Doradca Podatnika 09/2007 Rachunkowość

Postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Poznaniu z 7 listopada 2006 (PP-1-005/159/06)

Każda pobrana przed dokonaniem dostawy towarów zaliczka podlega ewidencjonowaniu w kasie fiskalnej, a rejestracja ta powinna być dokonana z chwilą jej otrzymania. Podatnik prowadzi działalność polegającą na wynajmie samochodów kempingowych oraz sprzedaży akcesoriów samochodowych i samochodów kempingowych osobom fizycznym nieprowadzącym działalności gospodarczej.

Wobec powyższego strona zobowiązana jest prowadzić ewidencję obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących. Z uwagi na to, iż działalność ta obejmuje całą Polskę, zaliczki wpłacane są przez nabywców na rachunek bankowy podatnika. O wpłacie strona dowiaduje się dopiero z wyciągów bankowych, a więc z kilkudniowym opóźnieniem.

Konstrukcja kasy fiskalnej nie pozwala na zarejestrowanie obrotu wstecz, czyli zaliczka zostaje zaewidencjonowana dopiero w dniu, w którym podatnik otrzymał informację z banku o jej wpływie na konto, a nie w dniu, w którym jego rachunek został uznany. Wobec powyższego podatnik dokonuje rejestracji wpłat zaliczek na kasie fiskalnej co 7 dni kalendarzowych oraz na ostatni dzień miesiąca, czyli w momencie pozyskania informacji z banku o wpływie zaliczki na konto.

Pytanie podatnika

Czy słusznie ewidencjonuję w kasie fiskalnej wpłacane przez nabywców zaliczki?

Odpowiedź urzędu

Zgodnie z art. 111 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 ze zm.) podatnicy dokonujący sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych są obowiązani prowadzić ewidencję obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących.

Na podstawie art. 165 cytowanej powyżej ustawy do czasu wydania stosownego rozporządzenia obowiązuje rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 4 lipca 2002 r. w sprawie kryteriów i warunków technicznych, którym muszą odpowiadać kasy rejestrujące oraz warunków stosowania tych kas przez podatników.

Zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia podatnicy prowadzący ewidencję przy zastosowaniu kas rejestrujących są obowiązani do dokonywania rejestracji każdej sprzedaży przy zastosowaniu kasy i dokonywania wydruku z każdej sprzedaży paragonu fiskalnego lub faktury VAT oraz do wydawania oryginału wydrukowanego dokumentu nabywcy. Jednocześnie należy zauważyć, iż art. 2 pkt 22 ustawy o VAT przez pojęcie sprzedaży rozumie zarówno odpłatną dostawę towarów, jak i odpłatne świadczenie usług.

O tym, kiedy powyższa sprzedaż podlega opodatkowaniu, stanowi art. 19 ustawy. W myśl tego przepisu obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wydania towaru lub wykonania usługi, a jeżeli przed wydaniem towaru lub wykonaniem usługi otrzymano część należności, w szczególności: przedpłatę, zaliczkę, zadatek, ratę, obowiązek podatkowy powstaje w tej części z chwilą jej otrzymania.

Nie można więc rozpatrywać zapisów art. 19 w oderwaniu od art. 2, czyli traktować zaliczki, jako odrębnej czynności. Przedpłata nie jest bowiem dodatkową czynnością podlegającą opodatkowaniu, lecz jest integralnie związana z usługą lub sprzedażą towaru, na poczet której została uiszczona.

W przypadku przedpłat ustawodawca określił jedynie inny moment powstania obowiązku podatkowego niż w przypadku sprzedaży świadczonej bez pobrania zaliczki. W świetle powyższego jest oczywiste, iż każda pobrana przed dokonaniem dostawy towarów zaliczka, podlega ewidencjonowaniu w kasie fiskalnej, a rejestracja ta powinna być dokonana z chwilą jej otrzymania, czyli z momentem powstania obowiązku podatkowego.

W sytuacji gdy wpłata zaliczki dokonywana jest za pośrednictwem banku, o wpłacie podatnik dowiaduje się dopiero z wyciągów bankowych, czyli z kilkudniowym opóźnieniem. Konstrukcja kasy fiskalnej nie pozwala na zarejestrowanie obrotu wstecz, czyli zaliczka może być zaewidencjonowana jedynie w dniu, w którym podatnik otrzymał informację z banku o jej wpływie na konto, a nie w dniu w którym rachunek został tą kwotą uznany.

Jeżeli zarejestrowanie zaliczki z opóźnieniem kilkudniowym dokonane zostanie w ciągu jednego miesiąca, fakt ten nie będzie miał wpływu na zobowiązanie podatkowe, ponieważ rozliczenie podatku należnego i tak dokonywane jest za cały miesiąc do 25 dnia następnego miesiąca. Mając na uwadze powyższe, w sytuacji gdy podatnik obowiązany jest do rejestracji obrotu za pomocą kasy fiskalnej, to obowiązek rejestracji otrzymanej zaliczki powstanie w dniu otrzymania zaliczki.