Doradca Podatnika 06/2007 Prawo pracy

Radosław Owczarkowski
Autor jest specjalistą ds. prawa pracy w Internetowej Kancelarii Prawnej Twojeprawo.pl

Już po raz drugi zdarzyło się, że wypłaciłem wynagrodzenie za pracę nie mojemu pracownikowi, tylko innej osobie, która powoływała się na wygraną sprawę sądową. Chciałbym się dowiedzieć, w jakich sytuacjach rzeczywiście muszę wypłacać wynagrodzenie komuś innemu niż mój pracownik?

Zasadą jest wypłacanie wynagrodzenia do rąk pracownika. Istnieją jednak pewne sytuacje, gdy wynagrodzenie jest wypłacane do rąk innej osoby. Wynagrodzenie za pracę ma kluczowe znaczenie dla zaspokajania materialnych potrzeb samego pracownika, jak i tworzonej przez niego rodziny i jako takie jest chronione na kilka sposobów.

Obowiązuje między innymi bezwzględny zakaz zrzekania się wynagrodzenia, zakaz dokonywania potrąceń z wynagrodzenia ponad określone procentowo i kwotowo granice, jak również zasada wypłacania wynagrodzenia bezpośrednio do rąk pracownika. Ta ostatnia zasada nie ma jednak charakteru zasady bezwzględnie obowiązującej.

Aktualnie funkcjonujące mechanizmy prawne tworzą kilka podstawowych wyjątków w jej stosowaniu. Zgodnie z art. 86 § 3 k.p. obowiązek wypłaty wynagrodzenia może być spełniony w inny sposób niż do rąk pracownika, jeżeli tak stanowi układ zbiorowy pracy lub pracownik uprzednio wyrazi na to pisemną zgodę. Dopiero zaistnienie pewnych dodatkowych faktów (postanowienie układu zbiorowego pracy, oświadczenie pracownika) może wyłączyć obowiązek wypłaty do rąk pracownika.

Obecnie najbardziej popularnym sposobem wypłaty wynagrodzenia staje się wypłata przelewem na konto bankowe pracownika. Nic nie stoi jednak na przeszkodzie, aby wynagrodzenie wypłacać pracownikowi przekazem pocztowym czy przesyłką kurierską. Jeżeli chodzi o zgodę pracownika na zmianę trybu wypłaty wynagrodzenia, to ważne jest, aby dokument ją stwierdzający był przechowywany w zakładzie pracy.


Inne wyjątki od generalnej zasady wypłaty wynagrodzenia samemu pracownikowi określone są w przepisach kodeksu rodzinnego i opiekuńczego i w założeniu służyć mają dobru rodziny tworzonej przez pracownika. Zgodnie z przepisem art. 28 k.r.o. sąd może nakazać, ażeby wynagrodzenie za pracę było w całości lub w części wypłacane do rąk małżonka pracownika. Jest to możliwe wtedy, gdy pracownik małżonek, pozostając we wspólnym pożyciu małżeńskim (prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego), nie spełnia ciążących na nim obowiązków przyczyniania się do zaspokajania potrzeb tworzonej przez siebie rodziny.

Fakt ustania wspólnego pożycia małżonków po wydaniu nakazu sądowego nie powoduje automatycznego zwolnienia pracodawcy z obowiązku jego przestrzegania, a jedynie może stać się argumentem w rękach pracownika przemawiającym za powrotem do stanu sprzed jego wydania. Art. 29 k.r.o. stanowi natomiast, że w razie przemijającej przeszkody, która dotyczy jednego z małżonków pozostających we wspólnym pożyciu, drugi z małżonków jest uprawniony do działania w sprawach zwykłego zarządu.

W szczególności może on bez pełnomocnictwa pobierać przypadające współmałżonkowi należności z różnych tytułów, w tym również z tytułu wynagrodzenia za pracę. Pracodawca jednak nie będzie mógł wypłacić wynagrodzenia współmałżonkowi, choćby istniała przemijająca przeszkoda uniemożliwiająca osobisty jego pobór (np. choroba), jeżeli wie o sprzeciwie pracownika w tej sprawie.

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.