Doradca Podatnika 07/2007 Ubezpieczenia

Przemysław Gogojewicz
specjalista ds. ubezpieczeń społecznych

Pracownik niezdolny do pracy wskutek choroby lub odosobnienia związanego z chorobą zakaźną zachowuje prawo do wynagrodzenia łącznie za okres do 33 dni w roku kalendarzowym. Okres 33 dni niezdolności do pracy ustala się, sumując poszczególne okresy niezdolności do pracy w roku kalendarzowym, nawet jeśli między nimi występują przerwy i jeśli pracownik w danym roku kalendarzowym był zatrudniony u więcej niż jednego pracodawcy. Niezdolność pracownika stwierdza się na podstawie zaświadczenia lekarskiego, a okres zasiłkowy należy liczyć zawsze od dnia wskazanego w zaświadczeniu lekarskim, a tym samym od dnia nabycia prawa do zasiłku chorobowego.

W każdym przypadku choroby pracownika niezbędne jest posiadanie przez niego zaświadczenia lekarskiego stwierdzającego niezdolność do pracy. Zaświadczenie to jest bowiem podstawą prawną do nabywania świadczeń pracowniczych związanych z absencją chorobową. Zaświadczenie lekarskie wystawia się na okres od dnia, w którym przeprowadzono badanie lub od dnia bezpośrednio następującego po dniu badania.

Zaświadczenie lekarskie może być także wystawione na okres nie dłuższy niż trzy dni poprzedzające dzień, w którym przeprowadzono badanie, jeżeli jego wyniki wykazują, że ubezpieczony w tym okresie niewątpliwie był niezdolny do pracy. Zaświadczenie wystawia lekarz lub lekarz stomatolog na okres, w którym ubezpieczony ze względu na stan zdrowia powinien powstrzymać się od pracy, jednak nie dłuższy niż do dnia, w którym niezbędne jest przeprowadzenie ponownego badania stanu zdrowia ubezpieczonego.

Komu i w jakiej wysokości przysługuje zasiłek chorobowy

Zasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu, który zachorował w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego. Zasiłek chorobowy przysługuje więc pracownikom oraz tym ubezpieczonym, którzy wykonują pracę nakładczą, począwszy od 34 dnia ich choroby.

Zasiłek chorobowy przysługuje za każdy dzień niezdolności do pracy, nie wyłączając przy tym dni wolnych od pracy. Za każdy dzień choroby przysługuje zatem 1/30 część wynagrodzenia stanowiącego podstawę wymiaru zasiłku.

Zasiłek chorobowy przysługuje za okres trwania niezdolności do pracy udokumentowanej przez lekarza prowadzącego, nie dłużej jednak niż przez okres 182 dni, a jeżeli niezdolność do pracy spowodowana jest gruźlicą - nie dłużej niż 270 dni.


Począwszy od pierwszego dnia udokumentowanej przez lekarza choroby prawo do zasiłku chorobowego przysługuje:

1. absolwentom szkół średnich lub szkół wyższych, którzy zostali objęci ubezpieczeniem chorobowym lub przystąpili do ubezpieczenia chorobowego w ciągu 90 dni od dnia ukończenia szkoły lub uzyskania dyplomu ukończenia studiów wyższych,
2. jeżeli niezdolność do pracy spowodowana została wypadkiem w drodze do pracy lub z pracy,
3. ubezpieczonym obowiązkowo, którzy mają wcześniejszy, co najmniej 10-letni okres obowiązkowego ubezpieczenia chorobowego,
4. posłom i senatorom, którzy przystąpili do ubezpieczenia chorobowego w ciągu 90 dni od ukończenia kadencji.

Zasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu w wysokości 80 proc. podstawy wymiaru, a w przypadku pobytu w szpitalu - zasiłek w wysokości 70 proc. podstawy wymiaru.

Natomiast zasiłek chorobowy wypłaca się w wysokości 100 proc. podstawy wymiaru, jeżeli:

1. niezdolność do pracy przypada w okresie ciąży, lub
2. powstała wskutek wypadku w drodze do pracy lub z pracy, lub
3. powstała wskutek poddania się niezbędnym badaniom lekarskim przewidzianym dla kandydatów na dawców komórek, tkanek i narządów oraz zabiegowi pobrania komórek, tkanek i narządów.

Inne okresy niezdolności do pracy uwzględnia się w okresie zasiłkowym, nawet jeśli pracownik nie otrzymał za nie wynagrodzenia ani zasiłku chorobowego. Są to okresy, za które pracownik pozbawiony został prawa do świadczeń wynikających z:

1. powstania niezdolności do pracy w wyniku umyślnego popełnionego przez ubezpieczonego przestępstwa lub wykroczenia (na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu - cały okres niezdolności do pracy);
2. wykonywania pracy zarobkowej w czasie orzeczonej niezdolności do pracy lub wykorzystywania zwolnienia lekarskiego niezgodnie z jego celem (cały okres zwolnienia);
3. powstania niezdolności do pracy wskutek nadużycia alkoholu (pięć pierwszych dni tej niezdolności);
4. okresów niezdolności do pracy powstałych w wyniku sfałszowania zaświadczenia lekarskiego (cały okres zwolnienia).

Prawo do zasiłku po ustaniu tytułu do ubezpieczenia

W niektórych przypadkach zasiłek chorobowy przysługuje również z tytułu niezdolności do pracy po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego.

Prawo do zasiłku chorobowego po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego przysługuje osobie, która stała się niezdolna do pracy:

1. w czasie trwania ubezpieczenia i niezdolność ta trwa nieprzerwanie po jego ustaniu,
2. po ustaniu ubezpieczenia, jeżeli niezdolność do pracy trwa bez przerwy co najmniej 30 dni i powstała: - nie później niż w ciągu 14 dni od ustania tytułu ubezpieczenia chorobowego, - nie później niż w ciągu trzech miesięcy od ustania tytułu ubezpieczenia chorobowego w razie choroby zakaźnej, której okres wylęgania jest dłuższy niż 14 dni lub innej choroby, której objawy chorobowe ujawniają się po okresie dłuższym niż 14 dni od początku choroby.

Do okresu zasiłkowego nie wlicza się niezdolności do pracy przypadających w okresie wyczekiwania na prawo do wynagrodzenia lub zasiłku chorobowego.

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.