|
||||||||
|
||||||||
Zobacz także
|
Zmiany dotyczące zasiłku macierzyńskiegoPrzemysław
Gogojewicz
Autor jest specjalistą ds. ubezpieczeń społecznych Ustawa z 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa wprowadziła kilka drobnych, aczkolwiek znaczących zmian do regulacji dotyczących urlopu macierzyńskiego. Zmiany wprowadzone niniejszą ustawą dotyczą wydłużenia okresu urlopu macierzyńskiego i urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, co automatycznie wpływa na okres wypłaty zasiłku macierzyńskiego. Nowela ta określiła ponadto nowe zasady ustalania uprawnień do zasiłku macierzyńskiego z tytułu przyjęcia dziecka na wychowanie. Urlop macierzyński przysługuje pracownicy w związku z urodzeniem dziecka w czasie pozostawania w stosunku pracy. Jego celem jest umożliwienie pracownicy przygotowania się do wykonywania funkcji rodzicielskiej, zregenerowania sił po przebytym porodzie oraz opieki nad nowo narodzonym dzieckiem. Prawo do urlopu macierzyńskiego jest niezależne od rodzaju zawartej umowy, stażu pracy czy wymiaru czasu pracy. Pracownica nie może zrzec się prawa do urlopu macierzyńskiego. Może natomiast przenieść prawo do urlopu macierzyńskiego na ojca dziecka, pod warunkiem wykorzystania przez pracownicę 14 tygodni urlopu macierzyńskiego i pozostawania przez ojca w stosunku pracy. Pracownica przed planowaną datą porodu może wykorzystać do 2 tygodni należnego jej urlopu macierzyńskiego. Natomiast po porodzie przysługuje jej urlop macierzyński niewykorzystany przed porodem, aż do wykorzystania przysługującego pełnego wymiaru urlopu. WAŻNE
Wspomniana nowela wprowadziła wydłużony o 2 tygodnie wymiar urlopu macierzyńskiego. Od 19 grudnia 2006 r., czyli od dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej kodeks pracy i ustawę o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (zwaną dalej ustawą o świadczeniach pieniężnych), pracownicy przysługuje urlop macierzyński w wymiarze: 1) 18 tygodni (czyli 126 dni) przy pierwszym porodzie, 2) 20 tygodni (140 dni) przy każdym kolejnym porodzie, 3) 28 tygodni (196 dni) w przypadku urodzenia więcej niż jednego dziecka przy jednym porodzie. Pracownica, która wychowuje dziecko przysposobione lub przyjęte na wychowanie w ramach rodziny zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej pełniącej zadania pogotowia rodzinnego, gdy urodzi pierwsze dziecko, ma prawo do 20 tygodni (140 dni) urlopu i zasiłku macierzyńskiego. Uprawnienie tej pracownicy do urlopu macierzyńskiego w wymiarze 20 tygodni jest zatem analogiczne do sytuacji pracownicy przy porodzie kolejnego dziecka. W tym zakresie nowela zmieniła jedynie wymiar przysługującego urlopu, zgodnie z wprowadzoną powyżej zmianą. Zgodnie z przepisem art. 29 ust. 5 ustawy o świadczeniach pieniężnych, zasiłek macierzyński przysługuje przez okres ustalony przepisami kodeksu pracy jako okres urlopu macierzyńskiego lub okres urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego. Trzeba pamiętać, że przy udzielaniu urlopu macierzyńskiego obowiązuje zasada, zgodnie z którą tydzień urlopu odpowiada siedmiu dniom kalendarzowym. Natomiast w przypadku, w którym pracownica nie korzysta z urlopu macierzyńskiego przed planowaną datą porodu, pierwszym dniem urlopu macierzyńskiego jest dzień porodu. WAŻNE
Prawo do urlopu macierzyńskiego w nowym, dłuższym o dwa tygodnie wymiarze, mają te pracownice, które nabyły prawo do urlopu macierzyńskiego począwszy od 19 grudnia 2006 r. Pracownice, które wykorzystały urlop w dotychczasowym wymiarze przed 19 grudnia 2006 r., nie mają prawa do wydłużenia o dwa tygodnie urlopu (a co za tym idzie, nie będą także pobierały przez dłuższy okres zasiłku macierzyńskiego).
Przykład
Anna K. urodziła pierwsze dziecko 24 sierpnia 2006 r. i korzystała z tego tytułu z urlopu i zasiłku macierzyńskiego przez okres 16 tygodni do 13 grudnia 2006 r. Ponieważ pracownica ta wykorzystała cały przysługujący jej urlop macierzyński i 14 grudnia 2006 r. powróciła do pracy, nie nabyła ona prawa do przedłużonego o dalsze dwa tygodnie urlopu macierzyńskiego. Urlop na warunkach urlopu macierzyńskiego Urlop na warunkach urlopu macierzyńskiego przysługuje pracownicy lub pracownikowi w przypadku przyjęcia dziecka na wychowanie i wystąpienia do sądu opiekuńczego z wnioskiem o przysposobienie dziecka (obie przesłanki muszą być spełnione łącznie!). W porównaniu do stanu obowiązującego poprzednio okres urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego został wydłużony o dwa tygodnie i obecnie wynosi maksymalnie 18 tygodni. Zmianie uległ także wiek dziecka, którego przyjęcie na wychowanie uprawnia do omawianego urlopu oraz warunki przyznawania tego urlopu rodzinom zastępczym. Wiąże się to także z zasadami nabywania uprawnień do zasiłku macierzyńskiego z tytułu przyjęcia dziecka na wychowanie. W obecnym kształcie urlop na warunkach urlopu macierzyńskiego oraz zasiłek macierzyński przysługuje pracownikowi z tytułu:
W przypadku przyjęcia na wychowanie dziecka w wieku do 7 roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego, do ukończenia przez nie 10 roku życia, zasiłek macierzyński przysługuje przez okres nie krótszy niż 8 tygodni.
Przykład
Ubezpieczona przyjęła na wychowanie dziecko w wieku 3 lat i wystąpiła do sądu z wnioskiem o przysposobienie tego dziecka. Zasiłek macierzyński przysługuje jej przez okres 18 tygodni (126 dni).
Przykład
Ubezpieczona przyjęła na wychowanie dziecko w wieku 6 lat i 9 miesięcy i wystąpiła do sądu z wnioskiem o przysposobienie tego dziecka. Zasiłek macierzyński przysługuje jej przez okres 12 tygodni, tj. nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 7 roku życia.
Przykład
Ubezpieczona przyjęła na wychowanie dziecko w wieku 6 lat i 11 miesięcy i wystąpiła do sądu opiekuńczego z wnioskiem o przysposobienie tego dziecka. Zasiłek macierzyński przysługuje jej przez okres 8 tygodni, a więc w minimalnym wymiarze tego urlopu, pomimo ukończenia w jego trakcie przez dziecko 7 roku życia. Z możliwości korzystania z urlopu i zasiłku macierzyńskiego z tytułu przyjęcia dziecka na wychowanie wyłączone zostały nie tylko, tak jak dotychczas, rodziny zastępcze pełniące zadania pogotowia rodzinnego, ale także pozostałe rodziny zastępcze zawodowe, które nie są spokrewnione z przyjmowanym dzieckiem. Innymi słowy, prawo do urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego oraz zasiłku macierzyńskiego z tytułu przyjęcia na wychowanie dziecka w wieku odpowiednio 7 lub 10 lat, mają pracownicy będący rodzicami zastępczymi spokrewnionymi z dzieckiem, a także niespokrwnionymi z dzieckiem, ale niebędącymi zawodowymi rodzinami zastępczymi. WAŻNE
Omówione powyżej zasady dotyczące urlopu macierzyńskiego (a co za tym idzie zasady dotyczące zasiłku macierzyńskiego) z tytułu urodzenia dziecka oraz z tytułu urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego z tytułu przyjęcia dziecka na wychowanie mają także zastosowanie do innych niż pracownicy osób objętych ubezpieczeniem chorobowym. Szczegółowe rodzaje i funkcje, jakie spełniają rodziny zastępcze, zostały określone w ustawie z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Zasady ustalania prawa do zasiłku macierzyńskiego w okresie przejściowym Ustawa z 16 listopada 2006 r. zawiera kilka przepisów, które pozwalają dostosować obecny kształt i wymiar urlopu macierzyńskiego i urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego do sytuacji osób już korzystających z tych urlopów. I tak, prawo do dłuższego o dwa tygodnie urlopu (a co za tym idzie i zasiłku macierzyńskiego) mają nie tylko osoby, które urodzą lub przyjmą na wychowanie dziecko począwszy od 19 grudnia 2006 r., ale także pracownice i pracownicy, którzy w dniu wejścia w życie ustawy korzystają z takiego urlopu i zasiłku. Na tej podstawie, okres wypłaty zasiłku macierzyńskiego ulega wydłużeniu z mocy ustawy. Nie jest wymagane składanie w takiej sytuacji dodatkowego wniosku.
Przykład
Pracownica urodziła pierwsze dziecko i nabyła prawo do urlopu macierzyńskiego w wymiarze 16 tygodni do dnia 30 stycznia 2007 r. Ponieważ w dniu wejścia w życie przepisów ustawy, czyli 19 grudnia 2006 r., korzystała z urlopu i zasiłku macierzyńskiego, okres urlopu i wypłaty zasiłku macierzyńskiego zostanie przedłużony z mocy ustawy do 13 lutego 2007 r., tj. o dwa tygodnie. Ponadto nowy wymiar urlopu macierzyńskiego z tytułu urodzenia dziecka przysługuje także pracownicom, które urodziły dziecko w 2006 r. i do dnia wejścia w życie ustawy nie wykorzystały całego urlopu macierzyńskiego w przysługujących im dotychczas wymiarze oraz w dniu wejścia w życie ustawy nie korzystają z urlopu macierzyńskiego z powodu:
Przykład
Pani Anna K., przebywająca na urlopie bezpłatnym do 31 stycznia 2007 r., 3 grudnia 2006 r. urodziła swoje drugie dziecko. Po zakończeniu urlopu bezpłatnego, tj. od 1 lutego 2007 r. pani Anna K. ma prawo do urlopu i zasiłku macierzyńskiego przez pozostały okres do wykorzystania 20 tygodni, liczony od dnia porodu, czyli od 1 lutego 2007 r. do 21 kwietnia 2007 r. Ustawa nowelizująca przewidziała również zachowanie nabytych już uprawnień do urlopu i zasiłku macierzyńskiego dla rodzin zastępczych zawodowych, które nie są spokrewnione z przyjmowanym dzieckiem. Pracownice i pracownicy, którzy korzystają w dniu wejścia w życie przepisów ustawy z urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego jako rodzina zastępcza zawodowa niespokrewniona z dzieckiem, zachowują prawo do tego urlopu (i zasiłku macierzyńskiego) w dotychczasowym wymiarze.
Przykład
Pracownik przyjął na wychowanie w ramach rodziny zastępczej niespokrewnionej z dzieckiem 5-miesięczne niemowlę. W dniu wejścia w życie ustawy, tj. 19 grudnia 2006 r. pracownik przebywa na urlopie na warunkach urlopu macierzyńskiego oraz pobiera zasiłek macierzyński z tego tytułu. Przysługuje mu prawo do zasiłku macierzyńskiego w wymiarze dotychczasowym, czyli 16 tygodni. Wskazane powyżej przepisy przejściowe dotyczą także osób ubezpieczonych, niebędących pracownikami.
Podstawa prawna
Zgodnie z art. 18a ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. nr 137, poz. 887 ze zm.) dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych, które:
l rozpoczęły wykonywanie działalności gospodarczej nie wcześniej niż 25 sierpnia 2005 r.,
l nie prowadzą lub w okresie ostatnich 60 miesięcy kalendarzowych przed dniem rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej nie prowadziły pozarolniczej działalności,
l nie wykonują działalności gospodarczej na rzecz byłego pracodawcy, na rzecz którego przed dniem rozpoczęcia działalności gospodarczej w bieżącym lub poprzednim roku kalendarzowym wykonywały w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy czynności wchodzące w zakres wykonywanej działalności gospodarczej, podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne w styczniu i lutym 2007 r. stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa niż 280,80 zł (30 proc. kwoty minimalnego wynagrodzenia w 2007 r.). Zgodnie bowiem z rozporządzeniem Rady Ministrów z 12 września 2006 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2007 r. od 1 stycznia 2007 r. (Dz.U. nr 171, poz. 1227) minimalne wynagrodzenie za pracę ustalono w wysokości 936,00 zł.
Za styczeń i luty 2007 r. składka na ubezpieczenia społeczne wyżej wymienionych nie może być niższa:
- na ubezpieczenie emerytalne od kwoty: 54,81 zł (tj. 19,52 proc.)
- na ubezpieczenia rentowe od kwoty: 36,50 zł (tj. 13 proc.)
- na ubezpieczenie chorobowe od kwoty: 6,88 zł (tj. 2,45 proc.)
Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.
|
S2pXSLTransformator::missingFileError :: Plik z szablonem XSL /htdocs/e-podatnik.pl/epodatnik/xml/spisy_tresci_czasopism/doradca_podatnika/633.xml NIE ISTNIEJE !!!
|
||||||
|
||||||||
