MENU   START WYDAWCA REDAKCJA ARCHIWUM  
Szukaj

WYSZUKIWARKA



BAZY PRAWA
PRAWO KRAJOWE
PRAWO UE
Zobacz także

Przedstawienie wierzytelności przedawnionej do potrącenia

Marcin Polit
Autor jest doktorantem na Wydziale Prawa,
Prawa Kanonicznego i Administracji KUL

oraz prawnikiem w Kancelarii Radców Prawnych
Grumowie i Procko SC w Kielcach


Jestem dłużnikiem pana X, zalegam mu 50 tys. zł. Jest to dług wymagalny i nieprzedawniony. Przypadkowo dowiedziałem się o panu Y, któremu z kolei pan X jest winien również 50 tys. zł, ale jest to należność z tytułu niezapłaconej faktury sprzed pięciu lat, a więc należność przedawniona. Załóżmy, że kupię ten dług za połowę jego wartości od pana Y. Czy mogę tą przedawnioną wierzytelnością skompensować swój dług wobec pana X, który wobec mnie ma wierzytelność nieprzedawnioną?


Potrącenie przez Pana wierzytelności przedawnionej, zakupionej od innej osoby, z wierzytelnością nieprzedawnioną, jaka służy Pana kontrahentowi przeciwko Panu, nie jest możliwe z powodów, które wskazane zostaną niżej.

Na wstępie warto zaznaczyć, że kompensacja (kompensata) wierzytelności rozumiana jest najczęściej w znaczeniu umowy zawieranej pomiędzy kilkoma (najczęściej trzema) podmiotami, której celem jest umorzenie zobowiązań w sposób bezgotówkowy. Jeden podmiot przelewa przysługującą mu wierzytelność na inny podmiot, a ten z kolei kompensuje nabytą wierzytelność z długiem, który ma wobec tego samego kontrahenta. Dla jednostronnej czynności prawnej, jaka dokonuje się poprzez złożenie drugiej stronie oświadczenia woli, używa się pojęcia "potrącenie".

POTRĄCENIE

Przesłanki dopuszczające potrącenie wierzytelności oraz sposób jego dokonania określone zostały przez przepisy kodeksu cywilnego (dalej: k.c.). Na skutek potrącenia obie wierzytelności umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej. Jednocześnie, jak stanowi art. 499 k.c., oświadczenie o potrąceniu ma moc wsteczną od chwili, kiedy oświadczenie o potrąceniu stało się możliwe.

Co do zasady, prawo dopuszcza potrącenie wierzytelności wymagalnych i nieprzedawnionych. Wyjątkiem będzie tu sytuacja określona art. 502 k.c., zgodnie z którym wierzytelność przedawniona może być potrącona, jeżeli w chwili gdy potrącenie stało się możliwe, przedawnienie jeszcze nie nastąpiło.

Ten niezwykle istotny warunek należy rozumieć w ten sposób, że ocenę, czy wierzytelność może być przedstawiona do potrącenia należy przeprowadzić na ostatni dzień przed jej przedawnieniem, "możliwość" potrącenia należy zaś oceniać z punktu widzenia przesłanek określonych w art. 498 § 1 k.c.

WNIOSEK

Reasumując, mógłby Pan potrącić wierzytelność przedawnioną z wierzytelnością, jaka służy Pana kontrahentowi przeciwko Panu, tylko jeżeli:
  • przed upływem okresu przedawnienia wierzytelność ta służyłaby Panu przeciwko Panu X (gdyby to już wtedy była Pan wierzytelność),
  • przed przedawnieniem wierzytelność pana X w stosunku do Pana (tj. Pana długu w kwocie 50 tys. zł) była wymagalna i mogła być dochodzona przed sądem lub innym organem państwowym.
W opisanej przez Pana sytuacji z pewnością nie będzie spełniona pierwsza z przedstawionych wyżej przesłanek, tj. tożsamość podmiotów dwustronnie zobowiązującego stosunku prawnego. Na moment, kiedy wierzytelność nie była jeszcze przedawniona, nie służyła ona Panu wobec pana X, ale była to wierzytelność innej osoby, zatem Pan nie mógł jej wówczas przedstawić do potrącenia. W związku z powyższym, w mojej ocenie, wierzytelności kontrahenta nie będą mogły być potrącone z wierzytelnością przedawnioną, którą dopiero zamierza Pan nabyć.

PODSTAWA PRAWNA
  • ustawa z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 ze zm.)


WAŻNE
Kara za nielegalne użytkowanie budynku zgodna z Konstytucją

Uprawnienie organów administracji do wymierzania kary administracyjnej za nielegalne przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego mieści się w ramach porządku konstytucyjnego. Tak stwierdził 15 stycznia 2007 r. Trybunał Konstytucyjny, rozpoznając pytanie prawne WSA w Łodzi.

Orzeczenie TK zapadło na gruncie następującego stanu faktycznego: Organ nadzoru budowlanego wymierzył karę małżonkom-inwestorom budynku z tytułu nielegalnego użytkowania budynku. Małżonkowie zarzucili organowi pierwszej instancji wadliwe ustalenie okoliczności związanych z przystąpieniem do użytkowania budynku.

Organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, stwierdzając, iż okoliczności sprawy wskazują, że inwestorzy zaczęli użytkować budynek przed upływem terminu przewidzianego przepisami. Małżeństwo zaskarżyło to postanowienie do WSA, zarzucając organom naruszenie zasad postępowania. WSA stwierdził, że sporny przepis nakazuje wymierzenie przez organ administracji kary pieniężnej, której wysokość zależy jedynie od typu i wielkości obiektu.

Wobec tego powziął wątpliwości, czy w systemie prawnym demokratycznego państwa prawa może istnieć przepis, który przewiduje automatyzm w stosowaniu sankcji i nie pozwala zindywidualizować represji. Odnosząc się do powyższych wątpliwości, TK orzekł, że art. 57 ust. 7 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane w przedmiotowym zakresie jest zgodny z art. 10 w związku z art. 2 Konstytucji. Zdaniem TK wprowadzenie do prawa budowlanego takiej sankcji z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu miało na celu wyeliminowanie sytuacji, w której wiele obiektów budowlanych od dawna użytkowano, podczas gdy w sensie prawnym nadal pozostawały w trakcie budowy.

Powyższa kara pieniężna za naruszenie norm prawa budowlanego nie jest zatem wyłącznie represją za naruszenie prawa, ale formą zabezpieczenia przed możliwością wystąpienia negatywnych skutków takiego naruszenia. Uprawnienie organów administracji do wymierzania kary administracyjnej mieści się zatem w ramach porządku konstytucyjnego i nie może być postrzegane jako wkraczanie administracji w kompetencje wymiaru sprawiedliwości
(sygn. akt P 19/06).
Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.
S2pXSLTransformator::missingFileError :: Plik z szablonem XSL /htdocs/e-podatnik.pl/epodatnik/xml/spisy_tresci_czasopism/doradca_podatnika/633.xml NIE ISTNIEJE !!!
Wydawnictwo TRENDY