Doradca Podatnika 11/2007 VAT

Tomasz Adamiec
prawnik w Kancelarii Doradztwa Prawnego

W ramach prowadzonej działalności gospodarczej świadczę usługi leasingu rzeczy ruchomych. Większość zawieranych przeze mnie umów leasingu finansowego denominowana jest w walutach obcych na zmiennej stopie procentowej, co powoduje konieczność korygowania pierwotnej faktury VAT. Zdarza się, że umowa leasingu ulega wcześniejszemu rozwiązaniu za porozumieniem stron, co jest spowodowane chęcią wcześniejszej spłaty zobowiązań przez korzystającego.

Mam zatem pytanie: czy w przypadku wcześniejszego zakończenia umowy lea-singu, za porozumieniem stron w związku ze spłatą zobowiązań przez korzystającego i pozostawieniem u niego przedmiotu leasingu, prawidłowe jest wystawienie jednej faktury korygującej do faktury pierwotnej, uwzględniającej różnicę między faktycznie dokonanymi płatnościami przez korzystającego a kwotą przyjętą do podstawy opodatkowania w momencie dostawy?

Definicję umowy leasingu finansowego (pośredniego) zawierają przepisy kodeksu cywilnego. Przez umowę tę finansujący zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, nabyć rzecz od oznaczonego zbywcy na warunkach określonych w tej umowie i oddać tę rzecz korzystającemu do używania i pobierania pożytków przez czas oznaczony.

Obowiązkiem korzystającego jest natomiast zapłata finansującemu w uzgodnionych ratach wynagrodzenia pieniężnego, równego co najmniej cenie lub wynagrodzeniu z tytułu nabycia rzeczy przez finansującego. Dla potrzeb podatku od towarów i usług czynność, na podstawie której dochodzi do wydania rzeczy na mocy umowy leasingu tzw. finansowego, stanowi dostawę towaru.

Chodzi tutaj o przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również wydanie towarów na podstawie umowy dzierżawy, najmu, leasingu lub innej umowy o podobnym charakterze, zawartej na czas określony, lub umowy sprzedaży na warunkach odroczonej płatności, jeżeli umowa przewiduje, że w następstwie normalnych zdarzeń przewidzianych tą umową lub z chwilą zapłaty ostatniej raty prawo własności zostanie przeniesione.

Jednocześnie, warto zauważyć, przez umowy dzierżawy, najmu, leasingu lub inne umowy o podobnym charakterze rozumie się umowy, w wyniku których, zgodnie z przepisami o podatku dochodowym, odpisów amortyzacyjnych dokonuje korzystający, oraz umowy leasingu w rozumieniu tych przepisów, których przedmiotami są grunty.


Odnosząc się do przedstawionego problemu należy wskazać, iż przepisy ustawy o VAT nie zawierają szczególnej regulacji w tym zakresie. W związku z powyższym zastosowanie mają ogólne zasady dotyczące podstawy opodatkowania oraz skutków jej zmiany po dokonaniu sprzedaży. Podstawą opodatkowania jest obrót.

Obrotem jest kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku. Kwota należna obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy. Obrót z kolei zwiększa się o otrzymane dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze, mające bezpośredni wpływ na cenę (kwotę należną) towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika, pomniejszone o kwotę należnego podatku.

Jednocześnie obrót zmniejsza się o kwoty udokumentowanych, prawnie dopuszczalnych i obowiązkowych rabatów (bonifikat, opustów, uznanych reklamacji i skont) i o wartość zwróconych towarów, zwróconych kwot nienależnych w rozumieniu przepisów o cenach oraz zwróconych kwot dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze, a także kwot wynikających z dokonywanych korekt faktur.

W przypadku wskazanym przez Czytelnika podstawę opodatkowania stanowi więc całość wynagrodzenia należnego finansującemu z tytułu oddania korzystającemu rzeczy (towaru) do używania, pomniejszona o kwotę należnego z tego tytułu podatku.


W przypadku obniżenia podstawy opodatkowania podstawę do wystawienia faktury korygującej stanowi § 16 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, zasad wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług.

W przypadku gdy po wystawieniu faktury udzielono rabatów określonych w art. 29 ust. 4 ustawy o VAT, podatnik udzielający rabatu wystawia fakturę korygującą.


Faktura korygująca powinna uwzględniać różnicę między faktycznie dokonanymi płatnościami przez korzystającego a kwotą pierwotnie przyjętą do podstawy opodatkowania w momencie dostawy.

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.