Doradca Podatnika 05/2007 Rachunkowość

W jaki sposób rozliczyć różnice amortyzacji związane z funkcjonowaniem innych reguł w prawie podatkowym i prawie bilansowym?

Piotr Rybicki
Autor jest dyrektorem generalnym w firmie "Strategia-Rachunkowość- -Finanse",
specjalistą w zakresie rachunkowości

Różnice w amortyzacji podatkowej i bilansowej, które wynikają z zastosowania różnych stawek amortyzacji podatkowej i bilansowej, rozliczają się automatycznie po zakończeniu amortyzowania składnika majątku.

Jeżeli stawki amortyzacji są różne, to i okres amortyzacji będzie różny. Rozbieżności te są wynikiem różnego podejścia do ustalania stawek amortyzacji przez przepisy podatkowe i bilansowe.

Warto w tym momencie wskazać, że jednostka jest zobowiązania do prowadzenia w takim przypadku dwóch ewidencji - jednej dla celów amortyzacji podatkowej, drugiej dla celów amortyzacji bilansowej.

Jeżeli przykładowo podatkowa stawka amortyzacyjna dla maszyny wynosi 20 proc., a z różnych powodów stawka bilansowa amortyzacji wynosi 30 proc. (o wysokości stawki amortyzacji bilansowej decyduje kierownik jednostki, natomiast stawki amortyzacji podatkowej ustala ustawa podatkowa), to dla celów podatkowych okres amortyzacji wyniesie 5 lat, a dla celów bilansowych 3 lata i 4 miesiące.

Przy wartości początkowej maszyny na poziomie 100 000 zł miesięczny odpis dla celów podatkowych wyniesie 1666,67 zł, natomiast dla celów bilansowych 2500 zł. Ewidencja podatkowa będzie uwzględniała odpis w wysokości 1666,67 zł i taka kwota będzie zaliczana comiesięcznie do kosztów podatkowych.

Ewidencja bilansowa do kosztów wpływających na wynik finansowy zaliczy miesięczne odpisy amortyzacyjne w wysokości 2500 zł. Rozbieżność w czasie naliczania amortyzacji może mieć swoje odzwierciedlenie w konieczności ustalenia - dla celów bilansowych - aktywów lub rezerw z tytułu odroczonego podatku dochodowego. Jeżeli amortyzacja bilansowa jest wyższa od podatkowej, to powstanie dodatnia różnica przejściowa, co oznacza konieczność utworzenia rezerw z tytułu odroczonego podatku dochodowego.

Jeżeli zaś amortyzacja bilansowa jest niższa od podatkowej, to powstanie ujemna różnica przejściowa - powstaną aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego. W prezentowanym powyżej przykładzie niezbędne będzie utworzenie aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego.

Po pierwszym roku (12 miesiącach) wartość podatkowa będzie wynosić 80 000 zł, a wartość bilansowa 70 000 zł. Powstaje w ten sposób ujemna różnica przejściowa w wysokości 10 000 zł, co przekłada się na ustalenie rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego w wysokości przewidywanej stawki podatkowej na moment rozliczania (obecnie byłoby to 19 proc.), tj. 190 zł.

Kwota ta zostanie zaksięgowana jako dodatkowe obciążenie wyniku finansowego w pozycji "Podatek dochodowy (odroczony)", a także w pozycji bilansowej rezerwy na zobowiązania jako "rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego".

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.