Doradca Podatnika 05/2007 Rachunkowość

Justyna Grywińska
Autorka jest księgową z licencją MF,
doradcą podatkowym,
właścicielką Biura Księgowego

Jesteśmy spółką, prowadzącą pełną księgowość. Zakupiliśmy używany samochód osobowy od osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej o wartości 85 000 zł. Od tej transakcji zapłaciliśmy podatek od czynności cywilnoprawnych w wysokości 1700 zł. W jakiej kwocie należy przyjąć ten samochód do ewidencji środków trwałych oraz od jakiej kwoty należy go amortyzować? Prosimy również o podanie zapisów księgowych na kontach.

Ustawa o rachunkowości oraz ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych nakazuje przyjąć zakupiony środek trwały do ewidencji w wartości początkowej, która w sytuacji opisanej w pytaniu będzie ceną nabycia.

Zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy o rachunkowości cena nabycia to cena zakupu składnika aktywów, obejmująca kwotę należną sprzedającemu, bez podlegających odliczeniu podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, a w przypadku importu powiększona o obciążenia o charakterze publicznoprawnym oraz powiększona o koszty bezpośrednio związane z zakupem i przystosowaniem składnika aktywów do stanu zdatnego do używania lub wprowadzenia do obrotu, łącznie z kosztami transportu, jak też załadunku, wyładunku, składowania lub wprowadzenia do obrotu, a obniżona o rabaty, opusty, inne podobne zmniejszenia i odzyski.

Natomiast cena nabycia środka trwałego w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych została zdefiniowana w z art. 16 g ust. 2. Jest to kwota należna zbywcy, powiększona o koszty związane z zakupem naliczone do dnia przekazania środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej do używania (a w szczególności o koszty transportu, załadunku i wyładunku, ubezpieczenia w drodze, montażu, instalacji i uruchomienia programów oraz systemów komputerowych, opłat notarialnych, skarbowych i innych, odsetek, prowizji) oraz pomniejszona o podatek od towarów i usług, z wyjątkiem przypadków, gdy zgodnie z odrębnymi przepisami podatek od towarów i usług nie stanowi podatku naliczonego albo podatnikowi nie przysługuje obniżenie kwoty należnego podatku o podatek naliczony albo zwrot różnicy podatku w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług.


Ewidencja księgowa przyjęcia samochodu osobowego do środków trwałych

1. Nabycie samochodu osobowego na podstawie umowy 85 000 zł 2. Zarachowanie podatku od czynności cywilnoprawnych 1700 zł 3. Wystawienie dokumentu OT - przyjęcie samochodu osobowego do ewidencji środków trwałych 86 700 zł Od wartości początkowej środka trwałego, ustalonej w sposób przedstawiony powyżej należy dokonywać odpisów amortyzacyjnych.


Do przeliczania tej kwoty na złote stosuje się kurs średni euro ogłaszany przez Narodowy Bank Polski w dniu przekazania samochodu do używania. Dodatkowe ograniczenie zawarte jest w punkcie 49 tego samego artykułu ustawy podatkowej, a mianowicie chodzi o zaliczanie do kosztów uzyskania przychodów składek na ubezpieczenie samochodu osobowego.
Nie stanowią kosztów uzyskania przychodów składki na ubezpieczenie samochodu osobowego w wysokości przekraczającej wartość składki, ustaloną w takiej proporcji, w jakiej pozostaje równowartość 20 000 euro.


Do wyjaśnienia, jak prawidłowo należy te wartości obliczyć, posłużymy się danymi z pytania czytelnika.

Naliczenie amortyzacji

Amortyzację należy naliczyć za pierwszy miesiąc - następujący po miesiącu, w którym przyjęto środek trwały do ewidencji. Podstawową stawką wynikającą z załącznika do ustawy jest stawka 20 proc. Jeżeli samochód był używany powyżej 6 miesięcy oraz podatnik posiada dokument potwierdzający ten fakt, może ustalić stawkę i okres amortyzacji indywidualnie.

Okres ten nie może być dłuższy niż 30 miesięcy, więc maksymalna stawka amortyzacji wyniesie 40 proc. (100:30x12 = 40). Amortyzacja roczna wyniesie 34 680 zł (86 700x40 proc.). Amortyzacja miesięczna wyniesie 2890 zł (34 680:12). Zakładając że średni kurs euro ogłoszony przez NBP w dniu przekazania samochodu do używania wyniósł 4 zł, kwota ograniczenia wyniesie 80 000 zł (20 000 eurox4 zł). do celów podatkowych każdą miesięczną ratę amortyzacji należy podzielić proporcjonalnie na koszty stanowiące i niestanowiące kosztów uzyskania i w tym celu należy prowadzić dwa konta: "Amortyzacja" oraz "Amortyzacja niestanowiąca kosztów uzyskania przychodów".
Do kosztów uzyskania zostanie zaliczona kwota 2666,67 zł, co wynika z obliczeń: (80 000:86 700)x2890 = 2666,67 zł. Kwota ta zostanie zaksięgowana na koncie "Amortyzacja". Pozostałą część z kwoty 2890 zł, to jest 223,33 zł, należy zaksięgować na koncie "Amortyzacja niestanowiąca kosztów uzyskania przychodów".

Składki na ubezpieczenie samochodu osobowego

Zawarto polisę ubezpieczenia samochodu osobowego na sumę ubezpieczenia 86 700 zł, roczna składka 6000 zł, miesięczna 500 zł (6000:12), średni kurs NBP z dnia zawarcia umowy 3,90 zł. Limit ograniczający wynosi 78 000 zł (20 000 eurox3,90). Do kosztów uzyskania zostanie zaliczona kwota 449,83 zł, co wynika z obliczeń: (78 000:86 700)x500 = 449,83 zł.
Kwota ta zostanie zaksięgowana do kosztów uzyskania przychodów. Pozostałą część składki w kwo-cie 50,17 zł należy wyłączyć z kosztów podatkowych. Ewidencja w księgach rachunkowych składek na ubezpieczenie samochodu osobowego jest następująca: 1. Zaewidencjonowanie składki na ubezpieczenie samochodu 6000 zł 2. Miesięczne rozliczenie składki 500 zł w tym
a) stanowiąca koszty uzyskania przychodów 449,83 zł
b) niestanowiąca kosztów uzyskania przychodów 50,17 zł

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.