Doradca Podatnika 04/2007 Podatek dochodowy

Edyta Koślacz
Autorka jest konsultantem podatkowym Biura Doradztwa i Rozliczeń Podatkowych "Oleńka"

Jestem podatnikiem rozpoczynającym działalność gospodarczą. Wśród dodanych przepisów nowej ustawy o PIT jest możliwość dokonywania jednorazowego odpisu amortyzacyjnego od środków trwałych do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym równowartości kwoty 50 000 euro. Jakie warunki muszę spełnić, aby skorzystać z tego prawa?

Znowelizowane przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: ustawa o PIT) oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (dalej: ustawa o CIT) dotyczą również zasad amortyzacji środków trwałych.

W obowiązujących od 1 stycznia 2007 r. art. 22a-22o ustawy o PIT oraz analogicznie art. 16a-16m ustawy o CIT, znalazły się m.in. takie zmiany, jak:

1. uchylenie art. 22k ust. 4, 5 i 6 ustawy o PIT, oraz odpowiednio art. 16k ust. 4, 5 i 6 ustawy o CIT, dotyczących możliwości dokonywania odpisów amortyzacyjnych od wartości początkowej fabrycznie nowych środków trwałych zaliczonych do grupy 3-6 klasyfikacji w wysokości 30 proc. tej wartości,
2. uzupełnienie katalogu zasad ustalenia wartości początkowej środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych otrzymanych w razie otrzymania w związku z likwidacją osoby prawnej (art. 22g ust. 1 pkt 5 ustawy o PIT, art. 16g ust. 1 pkt 5 ustawy o CIT). Uzupełnienie objęło również zasady ustalania wartości początkowej w razie nabycia przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części w drodze wkładu niepieniężnego (art. 22g ust. 14a ustawy o PIT oraz art. 16g ust. 10a i b ustawy o CIT),
3. określenie zasad dokonywania odpisów amortyzacyjnych od przyjętego, w powyżej przedstawiony sposób, majątku (art. 22h ust. 3 i 3a ustawy o PIT oraz art. 16h ust. 3a i 3b ustawy o CIT). Nowością jest możliwość dokonywania jednorazowego odpisu amortyzacyjnego od środków trwałych do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym równowartości kwoty 50 tys. euro.

Podatnicy rozpoczynający działalność mają prawo do skorzystania z jednorazowego odpisu, ale w ograniczonym okresie czasowym, bo tylko w roku podatkowym, w którym taką pozarolniczą działalność rozpoczęli.

Dodatkowo, ustawodawca wprowadził też ograniczenie podmiotowe - nie każdy przedsiębiorca, który otworzył firmę, ma prawo zastosować nowe przepisy. A mianowicie, ze wskazanego uprawnienia nie mogą, na mocy art. 22k ust. 11 ustawy o PIT, skorzystać podatnicy rozpoczynający prowadzenie działalności gospodarczej, którzy w roku rozpoczęcia tej działalności, a także w okresie dwóch lat, licząc od końca roku poprzedzającego rok jej rozpoczęcia, prowadzili działalność gospodarczą samodzielnie lub jako wspólnicy spółki niemającej osobowości prawnej lub działalność taką prowadził małżonek tej osoby, jeżeli między małżonkami istniała w tym czasie wspólność majątkowa.

W ustawie o CIT zawarte jest również podobne ograniczenie. Zgodnie z art. 16k ust. 11 ustawy o CIT przepisy nie mają zastosowania do podatników rozpoczynających działalność, którzy zostali utworzeni:

• w wyniku przekształcenia, połączenia lub podziału podatników,
• w wyniku przekształcenia spółki lub spółek niemających osobowości prawnej,
• przez osoby fizyczne, które wniosły na poczet kapitału nowo utworzonego podmiotu uprzednio prowadzone przez siebie przedsiębiorstwo albo składniki majątku tego przedsiębiorstwa o wartości przekraczającej łącznie równowartość w złotych kwoty 10 000 euro.

Druga grupa podatników - nowo określona w ustawach o podatkach dochodowych - to mali podatnicy.


Zgodnie z treścią definicji dodanej do słowniczka ustawowego - odpowiednio art. 5a ust. 20n ustawy o PIT oraz art. 4a pkt 10 ustawy o CIT - małym podatnikiem jest podatnik, u którego wartość przychodu ze sprzedaży (wraz z kwotą należnego podatku od towarów i usług) nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym wyrażonej w złotych kwoty odpowiadającej równowartości 800 000 euro.

Przeliczenia kwot wyrażonych w euro do celu ustalenia równowartości 800 000 euro stosuje się średni kurs euro ogłaszany przez Narodowy Bank Polski na pierwszy dzień roboczy października poprzedniego roku podatkowego, w zaokrągleniu do 1000 zł. Oznacza to, że z preferencyjnego jednorazowego odpisu amortyzacyjnego w 2007 r. mogą skorzystać podatnicy, którzy w 2006 roku osiągnęli przychód ze sprzedaży brutto niższy niż 3 180 000 zł.

Zasady dokonywania jednorazowego odpisu amortyzacyjnego określają art. 22k ust. 8 ustawy o PIT oraz art. 16k ust. 8 ustawy o CIT. Podatnicy mogą dokonywać odpisów amortyzacyjnych nie wcześniej niż w miesiącu, w którym środki trwałe zostały wprowadzone do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych.

Mamy tu do czynienia z odstępstwem od standardowej regulacji, iż amortyzację rozpoczyna się, począwszy od miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek trwały został wprowadzony do ewidencji (wykazu). Od następnego roku podatkowego podatnicy dokonują dalszych odpisów amortyzacyjnych zgodnie z art. 22k ust. 1 lub art. 22i ustawy o PIT i art. 16k ust. 1 lub art. 16i ustawy o CIT, czyli bądź przy zastosowaniu stawek amortyzacyjnych określonych w wykazie, według metody liniowej, bądź według metody degresywnej, czyli przy zastosowaniu stawek podanych w wykazie stawek amortyzacyjnych podwyższonych o współczynnik nie wyższy niż 2,0, a w następnych latach podatkowych od ich wartości początkowej pomniejszonej o dotychczasowe odpisy amortyzacyjne, ustalonej na początek kolejnych lat ich używania.

Suma odpisów amortyzacyjnych, w tym dokonanych w pierwszym roku podatkowym oraz niezaliczonych do kosztów uzyskania przychodów, nie może przekroczyć wartości początkowej tych środków trwałych. Przy ustalaniu limitu jednorazowego odpisu amortyzacyjnego do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym równowartości kwoty 50 000 euro łącznej wartości odpisów amortyzacyjnych należy pamiętać o kilku zasadach.

Zgodnie z art. 22k ust. 9 ustawy o PIT oraz 16k ust. 9 ustawy o CIT przy określaniu limitu nie uwzględnia się odpisów amortyzacyjnych od nieprzekraczającej 3500 zł wartości początkowej środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych.

Chodzi tu o środki trwałe, których wartość początkowa jest równa lub niższa niż 3500 zł, mogą one być amortyzowane jednorazowo - w miesiącu oddania do używania tego środka trwałego albo w miesiącu następnym. Środki takie mogą być też amortyzowane w równych ratach, kwartalnie bądź na koniec roku. Niemniej, niezależnie od sposobu amortyzacji, ich wartość nie jest uwzględniana w przypadku ustalenia limitu 800 000 euro.


Ważne jest właściwe przeliczenie kwoty wyrażonej w walucie obcej na złote polskie. Zgodnie z art. 22k ust. 12 ustawy o PIT oraz art. 16k ust. 12 ustawy o CIT przeliczenia na złote kwoty limitu dokonuje się według średniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski na pierwszy dzień roboczy października roku poprzedzającego rok podatkowy, w którym wystąpiło wpisanie środka trwałego do ewidencji, w zaokrągleniu do 1000 zł. W 2007 r. limit przeliczony na złote polskie wynosi 199 000 zł.

Do przeliczenia kwoty został przyjęty kurs walut NBP z 2 października 2006 r. w wysokości 3,9745 zł. Pierwszy dzień roboczy października miał miejsce w niedzielę, stąd został przyjęty kurs z dnia następnego. Nowo wprowadzony przepis ma zastosowanie zarówno do środków trwałych nowych, jak i używanych.


Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 21 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy w zakresie niektórych ulg i zwolnień podatkowych w ramach pomocy de minimis, podmiot prowadzący działalność gospodarczą może uzyskać pomoc de minimis, jeżeli wartość tej pomocy brutto, otrzymanej przez niego w okresie trzech kolejnych lat poprzedzających dzień uzyskania planowanej pomocy, nie przekracza kwoty stanowiącej równowartość 100 000 euro.

---

Wskazany limit pomocy należy przeliczyć zgodnie z art. 11 ust. 3 ustawy z 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej. W praktyce oznacza to, że równowartość pomocy w euro ustala się według kursu średniego walut obcych, ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski, obowiązującego w dniu udzielenia pomocy.

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.