Doradca Podatnika 10/2007 Prawo pracy

Przemysław Gogojewicz
specjalista w zakresie prawa pracy i ubezpieczeń społecznych

Czy pracownica przebywająca na zwolnieniu lekarskim trwającym dłużej niż 30 dni po jego zakończeniu musi przechodzić badania kontrolne? Zaznaczam, że pracownica zaraz po zakończeniu zwolnienia zamierza wykorzystać kilka dni urlopu wypoczynkowego. Pracownica przebywająca dłużej niż 30 dni na zwolnieniu lekarskim zaraz po jego zakończeniu powinna poddać się obowiązkowym kontrolnym badaniom lekarskim. Dopiero po tych badaniach będzie mogła skorzystać z urlopu wypoczynkowego.

Obowiązek kierowania pracownika na badania kontrolne wynika wprost z art. 229 § 2 k.p., który mówi, że w przypadku niezdolności do pracy trwającej dłużej niż 30 dni, spowodowanej chorobą, pracownik podlega kontrolnym badaniom lekarskim w celu ustalenia zdolności do wykonywania pracy na dotychczasowym stanowisku.

Podmiotem tego obowiązku jest nie tylko pracodawca, ale również pracownik, co wynika wprost z art. 211 k.p. Jednak na pracodawcy spoczywa obowiązek wystawienia pracownikowi skierowania na badania.


Jeżeli pracownica dobrowolnie nie podda się kontrolnym badaniom lekarskim, pracodawca ma prawo rozwiązać z nią umowę o pracę bez wypowiedzenia z jej winy. Rozwiązanie umowy o pracę z winy pracownika jest bowiem możliwe w razie ciężkiego naruszenia przez niego podstawowych obowiązków pracowniczych.

Udzielenie urlopu wypoczynkowego w omawianej sytuacji oznaczałoby dopuszczenie do pracy pracownicy, która ze względu na długą chorobę może jeszcze nie być zdolna do jej wykonywania. Urlop wypoczynkowy jest bowiem rodzajem zwolnienia od pracy, a zatem nie może być udzielony osobie niezdolnej do świadczenia pracy z powodu choroby.

Dopuszczenie do pracy pracownicy wracającej z choroby trwającej dłużej niż 30 dni bez aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na dotychczas zajmowanym stanowisku może stanowić przyczynę zewnętrzną wypadku przy pracy w rozumieniu ustawy wypadkowej.

Dopuszczenie pracownicy takiej do pracy, a tym samym do urlopu wypoczynkowego stanowi również przesłankę naruszenia przepisów BHP w miejscu pracy. Kontrolne badania lekarskie przeprowadza się w miarę możliwości w godzinach pracy.

Za czas niewykonywania pracy, w związku z przeprowadzanymi badaniami, pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia, a w razie przejazdu na te badania do innej miejscowości przysługuje mu zwrot kosztów podróży. Badania kontrolne przeprowadzane są poza terminami wynikającymi z częstotliwości wykonywania badań okresowych.

Badania te obejmują ogólne badanie stanu zdrowia, badania specjalistyczne i pomocnicze. Zakres badań specjalistycznych i pomocniczych, a także konieczność przeprowadzenia badania psychologicznej przydatności zawodowej, określa lekarz uprawniony. Warto też podkreślić, że to na pracodawcy ciąży obowiązek nie tylko pokrycia kosztów przeprowadzanych badań kontrolnych dla pracownika, ale także prowadzenia dokumentacji badań lekarskich.

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.