Doradca Podatnika 11/2007 Prawo w obronie przedsiębiorcy

Tomasz Niewęgłoski
doktorant na Wydziale Prawa KUL

Czy można wystąpić do urzędu skarbowego w jednym wniosku równocześnie o umorzenie zaległości podatkowej lub rozłożenie jej na raty?

Tak. Wystąpienie w jednym wniosku o przyznanie indywidualnej ulgi podatkowej w postaci umorzenia zaległości lub rozłożenia na raty jest w świetle Ordynacji podatkowej (dalej: o.p.) dopuszczalne. Wniosek taki stanie się podstawą do wszczęcie dwóch odrębnych postępowań podatkowych, zakończonych dwiema decyzjami.

Wystąpienie z takim wnioskiem pozwala stronie na zaoszczędzenie czasu potrzebnego na rozpatrzenie obu tych spraw oraz w przypadku uwzględnienia wniosku o rozłożenie na raty pozwala na osiągnięcie wymiernych korzyści ekonomicznych, wynikających z przekształcenia od dnia złożenia wniosku o rozłożenia na raty zaległości podatkowej odsetek od zaległości podatkowej w opłatę prolongacyjną.


Jak uzasadnić wniosek

Redagując wniosek o umorzenie zaległości podatkowej lub rozłożenie jej na raty, podatnik może mieć problemy z właściwym jego uzasadnieniem. Wynika to z odmiennego charakteru obu ulg podatkowych. Umorzenie zaległości podatkowej oznacza bezwarunkowe zrzeczenie się należności podatkowej przez organ podatkowy reprezentujący podmiot publicznoprawny.

Z tego powodu ulga ta w praktyce znajduje zastosowanie jedynie w sporadycznych wypadkach uzasadnionych wyjątkowymi okolicznościami. Rozłożenie na raty zaległości podatkowej oznacza natomiast jedynie czasową rezygnację z należności publicznoprawnej. Różnice te powodują odmienne interpretowanie przez organy podatkowe oraz sądy administracyjne ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego w sprawie dotyczącej każdej z omawianych ulg.

Powołanie się w uzasadnieniu do wniosku na całkowity brak środków do życia, okoliczność, iż zapłata zaległości spowoduje zagrożenie egzystencji podatnika i jego rodziny oraz pozbawi rodzinę podatnika zagwarantowanego w konstytucji prawa do godnego życia, może mieć znaczenie dla przyznania jednostce ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowej.

Z kolei starając się o rozłożenie na raty, wnioskodawca powinien przede wszystkim wykazać, iż problemy, w związku z którymi pojawiły się w jego rozliczeniu z fiskusem zaległości podatkowe, mają wyjątkowy i przejściowy charakter.


Złożenie jednak takiego wniosku jednocześnie pozbawi racji bytu prośbę o umorzenie zaległości podatkowej. Strona zatem, składając wniosek, musi w jakimś stopniu zdecydować, którą z wymienionych ulg będzie popierała w uzasadnieniu. Może również złożyć wniosek o przyznanie obu tych ulg równocześnie, wskazując, że nie jest w stanie spłacić całej zaległości, co do pozostałej zaś części przedstawić szczegółową propozycję jej spłaty w ratach.

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.