Doradca Podatnika 10/2007 Obrót gospodarczy

Paweł Zaczek
aplikant prokuratorski

Jako rzeczoznawca majątkowy jestem wspólnikiem spółki partnerskiej, która funkcjonuje już od kilku miesięcy, a nie powołano w niej zarządu. Czy to jest zgodne z prawem? Jeżeli tak, to kto powinien prowadzić sprawy spółki i ją reprezentować?

Niepowołanie zarządu w spółce partnerskiej jest zgodne z prawem, ponieważ w przeciwieństwie do spółek kapitałowych, gdzie zarząd jest organem obligatoryjnym, w spółce partnerskiej ma on charakter fakultatywny. Funkcjonuje więc tylko wówczas, gdy taka jest wola partnerów i przewiduje to umowa spółki (art. 97 § 1 i 2 k.s.h.).

Powołanie zarządu w spółce partnerskiej jest fakultatywne, ponieważ jest to spółka osobowa, oparta na podstawowym modelu spółki osobowej, czyli spółce jawnej, której cechą jest m.in. brak organów oraz prowadzenie spraw spółki i jej reprezentowanie przez wspólników. Powołanie zarządu odciąża partnerów spółki od czasochłonnego i wymagającego wiedzy specjalistycznej prowadzenia jej spraw.

Do zarządu można powołać samych partnerów, partnerów i osoby trzecie lub wyłącznie osoby trzecie (najczęściej osoby fizyczne, które zawodowo trudnią się zarządzaniem podmiotami prowadzącymi działalność gospodarczą, zatrudniane na podstawie umowy menedżerskiej). O kompetencjach przysługujących członkom zarządu decydują zawsze tylko partnerzy spółki.

Znajdują tu zastosowanie przepisy o zarządzie spółki z o.o. i odpowiedzialności cywilnoprawnej w tej spółce, czyli stosowane wprost przepisy kodeksu spółek handlowych: art. 201-204 (o składzie i kompetencjach zarządu), art. 202 (dotyczące mandatu), art. 203 § 1 i 2 (o odwołalności członka zarządu), art. 205 (o sposobie reprezentacji), art. 208 (o wzajemnych stosunkach członków zarządu) oraz art. 211 (o zakazie konkurencji).

Z modyfikacjami stosujemy przepisy: art. 203 § 3 (o pozycji odwołanego członka zarządu podczas przygotowania sprawozdania zarządu z działalności w spółce partnerskiej), art. 210, 293, 295, 296 (z uwzględnieniem wyjątkowego charakteru zarządu w spółce partnerskiej), i art. 299 (odpowiedzialność członków zarządu za zobowiązania spółki).

Członek zarządu jest powoływany i odwoływany (jeżeli umowa tak stanowi, to w każdym czasie) przez zgromadzenie wspólników bezwzględną większością głosów (art. 245 k.s.h). Poza tym, może on być w każdym czasie odwołany uchwałą wspólników, pod warunkiem, że przewiduje to umowa spółki.

Członkowie zarządu spółki partnerskiej są uprawnieni do dokonywania wszelkich czynności sądowych i pozasądowych związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej łącznie ze zbywaniem i obciążaniem nieruchomości oraz ustanawianiem i odwoływaniem prokury. W sprawach przekraczających zakres zwykłego zarządu wymagana jest zgoda wszystkich partnerów spółki.

Jeżeli przewidziane jest ustanowienie zarządu wieloosobowego, a partnerzy nie określili w umowie sposobu reprezentacji spółki, wówczas zastosowania znajdzie reguła ustawowa, przewidująca dwuosobową reprezentację czynną spółki (art. 205 § 1 k.s.h.). Reprezentację bierną natomiast, polegającą na przyjmowaniu oświadczeń woli skierowanych do spółki, wykonywać może każdy członek zarządu.

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.