Doradca Podatnika 08/2007 Rachunkowość

Justyna Grywińska
księgowa z licencją MF,
właścicielka Biura Księgowego, członek SKwP

Każda jednostka gospodarcza, do której mają zastosowanie przepisy ustawy o rachunkowości ma obowiązek ustalić i stosować zasady (politykę) rachunkowości z uwzględnieniem nadrzędnych zasad rachunkowości. Zasady te wynikają z ustawy o rachunkowości oraz z Międzynarodowych Standardów Rachunkowości.

Zasada ciągłości jest jedną z nadrzędnych zasad rachunkowości. Ustawa o rachunkowości w art. 5 ust 1 określa zasadę ciągłości jako polegającą na tym, że przyjęte przez jednostkę zasady (politykę) rachunkowości należy stosować w sposób ciągły, dokonując w kolejnych latach obrotowych jednakowego grupowania operacji gospodarczych, wyceny aktywów i pasywów, w tym także dokonywania odpisów amortyzacyjnych lub umorzeniowych, ustalania wyniku finansowego i sporządzania sprawozdań finansowych, tak aby za kolejne lata informacje z nich wynikające były porównywalne.

Wykazane w księgach na okres ich zamknięcia stany aktywów i pasywów należy ująć w tej samej wysokości w otwartych na następny rok obrotowy księgach rachunkowych. W praktyce oznacza to przede wszystkim, że salda końcowe poszczególnych kont księgi głównej i kont ksiąg pomocniczych danego okresu sprawozdawczego są zgodne z saldami początkowymi następnego okresu sprawozdawczego.

Zasada ciągłości ma również znacznie w prezentacji sprawozdań finansowych, jest to tak zwana zasada ciągłości prezentacji. Oznacza ona, iż sposób prezentacji i grupowania pozycji sprawozdań finansowych powinien być utrzymany w niezmienionej formie w kolejnych okresach. Może być zmieniony w sytuacjach gdy:

• w następstwie znaczącej zmiany charakteru prowadzonej przez jednostkę działalności lub analizy jej sprawozdań finansowych jest oczywiste, że inna prezentacja lub klasyfikacja byłaby bardziej odpowiednia, mając na uwadze kryteria wyboru i wprowadzania zasad rachunkowości zawarte w MSR 8, lub
• potrzeba zmiany sposobu prezentacji wynika ze standardu lub interpretacji.

Przeprowadzenie dużej transakcji nabycia lub zbycia jednostki lub analiza prezentacji sprawozdań finansowych mogą wskazywać, że sprawozdanie finansowe powinno być prezentowane w odmienny sposób.

Jednostka zmienia prezentację swoich sprawozdań tylko w przypadku, gdy zmieniona prezentacja dostarcza informacji, które są wiarygodne i bardziej przydatne użytkownikom sprawozdań, a zmieniona struktura sprawozdań będzie kontynuowana w przyszłości, tak aby zachować porównywalność.

Zmianę stosowanych dotąd rozwiązań w polityce rachunkowości, ustawa o rachunkowości przewiduje w art. 8 ust. 2. W wyjątkowych sytuacjach jednostka może zmienić dotychczas stosowane rozwiązania w polityce rachunkowości na inne przewidziane ustawą w celu rzetelnego i jasnego przedstawienia sytuacji majątkowej i finansowej jednostki ze skutkiem od pierwszego dnia roku obrotowego, bez względu na datę podjęcia decyzji.

Zmiana dotychczas stosowanych rozwiązań wymaga również określenia w informacji dodatkowej wpływu tych zmian na sprawozdanie finansowe. W sprawozdaniu finansowym jednostki za rok obrotowy, w którym te zmiany miały miejsce, należy:

• podać przyczyny tych zmian,
• określić liczbowo ich wpływ na wynik finansowy,
• zapewnić porównywalność danych sprawozdania finansowego dotyczących roku poprzedzającego rok obrotowy, w którym dokonano zmian.

Przykładem takich zmian były zmiany w polityce rachunkowości w związku z nowelizacją ustawy o rachunkowości od 1 stycznia 2002 roku. Jednostki gospodarcze miały obowiązek w dodatkowych informacjach i objaśnieniach opisać wpływ tych zmian na sprawozdanie finansowe za 2002 rok.

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.