Doradca Podatnika 08/2007 Obrót gospodarczy

Agnieszka Szczukiewicz
współpracownik Kancelarii Adwokackiej

Jakie sprawy powinienem kierować na posiedzenie zarządu w celu podjęcia uchwały, a w jakich jestem, jako członek zarządu spółki z o.o., kompetentny do samodzielnego ich rozstrzygnięcia?

Jeżeli umowa spółki milczy na temat prowadzenia spraw przez zarząd, to w kwestiach dotyczących prowadzenia spraw spółki zastosowanie mają przepisy Kodeksu spółek handlowych. Członek zarządu może samodzielnie podejmować decyzje w sprawach, które nie przekraczają zakresu zwykłych czynności, w sprawach zaś przekraczających zakres zwykłych czynności, decyzje podejmuje cały zarząd (art. 208 § 3 i 4 k.s.h.).

Decyzje zarządu spółki mają formę uchwał. Jeżeli zatem umowa spółki, w której jest Pan członkiem zarządu nie zawiera postanowień dotyczących prowadzenia spraw przez zarząd, wówczas winien on, przed podjęciem decyzji w konkretnej sprawie, dokonać oceny czy przekracza ona zakres zwykłych czynności, czy też nie. W sytuacji, gdy w ocenie członka zarządu sprawa przekracza zakres zwykłych czynności, zobowiązany jest on skierować daną sprawę pod obrady całego zarządu.

Jeżeli zaś uzna, że sprawa należy do spraw bieżących podległych mu pionów, wówczas podejmuje w sprawie decyzję samodzielnie. Problem tkwi jednak w tym, że żadne przepis nie reguluje, co członek zarządu winien rozumieć pod pojęciem "spraw przekraczających zakres zwykłych czynności" i "czynności zwykłego zarządu". Co więcej - nie jest możliwe dokonanie jednoznacznego podziału na te dwie grupy spraw, nawet przez przedstawicieli doktryny. A to dlatego, że co w jednej spółce będzie czynnością zwykłego zarządu (np. sprzedaż nieruchomości w spółce developerskiej), w innej spółce należeć będzie do zakresu czynności przekraczających zakres zwykłych spraw.

Stąd też członek zarządu przy analizie danej sprawy pod kątem zaliczenia jej do spraw przekraczających zakres zwykłych spraw winien kierować się ogólną zasadą, iż sprawa przekraczająca zakres zwykłych czynności to sprawa nietypowa, o znacznym ciężarze gatunkowym. Z reguły chodzi o czynności, które stwarzają poważne ryzyko dla spółki, prowadzą do powstania nowych powiązań kapitałowych, wymagają zaangażowania dużych środków finansowych, obejmują rozporządzenie prawem czy zaciągnięcie zobowiązań o znacznej wysokości itp.

W każdej sytuacji gdy członek zarządu poweźmie wątpliwość, czy dana sprawa należy do zakresu czynności przekraczających zakres zwykłych spraw, radzimy skonsultować swoje stanowisko z innymi członkami zarządu albo od razu skierować sprawę na posiedzenie zarządu. Dość praktycznym i celowym rozwiązaniem jest - jak się wydaje - zamieszczanie w umowie spółki lub regulaminie zarządu katalogu spraw, które wspólnicy zaliczają do kategorii zwykłych czynności lub przekraczających zakres takich czynności.

Katalog przykładowych spraw przekraczających zakres zwykłych spraw, nie tylko usprawni działanie zarządu, ale też uchroni jego członków od odpowiedzialności za błędną ocenę charakteru czynności. Trzeba też pamiętać, że uchwały zarządu wymaga również sprawa należąca do zakresu zwykłych czynności spółki, jeżeli przed jej załatwieniem choćby jeden z pozostałych członków sprzeciwi się jej przeprowadzeniu (art. 208 § 4 k.s.h.). n

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.