Doradca Podatnika 09/2007 Obrót gospodarczy

Jeżeli kable sieci technicznych umiejscowione w ziemi lub na słupach, albo przebiegające przez kanalizację techniczną, stanowią urządzenia budowlane, to jako budowla podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Jeżeli natomiast stanowią jedynie instalacje lub inne urządzenie techniczne niezwiązane bezpośrednio z danym obiektem budowlanym i nie spełniają kryterium urządzenia budowlanego, wówczas nie podlegają opodatkowaniu tym podatkiem.

Przedstawione stanowisko Ministerstwa Finansów zostało przygotowane w porozumieniu z Ministerstwem Budownictwa, a wyjaśnienia w nim zawarte mają oparcie w orzecznictwie sądowym oraz w poglądach doktryny.

Nie ulega wątpliwości, że od 1 stycznia 2003 r., tj. wejścia w życie przepisów ustawy z 30 października 2002 r. o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 200, poz. 1683), zawierających definicję budowli, zakres tego pojęcia należy ustalać wyłącznie na podstawie art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, z uwzględnieniem regulacji zawartych w art. 3 pkt 3 i pkt 9 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. nr 156, poz. 1118 ze zm.).

Z wymienionych przepisów wynika, że sieci techniczne, w tym telekomunikacyjne i elektroenergetyczne, kwalifikują się do zakresu przedmiotowego budowli, a tym samym podlegają opodatkowaniu ze względu na to, iż definicja budowli określona w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych ma znacznie szerszy zakres.

Obejmuje ona także urządzenia budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, związane z obiektem budowlanym, które zapewniają możliwość użytkowania obiektu budowlanego zgodnie z jego przeznaczeniem, w tym urządzenia instalacyjne i inne urządzenia techniczne umożliwiające użytkowanie budowli (por. wyroki NSA: z 2 grudnia 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 2342/05 oraz z 27 stycznia 2006 r., sygn. akt FSK 2316/04).

Powyższe znajduje również potwierdzenie w doktrynie (L. Etel, Podatek od nieruchomości, rolny i leśny, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2005). Jeżeli zatem przykładowo kable sieci technicznych umiejscowione w ziemi lub na słupach, albo przebiegające przez kanalizację techniczną, stanowią urządzenia budowlane umożliwiające użytkowanie obiektu budowlanego zgodnie z jego przeznaczeniem, wówczas jako budowla stanowią przedmiot opodatkowania - w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych - i podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.

Jeżeli natomiast kable sieci technicznych stanowią jedynie instalację, lub inne urządzenie techniczne niezwiązane bezpośrednio z danym obiektem budowlanym i nie spełniają kryterium urządzenia budowlanego, wówczas nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, chyba że stanowią odrębną budowlę lub jeden z elementów składających się na całość techniczno-użytkową budowli (część składową).

O tym, czy określone elementy rzeczy złożonej stanowią części składowe jednej rzeczy, rozstrzyga obiektywna ocena gospodarczego znaczenia, istniejącego między nimi fizycznego i funkcjonalnego powiązania, jeśli są one powiązane fizycznie i funkcjonalnie tak, że tworzą razem gospodarczą całość, stanowią części składowe jednej rzeczy złożonej, choćby całość ta dała się technicznie łatwo zdemontować (wyrok SN z 28 czerwca 2002 r., sygn. akt I CK 5/02).

Powyższe uwagi należy odnieść także do kwestii opodatkowania stacji transformatorowych, z uwzględnieniem faktu, iż mogą one stanowić nie tylko budowlę (w tym urządzenie budowlane), ale także odrębny przedmiot opodatkowania, jakim jest budynek.

Problematyki tej dotyczy wyrok WSA z 29 stycznia 2004 r. (sygn. akt III SA 1225/03). Jeżeli stacja transformatorowa jest budynkiem, to urządzenia i instalacje, które znajdują się w budynku stacji, nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Wynika to z faktu, iż podstawę opodatkowania budynków stanowi ich powierzchnia użytkowa, a nie wartość, w związku z czym znajdujące się w budynkach instalacje i urządzenia techniczne nie mają znaczenia dla wymiaru podatku od nieruchomości. P

ozwala to na precyzyjne w tym przypadku określenie granicy opodatkowania dla budowli sieci technicznych, którą wyznacza de facto przyłącze do budynku, gdyż znajdujące się w budynku elementy sieci technicznych, takich jak np. sieć komputerowa, nie będą podlegały opodatkowaniu.

Jeżeli organ podatkowy ma problemy z zakwalifikowaniem obiektu budowlanego, może, na podstawie art. 198 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (j.t. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm.) przeprowadzić oględziny, a jeżeli w sprawie są wymagane wiadomości specjalne, to zgodnie z art. 197 § 1 tej ustawy organ podatkowy może powołać biegłego w zakresie prawa budowlanego, w celu wydania opinii.

Dla rozstrzygnięcia problemu opodatkowania sieci technicznych (np. telekomunikacyjnych i elektroenergetycznych) nie jest konieczne odwołanie się do ustaw odrębnych, takich jak: Prawo geodezyjne i kartograficzne, Prawo telekomunikacyjne czy Prawo energetyczne.

Powołanie się w stanowisku Ministerstwa Finansów na te akty prawne stanowiło wskazanie przykładowych definicji sieci technicznych, których może dotyczyć problem opodatkowania budowli podatkiem od nieruchomości.

(oprac. na podstawie pisma Dyrektora Departamentu Podatków i Opłat Lokalnych z 31 stycznia 2007 r., znak: PL-833/13/PP/07/183 w sprawie opodatkowania podatkiem od nieruchomości budowli sieci telekomunikacyjnych i elektroenergetycznych)