MENU   START WYDAWCA REDAKCJA ARCHIWUM  
Szukaj

WYSZUKIWARKA



BAZY PRAWA
PRAWO KRAJOWE
PRAWO UE
Zobacz także

Pełnomocnictwo czy upoważnienie

Marcin Polit
doktorant na Wydziale Prawa KUL,
prawnik w Kancelarii Radców Prawnych Grumowie i Procko SC w Kielcach


Jakie są różnice między upoważnieniem a pełnomocnictwem? Czy są to terminy, które mogą być używane zamiennie (mam na myśli nie tylko pełnomocnictwo procesowe, ale i pełnomocnictwa do czynności poza sądami)?


Co do meritum należałoby odpowiedzieć, iż nie ma różnicy pomiędzy pełnomocnictwem a upoważnieniem. Istota pełnomocnictwa wyraża się właśnie w upoważnieniu określonej osoby do dokonywania czynności w imieniu i na rzecz podmiotu, który pełnomocnictwa udziela (mocodawcy). Pełnomocnik składa zatem własne oświadczenie woli, ale czyni to w imieniu podmiotu, który reprezentuje, a skutki czynności dokonanej przez pełnomocnika następują bezpośrednio w sferze uprawnień i obowiązków mocodawcy.

WAŻNE
Możliwość dokonywania czynności prawnych przez przedstawiciela jest zasadą, od której w polskim systemie prawa cywilnego są wyjątki jedynie w przypadku niektórych czynności z zakresu prawa rodzinnego (np. uznanie dziecka) oraz czynności, które ze swojej natury mogą być dokonane tylko osobiście (np. wywołują skutki w sferze prawnej, ale stanowią przejawy uczuć określonej osoby jak choćby przebaczenie, które wyklucza możliwość uznania spadkobiercy za niegodnego dziedziczenia).

Według kodeksu cywilnego (dalej: k.c.) w przypadku pełnomocnictwa umocowanie do działania w cudzym imieniu opiera się na oświadczeniu woli podmiotu reprezentowanego (art. 96 k.c.). Pełnomocnictwo może być rozumiane zarówno jako umocowanie określonej osoby do pewnych czynności, jak i czynność prawna, która takie umocowanie wykreowała.

WARTO WIEDZIEĆ
Umocowanie pełnomocnika powstaje w wyniku dokonania przez mocodawcę jednostronnej czynności prawnej, przy czym dla skuteczności jego udzielenia nie jest konieczne oświadczenie pełnomocnika, iż pełnomocnictwo takie przyjmuje.

Rodzaje pełnomocnictw

Decydujące znaczenie w praktyce obrotu prawnego ma ustalenie zakresu czynności, do których pełnomocnik został umocowany. To właśnie ze względu na zakres dozwolonych czynności pełnomocnika doktryna prawa cywilnego wyodrębniła cztery rodzaje pełnomocnictwa:
  • pełnomocnictwo ogólne,
  • pełnomocnictwo do dokonania czynności prawnych określonego rodzaju (tzw. pełnomocnictwo rodzajowe),
  • pełnomocnictwo do określonej czynności prawnej (tzw. pełnomocnictwo szczególne) oraz
  • prokurę.
Pełnomocnictwo ogólne obejmuje umocowanie do dokonywania czynności wchodzących w zakres tzw. zwykłego zarządu, które można definiować jako czynności o charakterze zachowawczym.

Taką czynnością będzie np. opłacanie bieżących rachunków i faktur, dokonywanie rozliczeń z kontrahentami przedsiębiorstwa mocodawcy, dokonywanie zakupów towarów do produkcji itd. Pełnomocnictwo ogólne nie obejmie natomiast zbywania i obciążania nieruchomości, zaciągania pożyczek czy zobowiązań wekslowych, a także wytaczania powództw i zawierania ugód.

UWAGA!
Pełnomocnictwo ogólne powinno być udzielone na piśmie pod rygorem nieważności.

Pełnomocnictwo rodzajowe z kolei obejmuje dokonywanie czynności prawnych określonej kategorii - także jeśli nie mieszczą się w granicach zwykłego zarządu. Oświadczenie woli mocodawcy bezwzględnie powinno określać w takim przypadku rodzaj czynności objętych umocowaniem oraz przedmiot tych czynności.

Pełnomocnictwo szczególne tym różni się od pełnomocnictwa rodzajowego, że obejmuje umocowanie do dokonania konkretnej czynności prawnej. Jeżeli do ważności czynności prawnej potrzebna jest szczególna forma, pełnomocnictwo do dokonania tej czynności powinno być udzielone w tej samej formie.

Typowym przykładem będzie tu pełnomocnictwo do zawarcia umowy zobowiązującej do przeniesienia własności nieruchomości albo umowy przenoszącej własność nieruchomości, które powinno być udzielone w formie aktu notarialnego.


Wnioski
Reasumując te rozważania, należy stwierdzić, iż rozróżnienie pełnomocnictwa i upoważnienia w zasadzie dotyczy jedynie sfery semantycznej. Od strony praktycznej istotny jest zaś zakres czynności, do których "pełnomocnik" czy "osoba upoważniona" zostali umocowani, a ściślej treść oświadczenia woli, którym ustanowiono pełnomocnika. Dokument zatytułowany jako "pełnomocnictwo" będzie bezskuteczny, jeśli nie znajdzie się w jego treści stwierdzenie, iż mocodawca upoważnia określony podmiot np. do reprezentowania jego osoby w toku procedury przetargowej na zbycie określonej nieruchomości, a w szczególności do wpłaty wadium, złożenia oferty i ewentualnego zaskarżania czynności organizatora przetargu. Podobnie w przypadku pełnomocnictwa procesowego z treści dokumentu musi wynikać np. wola mocodawcy ustanowienia określonej osoby pełnomocnikiem procesowym w konkretnej sprawie.

Podstawa prawna u ustawa z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 ze zm.)

WAŻNE
WSA w Gdańsku o oszacowaniu podstawy opodatkowania Organ podatkowy sam może oszacować podstawę opodatkowania, musi jednak najpierw uznać księgę za nierzetelną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził, że ustawodawca przyznaje organowi uprawnienie do wyboru metody oszacowania podstawy opodatkowania, jednak jest to możliwe wyłącznie po uzasadnieniu przyczyn niemożności zastosowania metod wskazanych w art. 23 § 3 Ordynacji podatkowej.

Brak uzasadnienia wyboru metody szacunku (udowodnienie nierzetelności ksiąg) stanowi podstawę do uchylenia wydanej na jego podstawie decyzji.
(Wyrok WSA w Gdańsku z 4 stycznia 2007 r., sygn. akt. I SA/Gd 812/06)
Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.
S2pXSLTransformator::missingFileError :: Plik z szablonem XSL /htdocs/e-podatnik.pl/epodatnik/xml/spisy_tresci_czasopism/doradca_podatnika/633.xml NIE ISTNIEJE !!!
Wydawnictwo TRENDY