MENU   START WYDAWCA REDAKCJA ARCHIWUM  
Szukaj

WYSZUKIWARKA



BAZY PRAWA
PRAWO KRAJOWE
PRAWO UE
Zobacz także

Koszty prac rozwojowych

Justyna Grywińska
księgowa z licencją MF,
właścicielka Biura Księgowego,
doradca podatkowy

Jakie rodzaje wydatków można zaliczyć do prac rozwojowych oraz jak je ujmować w księgach rachunkowych? Przepisy ustawy o rachunkowości nie określają bezpośrednio, jakiego rodzaju wydatki można zaliczyć do prac rozwojowych.

Nie określają ich również Krajowe Standardy Rachunkowości. W takiej sytuacji zgodnie w art. 10 ust. 3 ustawy o rachunkowości podmioty gospodarcze mają prawo stosować Międzynarodowe Standardy Rachunkowości (MSR). MSR nr 38 "Wartości niematerialne" w pkt 59 określa, że do prac rozwojowych zalicza się:
  • projektowanie, wykonanie i testowanie prototypów i modeli doświadczalnych (przed ich wdrożeniem do produkcji seryjnej lub użytkowania),
  • projektowanie narzędzi, przyrządów do obróbki, form i matryc z wykorzystaniem nowej technologii,
  • projektowanie, wykonanie i działalność linii próbnej, której wielkość nie umożliwia prowadzenia ekonomicznie uzasadnionej produkcji przeznaczonej na sprzedaż,
  • projektowanie, wykonanie i testowanie wybranych rozwiązań w zakresie nowych lub udoskonalonych materiałów, urządzeń, produktów, procesów, systemów lub usług.
Nasza rodzima ustawa stanowi natomiast o kosztach zakończonych prac rozwojowych. Zgodnie z art. 3 ust 1 pkt 14 uor koszty zakończonych prac rozwojowych zaliczyć należy do wartości niematerialnych i prawnych.

WAŻNE
Nie wszystkie zakończone prace rozwojowe zostaną zaliczone do wartości niematerialnych i prawnych.

W art. 33 ust. 2 uor czytamy, iż koszty zakończonych prac rozwojowych prowadzonych przez jednostkę na własne potrzeby, poniesione przed podjęciem produkcji lub zastosowaniem technologii, zalicza się do wartości niematerialnych i prawnych, jeżeli:
  • produkt lub technologia wytwarzania są ściśle ustalone, a dotyczące ich koszty prac rozwojowych wiarygodnie określone,
  • techniczna przydatność produktu lub technologii została stwierdzona i odpowiednio udokumentowana i na tej podstawie
    • jednostka podjęła decyzję o wytwarzaniu tych produktów lub stosowaniu technologii,
  • koszty prac rozwojowych zostaną pokryte, według przewidywań, przychodami ze sprzedaży tych produktów lub zastosowania technologii.
WARTO WIEDZIEĆ
Koszt wytworzenia produktu, a więc również koszt wytworzenia prac rozwojowych, obejmuje koszty pozostające w bezpośrednim związku z danym produktem oraz uzasadnioną część kosztów pośrednio związanych z wytworzeniem tego produktu (art. 28 ust. 3 ustawy o rachunkowości).

Koszty bezpośrednie obejmują wartość zużytych materiałów bezpośrednich, koszty pozyskania i przetworzenia związane bezpośrednio z produkcją i inne koszty poniesione w związku z doprowadzeniem produktu do postaci i miejsca, w jakich się znajduje w dniu wyceny.

Do uzasadnionej, odpowiedniej do okresu wytwarzania produktu, części kosztów pośrednich zalicza się zmienne pośrednie koszty produkcji oraz tę część stałych pośrednich kosztów produkcji, która odpowiada poziomowi tych kosztów przy normalnym wykorzystaniu zdolności produkcyjnych.

Wskazówki Ministerstwa Finansów

W sprawie kwalifikacji określonych wydatków do prac rozwojowych wypowiedziało się Ministerstwo Finansów w piśmie z 19 grudnia 1997 r. (nr PO3-MD-722-7386-783/97), w którym czytamy:

Prace rozwojowe dla celów amortyzacji to takie prace, które dotyczą wyłącznie nowych lub ulepszonych produktów (wyrobów będących wynikiem produkcji) lub technologii wytwarzania (metody przetwarzania dóbr naturalnych w dobra użyteczne).

Przy tej kwalifikacji istotny jest zatem gospodarczy i użytkowy ich cel, mający produkcyjno-technologiczno-innowacyjny charakter. Koszty prac badawczych:
  1. związanych z rozwojem firmy, dotyczących wyboru określonego środka trwałego lub narzędzi albo części zamiennych, obejmujących analizę ekonomiczną, techniczną, wynikiem których jest wybór optymalnego środka trwałego, narzędzi dla istniejącej produkcji i nie dotyczą one wyboru nowej technologii wytwarzania,
  2. związanych z ulepszeniem części zamiennych, materiałów eksploatacyjnych, to jest elementu (części składowej) środka trwałego,
  3. związanych z ulepszeniem środka trwałego - nie są kwalifikowane do kosztów prac rozwojowych, zaliczanych do wartości niematerialnych i prawnych, bowiem nie dotyczą ani produktu, ani technologii wytwarzania (...).
Biorąc pod uwagę powyższe rozważania oraz wskazówki, należałoby założyć, że do kosztu wytworzenia prac rozwojowych zaliczać można również:
  • koszty płac pracowników zatrudnionych w związku z prowadzonymi pracami,
  • amortyzację urządzeń wykorzystywanych w związku z tymi pracami oraz
  • koszty wynikające ze świadczeń wewnętrznych, np. prace wykonane przez wydziały podstawowe i pomocnicze podmiotu gospodarczego.
WAŻNE
Koszty poniesione w okresie realizacji prac rozwojowych należy grupować jako czynne rozliczenia międzyokresowe kosztów.

Ewidencja
Po zakończeniu prac suma kosztów ujęta na koncie "Czynne rozliczenia międzyokresowe kosztów" zostaje rozliczona w zależności od uzyskanego efektu: l Jeżeli efekty prac rozwojowych zakończą się pozytywnie, poniesione koszty powinny zostać zaliczone do wartości niematerialnych i prawnych zapisem:

Wn konto "Wartości niematerialne i prawne", w analityce konto "Koszty zakończonych prac rozwojowych",
Ma konto "Rozliczenia międzyokresowe kosztów - czynne".

Amortyzacja księgowa i podatkowa

Zgodnie z art. 33 ust 3 ustawy o rachunkowości okres dokonywania odpisów kosztów prac rozwojowych nie może przekroczyć 5 lat. Zgodnie z art. 16m ust. 1 pkt 3 ustawy o CIT okres dokonywania odpisów amortyzacyjnych od poniesionych kosztów zakończonych prac rozwojowych nie może być krótszy niż 36 miesięcy.
  • W przypadku gdy prace rozwojowe zostaną zakończone wynikiem negatywnym, ich wielkość podlega zarachowaniu w ciężar kosztów działalności operacyjnej zapisem:

Wn konto "Pozostałe koszty operacyjne",
Ma konto "Rozliczenia międzyokresowe kosztów - czynne".

Podstawa prawna
  •  art. 3 ust. 1 pkt 14, art. 10 ust. 3, art. 28 ust. 3, art. 33 ust. 2 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (j.t. Dz.U. z 2002 r. nr 76, poz. 694 ze zm.)
  •  Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej 2004 - MSR nr 38 "Wartości niematerialne" 2004, Stowarzyszenie Księgowych w Polsce, Warszawa 2005 u art. 16m ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (j.t. Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 ze zm.)


WAŻNE
Praktyka we własnej firmie a certyfikat księgowy Zaświadczenie o prowadzeniu własnej działalności gospodarczej nie może być dokumentem potwierdzającym praktykę w księgowości osoby ubiegającej się o certyfikat na usługowe prowadzenie ksiąg rachunkowych.

Zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Finansów z 2002 r. w sprawie uprawnień do
usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych taką działalność mogą wykonywać m.in. osoby fizyczne mające certyfikat księgowy.

Wymagany jest określony rodzaj wykształcenia i praktyka w księgowości. Za taką praktykę uważa się m.in. konkretne czynności wykonywane w związku z prowadzeniem ewidencji własnej działalności gospodarczej.

Kazimierz M. wystąpił do Ministra Finansów o certyfikat, przedstawiając zaświadczenie, że w latach 1990-1997 prowadził własną firmę. Rozporządzenie stanowi, że czynnościami wykonywanymi w związku z prowadzeniem ewidencji własnej działalności gospodarczej są m.in. prowadzenie ksiąg rachunkowych oraz sporządzanie sprawo-zdań finansowych.

Kazimierz M. twierdził, że takie właśnie sprawozdania przedkładał urzędowi skarbowemu. Stwierdził, że likwidując firmę, nie zachował dokumentów finansowych. Urząd skarbowy odmówił wydania zaświadczenia o formie prowadzenia ewidencji, a minister finansów wydania certyfikatu. Sąd stwierdził, że nie było podstaw do jego wydania.

Podkreślił, że z dokumentów nie wynika, jaki był rodzaj ewidencji w firmie. Nie przedstawiono też zatwierdzonych sprawozdań finansowych, które zgodnie z przepisami powinny być trwale przechowywane w jednostce. Wyrok jest nieprawomocny. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
(sygn. VISA/Wa 1036/06)
Justyna Grywińska
Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.
S2pXSLTransformator::missingFileError :: Plik z szablonem XSL /htdocs/e-podatnik.pl/epodatnik/xml/spisy_tresci_czasopism/doradca_podatnika/633.xml NIE ISTNIEJE !!!
Wydawnictwo TRENDY