Doradca Podatnika 11/2007 Ubezpieczenia

Mariusz Bobko
konsultant ds. ubezpieczeń społecznych

Od kilku lat prowadzę działalność gospodarczą. W 2006 r. moja firma miała na tyle poważne kłopoty finansowe, iż nie byłem w stanie opłacać za siebie i za zatrudnionych pracowników obowiązkowych składek ZUS. Obecnie sytuacja finansowa firmy jest już lepsza, jednak nie na tyle, abym mógł jednorazowo spłacić całość zadłużenia. Czy w takiej sytuacji mogę wystąpić do ZUS z wnioskiem o rozłożenie zadłużenia na raty? Jeżeli tak, to jakie warunki będę musiał spełnić?

Tak, w opisanym przypadku osoba prowadząca działalność gospodarczą może wystąpić do ZUS z wnioskiem o rozłożenie zadłużenia na raty. Zgodnie z brzmieniem art. 29 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (zwanej dalej: ustawą o sus), ZUS może na wniosek dłużnika uzasadniony względami gospodarczymi lub innymi przyczynami zasługującymi na uwzględnienie rozłożyć spłatę należności na raty, uwzględniając możliwości płatnicze dłużnika oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych.

Zaznaczyć jednak należy, iż udzielenie tego typu ulgi może dotyczyć jedynie należności z tytułu składek w części finansowanej przez płatnika. Do układu ratalnego nie wejdą natomiast należności z tytułu składek w części finansowanej przez ubezpieczonych (tj. należności z tytułu składek za zatrudnionych pracowników).

Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 30 ustawy o sus składki finansowane przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek nie mogą być rozkładane na raty. Przed zawarciem układu ratalnego płatnik będzie musiał spełnić kilka warunków. Do wniosku o udzielenie ulgi w postaci rozłożenia zadłużenia na raty przedsiębiorca będzie zobowiązany dołączyć wszystkie niezbędne dane dotyczące firmy, w tym m.in.:

• dokumenty potwierdzające podstawę prawną i zakres prowadzonej działalności gospodarczej;
• dokumenty dotyczące sytuacji ekonomiczno- -finansowej firmy;
• dokumenty dotyczące proponowanego zabezpieczenia układu ratalnego;
• zaświadczenia o pomocy de minimis otrzymanej przez dłużnika w ciągu 3 ostatnich lat poprzedzających dzień wystąpienia z wnioskiem o rozłożenie zadłużenia na raty;
• informacje o otrzymanej pomocy publicznej;
• inne dokumenty, na podstawie których ZUS dokona oceny sytuacji finansowej podmiotu ubiegającego się o układ ratalny.

Ponadto wnioskodawca zobowiązany będzie do opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w części finansowanej przez ubezpieczonych oraz z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne wraz z należnymi odsetkami za zwłokę.

Jeżeli w stosunku do dłużnika prowadzone było postępowanie egzekucyjne przez inny organ egzekucyjny niż dyrektor oddziału ZUS, płatnik zobowiązany będzie do opłacenia należnych kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych. Dodatkowo w sytuacji dalszego prowadzenia działalności gospodarczej koniecznym warunkiem zawarcia, a następnie utrzymania w mocy układu ratalnego będzie terminowe i w pełnej wysokości opłacanie składek bieżących.

Zaznaczyć należy, że zawarcie układu ratalnego i jego systematyczna realizacja powodują wstrzymanie biegu odsetek za zwłokę, począwszy od następnego dnia po dniu wpływu wniosku o udzielenie ulgi. Zamiast odsetek, ZUS naliczy opłatę prolongacyjną na zasadach i w wysokości przewidzianej w ustawie - Ordynacja podatkowa. Stawka opłaty prolongacyjnej wynosi 50 proc. stawki odsetek za zwłokę i naliczana jest odrębnie do każdej raty przypadającej do zapłaty.

Ustalona opłata prolongacyjna jest stała, co oznacza, że nie może być ona przeliczana w trakcie realizacji umowy i nie ulegnie zmniejszeniu w przypadku wcześniejszej spłaty zadłużenia. Dlatego też wnioskodawca powinien dokładnie przeanalizować sytuację finansową swojej firmy i zdecydować się na optymalną dla siebie liczbę rat.

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.