Doradca Podatnika 08/2007 Rachunkowość

Formą organizacyjną prowadzonej przeze mnie działalności jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. W umowie spółki, a także we wpisie do KRS nie ma wzmianki, jakoby jej działalność obejmowała usługi pośrednictwa finansowego zwolnionego z VAT. Spółka udzieliła pożyczki osobie fizycznej. Udział obrotu (odsetki) z tytułu udzielonej pożyczki w ogólnym opodatkowanym obrocie był poniżej 1 proc. W związku z tym mam pytanie: czy przy ustalaniu proporcji obrotu, o której mowa w art. 90 ustawy o VAT, spółka z o.o. powinna uwzględniać obrót zwolniony uzyskany z tytułu udzielonych pożyczek?

Należy przyjąć, że w stosunku do towarów i usług, które są wykorzystywane przez podatnika do wykonywania czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, jak i czynności, w związku z którymi takie prawo nie przysługuje, podatnik jest obowiązany do odrębnego określenia kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego (art. 90 ust. 1 ustawy o VAT).

Natomiast jeżeli nie jest możliwe wyodrębnienie całości lub części kwot, o których mowa wyżej, podatnik może pomniejszyć kwotę podatku należnego o taką część kwoty podatku naliczonego, którą można proporcjonalnie przypisać czynnościom, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego.


Warto jednak zwrócić uwagę na przepis traktujący o tym, że do obrotu nie wlicza się obrotu uzyskanego z tytułu transakcji dotyczących nieruchomości lub usług wymienionych w załączniku nr 4 do ustawy w poz. 3, w zakresie, w jakim czynności te są dokonywane sporadycznie (art. 90 ust. 6 ustawy o VAT).

Jednakże w ustawie brak definicji pojęcia "sporadycznie". Podatnicy chcący zastosować wyłączenie wynikające z art. 90 ust. 6 ustawy, obowiązani są dokonać oceny, czy dane czynności wykonywane są sporadycznie. Możliwe jest przy tym odwołanie się do słownikowego znaczenia słowa "sporadycznie".

Słowo "sporadycznie" wywodzi się z gr. sporadikós - rozproszony, od sporas jp.

Sporadyczny oznacza więc zdarzający się, występujący czasami, nieregularnie, nieczęsto, przypadkowo, trafiający się tu i ówdzie. Ustawowe pojęcie "dokonywane sporadycznie" należy zatem rozumieć jako odnoszące się do działalności niemającej charakteru podstawowej działalności podatnika, dotyczące sytuacji występujących rzadko, nieregularnie, zatem niestanowiących celu samego w sobie prowadzonej przez spółkę działalności gospodarczej.


Niezależnie od powyższego, w przypadku gdy proporcja określona zgodnie z art. 90 ust. 2 ustawy o VAT: l przekroczyła 98 proc. - podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o całą kwotę podatku naliczonego, o której mowa w ust. 2 l nie przekroczyła 2 proc. - podatnik nie ma prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, o której mowa w ust. 2.

Ze stanu faktycznego przedstawionego przez Czytelnika wynika, że świadczone przez spółkę usługi mają charakter marginalny. Zatem należy je uznać za czynność wykonywaną sporadycznie. Oznacza to, że otrzymane przez spółkę odsetki z tytułu sporadycznego udzielania pożyczek nie powinny być ujęte w wartości mianownika proporcji ustalanej, zgodnie z art. 90 ustawy o VAT.