Doradca Podatnika 06/2007 Prawo w obronie przedsiębiorcy

Rafał R. Kasprzycki
Autor jest aplikantem radcowskim

Posiadamy wierzytelność wobec spółki z o.o., niedawna egzekucja okazała się nieskuteczna, chcemy pozwać członków zarządu (w międzyczasie zmieniał się skład zarządu). Jaki moment decyduje o odwołaniu - data złożenia rezygnacji (odwołania) czy też data jej wpisu w KRS? Jest to istotne, gdyż wierzytelność powstała w czasie, gdy jeden z członków zarządu figurował jeszcze w KRS, ale oficjalnie został już odwołany.

Czy będziemy mogli go skutecznie pozwać - czy będzie ponosić odpowiedzialność? Na wstępie wskazać należy, że w przypadku, gdy egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, członkowie zarządu odpowiadają solidarnie za jej zobowiązania (art. 299 kodeksu spółek handlowych, dalej: k.s.h.).

Członek zarządu może się jednak uwolnić od tej odpowiedzialności, jeżeli wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe, albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, albo że pomimo niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcia postępowania układowego wierzyciel nie poniósł szkody.

 Były członek zarządu może jednak uwolnić się od odpowiedzialności oświadczając, że zgodnie z art. 299 § 1 k.s.h. nie miał wpływu na zgłoszenie upadłości bądź wszczęcie postępowania układowego, gdyż w okresie, gdy powstały przedmiotowe zobowiązania, nie zasiadał on w zarządzie spółki.

Może jednak powstać problem, mianowicie: od jakiego momentu członek zarządu przestaje pełnić swoją funkcję i kiedy wygasa jego odpowiedzialność za zobowiązania spółki powstałe po wygaśnięciu tej funkcji. Wskazówką w tym zakresie może być wyrok z 10 stycznia br. Sądu Apelacyjnego w Warszawie (sygn. akt VI Aca 746/06).

Sąd stwierdził, iż zgodnie z art. 299 k.s.h., jeżeli egzekucja komornicza przeciwko spółce z o.o. (podobnie jest ze spółkami akcyjnymi) okaże się nieskuteczna, wierzyciele mogą pozwać członków jej zarządu, a ci odpowiadają solidarnie za długi.

Z tej ścieżki skorzystało też Wydawnictwo W. (wierzyciel), które nie było w stanie wyegzekwować od spółki z o.o. zapłaty. Wiceprezes spółki argumentował, że wiceprezesem został na początku stycznia 2003 r., a uchwała o odwołaniu zapadła już 21 lipca 2003 r.; z KRS nigdy, co prawda, nie został wykreślony, jednakże nie miał on na to żadnego wpływu jako już były członek zarządu.

Sąd okręgowy uznał, że decydujące znaczenie ma wpis w KRS, a ponieważ wiceprezes w nim figurował, powinien za długi spółki odpowiadać. Pełnomocnik wiceprezesa w apelacji wskazywał przed Sądem Apelacyjnym, że wiceprezes nie miał wpływu na to, że nie wykreślono go z KRS, gdyż jest to kompetencja późniejszego zarządu.

Strony przy tym wskazały zgodnie, iż dług, o który chodzi w tej sprawie, powstał w sierpniu 2003 r., a więc już po odwołaniu wiceprezesa z zarządu. Dla Sądu Apelacyjnego decydujące znaczenie miała uchwała o odwołaniu, a nie zapis w KRS (który ma charakter deklaratoryjny). Sąd wskazał, iż w takim wypadku były członek zarządu nie będzie ponosić odpowiedzialności za długi spółki. Oczywiście odwołany członek zarządu może odpowiadać nawet po odejściu ze spółki, ale za długi powstałe przed jego odwołaniem.

Trudno natomiast, by odpowiadał za długi powstałe po odwołaniu, gdy na działania władz spółki nie miał już wpływu. Tak więc w poruszonym przez Państwa przypadku członek zarządu nie może ponosić odpowiedzialności za długi spółki, które powstały po jego odwołaniu, nawet jeżeli jeszcze w tym czasie figurował w KRS jako członek zarządu.

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.