Doradca Podatnika 11/2007 Podatek dochodowy

Edyta Koślacz
konsultant podatkowy
w Biurze Doradztwa i Rozliczeń Podatkowych "Oleńka"

Zakupiliśmy specjalistyczny program komputerowy. Został on wykazany w ewidencji środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych. Następnie zainwestowa-liśmy w jego unowocześnienie. Czy poniesione wydatki zwiększą wartość początkową wartości niematerialnych i prawnych?

Wszelkie regulacje związane z prawnymi aspektami funkcjonowania wartości niematerialnych i prawnych zawarte są w art. 16 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (dalej: ustawy o CIT). Przede wszystkim podkreślić należy, że wartości niematerialne i prawne podlegają amortyzacji, jeżeli:

• nadają się do gospodarczego wykorzystania w dniu przyjęcia do używania,
ich przewidywany okres używania jest dłuższy niż rok,
• są wykorzystywane przez podatnika na potrzeby związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą.

Wartości niematerialne i prawne o wartości początkowej przekraczającej 3500 zł należy wprowadzić do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych. Wartości należy wprowadzić do ewidencji najpóźniej w miesiącu przekazania ich do używania. Najpopularniejszym i najczęściej spotykanym rodzajem wartości niematerialnych i prawnych w firmie są programy komputerowe i licencje.

W związku z szybkim rozwojem technologii i informatyki przedsiębiorcy inwestują znaczne kwoty na ulepszenie np. oprogramowania komputerowego. Jeżeli wartość np. modernizacji programu jest niższa niż 3500 zł, to bez większego zastanowienia każdy zakwalifikuje taki wydatek bezpośrednio do kosztów uzyskania przychodów.

Wątpliwość powstaje jednak, kiedy taki koszt, np. modernizacji oprogramowania, przewyższa tę kwotę. W przypadku środków trwałych w takiej sytuacji podatnicy są zobligowani do zwiększenia wartości początkowej środka trwałego. Należy pamiętać, że w przepisach jest wyraźnie mowa tylko i wyłącznie o środkach trwałych.


We wskazanej normie prawa ustawodawca nie odnosi się w ogóle do sytuacji, kiedy to zostanie ulepszona wartość niematerialna i prawa. W konsekwencji oznacza to, że ustawa o CIT nie przewiduje możliwości ulepszenia wartości niematerialnych i prawnych.

W praktyce przyjęło się, że o środkach trwałych i wartościach niematerialnych i prawnych mówi się łącznie - regulacje w doniesieniu do tych pierwszych i drugich wynikają niemalże z tych samych przepisów, uwidaczniane są poza tym w jednej ewidencji. O rozróżnieniu tym wypowiedziała się np. Izba Skarbowa w Warszawie w piśmie z 26 września 2006 r. (sygn. 1401/BP-I/4230-101/06/EL), stwierdzając, że środki trwałe i wartości niematerialne i prawne nie są w przepisach prawa traktowane jednolicie i jednakowo.

Wnioski Przepisów w zakresie środków trwałych nie należy utożsamiać z przepisami dotyczącymi wartości niematerialnych i prawnych, należy przy tym mieć na uwadze, że ustawa o CIT nie przewiduje możliwości zwiększenia wartości niematerialnych i prawnych. To zaś w dalszej kolejności oznacza, że wszelkie wydatki poniesione na np. modernizację czy rozbudowę wartości niematerialnych i prawnych powinny być w każdej sytuacji kwalifikowane bezpośrednio do kosztów uzyskania przychodów.

Wyraźnie przy tym należy zaznaczyć, że nie ma tu żadnego znaczenia wartość dokonanych ulepszeń, tj. niezależnie od tego, czy ulepszenia wyniosły łącznie w roku podatkowym mniej czy też znacznie więcej niż 3500 zł, to i tak zawsze należy zaewidencjonować je w kosztach uzyskania przychodów. Innymi słowy, w odniesieniu do wartości niematerialnych i prawnych nie może być mowy o zwiększeniu wartości początkowej.

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.