiązku ogłoszenia o przekształceniu w "Monitorze Sądowym i Gospodarczym" w ciągu dwóch tygodni od wpisu przekształcenia do KRS.

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.