Doradca Podatnika 11/2007 Podatek dochodowy

Alicja Lasek
doradca podatkowy,
Supervisor Strategia Horwath Sp. z o.o.

Ekspozycja jest prezentacją możliwości wykorzystania towarów oferowanych przez jednostkę. Jest to działanie zmierzające do zainteresowania potencjalnych nabywców oraz wzbudzenia w nich chęci nabycia oferowanych towarów, co w efekcie może się przyczynić do wzrostu przychodów ze sprzedaży. Ale co z kosztami związanymi przygotowaniem takiej ekspozycji?

Kosztami uzyskania przychodów są wszelkie racjonalne i gospodarczo uzasadnione wydatki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, których celem jest osiągnięcie, zabezpieczenie i zachowanie źródła przychodów. Zaliczenie wydatków do kosztów uzyskania przychodów warunkuje cel, jakiemu służyło poniesienie kosztów.

Wydatki muszą być poniesione w celu uzyskania przychodów (pozostawać w związku przyczynowo-skutkowym z przychodami). Są to więc koszty bezpośrednio i pośrednio związane z uzyskiwanym przychodem. Ekspozycja - wyłożenie, wyjaśnienie, wystawienie na działanie czegoś (np. ciała na promieniowanie, wprowadzenie w akcję, w temat utworu (lit. muz.), naświetlanie błony (kliszy; fot.), wystawa, położenie, usytuowanie (zbocza, ściany) w stosunku do stron świata, wystawa a jej dział, sposób wyłożenia na niej eksponatów.

Ekspozytura - oddział, filia, agentura, placówka, przedstawicielstwo, etym. łac. exposito wyłożenie. Eksponat - okaz, przedmiot na pokaz (na wystawie, w muzeum).

Ogólna definicja kosztów podatkowych

Kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1.


Od 1 stycznia 2007 r. nie stanowią kosztów uzyskania przychodów koszty reprezentacji, w szczególności poniesione na usługi gastronomiczne, zakup żywności oraz napojów, w tym alkoholowych. W związku z brakiem odpowiedniej definicji reprezentacji oraz reklamy w przepisach podatkowych należy przyjąć wykładnię językową tych pojęć.

Za reklamę można rozumieć rozpowszechnianie informacji o towarach, ich zaletach, wartości, miejscach i możliwościach nabycia, chwalenie czegoś, zalecanie czegoś. Zaś pojęcie reprezentacji oznacza okazałość, wytworność w czyimś sposobie życia związaną ze stanowiskiem lub pozycją społeczną (Słownik Języka Polskiego, PWN, Warszawa 1981). Wydatki na wykonanie ekspozycji w siedzibie firmy należy traktować jako wydatki na reklamę, które można w całości zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów.

Wydatki związane z miejscem ekspozycji (siedziba firmy)

Podatnik dokonując odpisów amortyzacyjnych z tytułu poniesionych wydatków na zakup lub wytworzenie środka trwałego (siedziba firmy), zalicza je do kosztów uzyskania przychodów również w części przeznaczonej na miejsce ekspozycji.

Podobne zasady rozliczania będą występowały w sytuacji przyjęcia do używania przez spółkę inwestycji w obcym środku trwałych, kiedy to siedziba spółki znajduje się w wynajmowanym lokalu lub budynku.


Podatnik może również ponieść wydatki na ulepszenie środka trwałego w części przeznaczonej na miejsce ekspozycji. Jeżeli środki trwałe uległy ulepszeniu w wyniku przebudowy, rozbudowy, rekonstrukcji, adaptacji lub modernizacji, wartość początkową tych środków powiększa się o sumę wydatków na ich ulepszenie, w tym także o wydatki na nabycie części składowych lub peryferyjnych, których jednostkowa cena nabycia przekracza 3500 zł.

Środki trwałe uważa się za ulepszone, gdy suma wydatków poniesionych na ich przebudowę, rozbudowę, rekonstrukcję, adaptację lub modernizację w danym roku podatkowym przekracza 3500 zł i wydatki te powodują wzrost wartości użytkowej w stosunku do wartości z dnia przyjęcia środków trwałych do używania, mierzonej w szczególności okresem używania, zdolnością wytwórczą, jakością produktów uzyskiwanych za pomocą ulepszonych środków trwałych i kosztami ich eksploatacji.


Inne czynności, których skutkiem nie jest wzrost wartości danego środka trwałego, należy uważać za remont. Zatem w przypadku poniesienia wydatków związanych z konkretnym środkiem trwałym, gdy nie zwiększa się przez to wartość użytkowa tego środka trwałego, wydatki te powinny być traktowane jako wydatki na remont, a tym samym w całości mogą stanowić koszt uzyskania przychodów w dacie ich poniesienia.


Wydatki na zakup wyposaűenia (np. regały, gabloty)

Amortyzacji podlegają, stanowiące własność lub współwłasność podatnika, nabyte lub wytworzone we własnym zakresie, kompletne i zdatne do użytku w dniu przyjęcia do używania:

• budowle, budynki oraz lokale będące odrębną własnością,
• maszyny, urządzenia i środki transportu,
• inne przedmioty

o przewidywanym okresie używania dłuższym niż rok, wykorzystywane przez podatnika na potrzeby związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą. Odpisów amortyzacyjnych dokonuje się zgodnie z art. 16h-16m, gdy wartość początkowa środka trwałego albo wartości niematerialnej i prawnej w dniu przyjęcia do używania jest wyższa niż 3500 zł.

W przypadku gdy wartość początkowa jest równa lub niższa niż 3500 zł, podatnicy, z zastrzeżeniem art. 16d ust. 1 ustawy o CIT, mogą dokonywać odpisów amortyzacyjnych zgodnie z art. 16h-16m albo jednorazowo w miesiącu oddania do używania tego środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej, albo w miesiącu następnym.

Podatnicy mogą nie dokonywać odpisów amortyzacyjnych od składników majątku, których wartość początkowa określona zgodnie z art. 16 g nie przekracza 3500 zł; wydatki poniesione na ich nabycie stanowią wówczas koszty uzyskania przychodów w miesiącu oddania ich do używania.


Natomiast gdy wartość wyposażenia przekracza wartość 3500 zł, odpisy amortyzacyjne są dokonywane na zasadach ogólnych.

Wydatki na zakup lub wytworzenie towarów stanowiących przedmiot ekspozycji

Koszty bezpośrednio związane z przychodami, nazywane po prostu kosztami bezpośrednimi, podlegają potrąceniu w roku podatkowym, w którym osiągnięte zostaną odpowiadające im przychody. Analogicznie powinny zostać rozliczone koszty poniesione w latach poprzedzających rok podatkowy, w którym osiągnięte zostaną odpowiadające im przychody.

Natomiast okres potrącenia kosztów bezpośrednich, które poniesione zostaną dopiero w latach następnych, a dotyczą przychodów osiągniętych w danym roku, został przez ustawodawcę ograniczony.


Z kolei koszty związane z przychodami danego roku podatkowego, poniesione jednak po upływie tak określonych terminów, będą uwzględniane w roku podatkowym następującym po roku, za który jest sporządzane sprawozdanie finansowe lub składane zeznanie.

Koszty uzyskania przychodów inne niż koszty bezpośrednio związane z przychodami są potrącalne w dacie ich poniesienia (tzw. koszty pośrednie). Jeżeli koszty te dotyczą okresu przekraczającego rok podatkowy, a nie jest możliwe określenie, jaka ich część dotyczy danego roku podatkowego, stanowią wówczas koszty uzyskania przychodów proporcjonalnie do długości okresu, którego dotyczą. Za dzień poniesienia kosztów uważa się dzień, na który:

• ujęto koszt w księgach rachunkowych na podstawie otrzymanej faktury (rachunku) albo
• ujęto koszt na podstawie innego dowodu w przypadku braku faktury (rachunku), z wyjątkiem gdy dotyczyłoby to rezerw albo biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów ujętych jako koszty.

Również koszty poniesione na wyprodukowanie lub zakup towarów wystawionych na ekspozycji mogą wpływać na bieżące lub przyszłe przychody w kolejnych latach podatkowych. W przypadku uznania ich za koszty bezpośrednie zastosowanie powinna mieć reguła potrącenia kosztu zawarta w art. 15 ust. 4 ustawy o CIT.

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.