Doradca Podatnika 11/2007 Ubezpieczenia

Monika Leszczyńska
konsultant ds. ubezpieczeń społecznych

Jestem księgową zatrudnioną przez spółkę jawną. Otrzymałam 14-dniowe zwolnienie lekarskie jednego ze wspólników. Jak powinnam rozliczyć to w deklaracjach (jak należy wypełnić deklaracje ZUS DRA) i kto wypłaca zasiłek (bądź wynagrodzenie chorobowe)? Spółka zatrudnia powyżej 20 osób.

Prawo do zasiłków chorobowych oraz ich wysokość określają płatnicy składek zgłaszający do ubezpieczenia chorobowego powyżej 20 ubezpieczonych bądź ZUS dla ubezpieczonych, których płatnicy składek zgłaszają do ubezpieczenia chorobowego nie więcej niż 20 ubezpieczonych i dla ubezpieczonych prowadzących pozarolniczą działalność i osób z nimi współpracujących.

Jeżeli do wypłaty zasiłku chorobowego zobowiązany jest ZUS, płatnik składek przedstawia zaświadczenie zawierające zestawienie składników wynagrodzenia lub przychodu stanowiącego podstawę wymiaru zasiłku.

Dowodem do przyznania i wypłaty zasiłku chorobowego przez ZUS jest zaświadczenie płatnika składek wystawione na druku ZUS Z-3 w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem bądź druk ZUS Z-3a dla ubezpieczonego niebędącego pracownikiem.

Jeżeli wspólnik spółki jawnej zatrudniony jest przez spółkę jako pracownik, to wykazywany jest w dokumentach rozliczeniowych przekazywanych do ZUS jak pracownik z kodem tytułu ubezpieczenia 0110xx. Informację o chorobie podaje się w dokumencie ZUS RSA, gdzie w polu kod świadczenia/przerwy wpisujemy 331 - wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy finansowane ze środków pracodawcy, okres choroby oraz kwotę wypłaconego świadczenia.

W raporcie ZUS RCA podaje się pomniejszoną podstawę i składki na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne. Natomiast jeśli wspólnik spółki jawnej zgłoszony i rozliczany jest przez spółkę jak prowadzący pozarolniczą działalność gospodarczą z kodem tytułu ubezpieczenia 0510xx, wtedy wypłatą zasiłku za czas choroby zajmuje się ZUS na zasadach obowiązujących osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą.

W takim wypadku za wspólnika należy złożyć raport ZUS RSA, gdzie w polu kod świadczenia/przerwy należy wpisać 313 - zasiłek chorobowy z ubezpieczenia chorobowego, należy też podać okres choroby, ale nie należy podawać kwoty zasiłku (to pole należy pozostawić puste), ponieważ wypłatą tego zasiłku zajmuje się ZUS. Raport ZUS RCA powinien zawierać pomniejszone podstawy i kwoty składki na ubezpieczenia społeczne oraz pełną podstawę i składkę na ubezpieczenie zdrowotne.

Składka na ubezpieczenie zdrowotne osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą jest miesięczna i niepodzielna, co oznacza, że nie należy jej pomniejszać nawet w przypadku choroby. Całość powinna być zsumowana w jednej deklaracji rozliczeniowej zawierającej składki wszystkich ubezpieczonych osób w danym miesiącu.

Istnieje jeszcze jeden sposób zgłaszania i rozliczania wspólnika spółki jawnej, partnerskiej czy komandytowej. W sytuacji, kiedy wspólnicy chcą rozliczać się indywidualnie, zgłaszają się do ZUS, składając deklarację ZUS ZFA, w której w danych identyfikacyjnych płatnika podają swój NIP, PESEL, imię i nazwisko oraz datę urodzenia.

W danych ewidencyjnych płatnika w pozycji podstawa do prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej mogą podać uprawnienia spółki, czyli numer KRS. Wspólnik spółki zgłasza się do ubezpieczeń na druku ZUS ZUA, gdzie w polu kod tytułu ubezpieczenia podaje kod 0543xx - wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólnicy spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej.

Rozliczeń dokonuje na deklaracji ZUS DRA i również w przypadku choroby zasiłek wypłaca dla niego ZUS, czyli podlega zasadom wypłaty zasiłku dla osób niebędących pracownikami. Należy jednak pamiętać, że w przypadku osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą i osób z nimi współpracujących, warunkiem otrzymania zasiłku chorobowego jest prawidłowe zgłoszenie ubezpieczonego do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego na dokumencie ZUS ZUA, terminowe opłacanie składek oraz 180-dniowy czas nieprzerwanego ubezpieczenia.

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.