Doradca Podatnika 12/2007 Podatek dochodowy

Edyta Koślacz
konsultant podatkowy w Biurze Doradztwa i Rozliczeń Podatkowych "Oleńka"

Przedsiębiorcy za udział w jednej zagranicznej imprezie przysługuje do 50 proc. kosztów kwalifikowanych netto. Dofinansowaniu podlegają wydatki poniesione m.in. na wynajęcie powierzchni wystawienniczej, zabudowę stoiska, zakup elementów i wyposażenia niezbędnego do eksponowania produktu lub usługi, transport eksponatów, druk materiałów reklamowych oraz koszty wpisu do katalogu, opłaty rejestracyjne, ubezpieczenie eksponatów, wydatki na przejazd i zakwaterowanie przedstawicieli firmy. Powstaje tylko pytanie: jak potraktować to dofinansowanie z punktu widzenia ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

Ministerstwo Gospodarki wprowadziło, niewątpliwie korzystne uproszczenia dla firm ubiegających się o zwrot części kosztów poniesionych na udział w zagranicznych targach. Dotychczas wniosek o dofinansowanie udziału w imprezie można było składać tylko do określonej daty. Uprzednio obowiązywała regulacja, że wnioski na 2007 i 2008 rok można było składać do 2 sierpnia 2006 r.

Po zmianach, będących przede wszystkim rezultatem uzgodnień z Komisją Europejską, wnioski na 2007 rok i pierwszą połowę 2008 roku można składać na sześć tygodni przed rozpoczęciem imprezy. Przy otrzymaniu refundacji powstaje wiele pytań, m.in. czy zwrot części kosztów uczestnictwa będzie dla podatnika przychodem oraz czy refundowane wydatki będą kosztami uzyskania przychodu?

Zaznaczyć należy, że zwrot części kosztów przez Ministerstwo Gospodarki dokonywany jest ze środków Sektorowego Programu Operacyjnego Wzrost Konkurencyjności Przedsiębiorstw.


Punktem wyjścia analizy jest ustalenie, czy refundacja kosztów uczestnictwa w targach przyznawana przez Ministerstwo Gospodarki jest w myśl ustawy o PIT przychodem? Jak wynika z art. 14 ust. 2 pkt 2 ustawy o PIT, przychodem z działalności gospodarczej są również dotacje, subwencje, dopłaty i inne nieodpłatne świadczenia otrzymane na pokrycie kosztów lub jako zwrot wydatków, z wyjątkiem gdy przychody te są związane z otrzymaniem, zakupem albo wytworzeniem we własnym zakresie środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych, od których dokonuje się odpisów amortyzacyjnych.

Istnieje jednak szereg przewidzianych ustawą o PIT zwolnień od podatku dochodowego różnego rodzaju otrzymanych przez podatnika przychodów. Przede wszystkim wymienić tu należy katalog zwolnień wymieniony w art. 21 ust. 1 pkt 46 ustawy o PIT. Wskazany przepis stanowi, że wolne od podatku dochodowego są dochody otrzymane przez podatnika, jeżeli: pochodzą od rządów państw obcych, organizacji międzynarodowych lub międzynarodowych instytucji finansowych ze środków bezzwrotnej pomocy, przyznanych na podstawie jednostronnej deklaracji lub umów zawartych z tymi państwami, organizacjami lub instytucjami przez Radę Ministrów, właściwego ministra lub agencje rządowe, oraz gdy podatnik bezpośrednio realizuje cel programu finansowanego z bezzwrotnej pomocy.

Drugą podstawową grupą zwolnień objęte są dochody uzyskane z instytucji Unii Europejskiej i Europejskiego Banku Inwestycyjnego, do których mają zastosowanie przepisy rozporządzenia Rady nr 260/68 z 29 lutego 1968 r. ustanawiającego warunki i procedurę stosowania podatku na rzecz Wspólnot Europejskich. W konsekwencji więc zwrot kosztów uczestnictwa w targach zagranicznych dokonywany przez Ministerstwo Gospodarki w ramach SPO WKP nie jest objęty zwolnieniem od podatku dochodowego. Potwierdzają to także inne wydane interpretacje.


Obowiązek zakwalifikowania otrzymanej refundacji pociąga za sobą konsekwencje w kwestii ponoszonych wydatków związanych z uczestnictwem w targach. W praktyce oznacza to, że podatnik nie stoi przed dylematem, czy wydatki może kwalifikować do kosztów, czy nie? Za koszty uzyskania przychodów nie uważa się dochodów ze źródeł przychodów znajdujących się na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej lub za granicą, jeżeli dochody z tych źródeł w ogóle nie podlegają opodatkowaniu albo są zwolnione od podatku dochodowego.

Niemniej w przypadku SPO WKP ponoszone przez podatnika wszelkie koszty uczestnictwa w targach należy kwalifikować do kosztów uzyskania przychodów, oczywiście po uznaniu, że wydatki te mają związek z przychodem. Przy zastosowaniu wskazanych regulacji prawnych skutki podatkowe dla przedsiębiorstwa otrzymującego dofinansowanie kosztów będą neutralne, ponieważ w każdym przypadku przychody ze środków pomocowych zostaną zrównoważone wydatkami stanowiącymi koszt podatkowy.

Często jednak jest tak, że podatnicy korzystają też z innych form wsparcia, również w postaci refundacji udziału w targach, które podlegają zwolnieniu od podatku dochodowego. Przede wszystkim należy zauważyć, że zazwyczaj poniesione wydatki są refundowane.

Oznacza to, że w pierwszej kolejności podatnik ponosi wydatek z własnych środków finansowych, a dopiero później otrzymuje ich zwrot. Stąd powstaje pytanie, czy wydatki związane z uczestnictwem w targach podatnik może zakwalifikować do kosztów uzyskania przychodów, skoro wie, że część kosztów zostanie zrefundowana?

Punktem wyjścia do szukania odpowiedzi na wskazane pytanie jest art. 22 ust. 1 ustawy o PIT, który stanowi, że koszty to wydatki poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem enumeratywnie wymienionych w ustawie wyjątków. Innymi słowy, aby dany wydatek mógł zostać uznany za koszt, musi zachodzić związek przyczynowo- -skutkowy między poniesionym wydatkiem a przychodem.


Zatem wydatki związane z uczestnictwem w targach sfinansowane z pieniędzy podmiotu gospodarczego winny być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. W przypadku finansowania kosztów uczestnictwa w targach, wydatki takie bez zastrzeżeń należy powiązać ze źródłem przychodów, i to nie tylko ich zachowaniem bądź zabezpieczeniem, ale zazwyczaj i z uzyskaniem. Sytuacja zaczyna się komplikować, gdy na rachunek bankowy podatnika wpłynie refundacja.

Oczywiście kwota refundacji dotyczy wydatków już poniesionych i uwzględnionych w kosztach uzyskania przychodów. W takiej sytuacji, z momentem otrzymania refundacji podatnik powinien wyłączyć z zaksięgowanych kosztów działalności gospodarczej tę część wydatków, którą uwzględnia refundacja. Powyższa konieczność wynika z regulacji zawartych w art. 23 ust. 1 pkt 55 ustawy o PIT. Ze wskazanego przepisu prawa wynika, że nie uważa się za koszty uzyskania przychodów ze źródeł przychodów znajdujących się na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej lub za granicą, jeżeli dochody z tych źródeł w ogóle nie podlegają opodatkowaniu albo są zwolnione z podatku dochodowego.

Dodatkowe wątpliwości pojawiają się w sytuacji, gdy podatnik poniósł wydatki finansowane z własnych środków w jednym roku podatkowym, a dopiero w kolejnym otrzymał refundację. W takiej sytuacji nie należy korygować zapisów dotyczących roku, w którym ponoszone były wydatki, w konsekwencji nie ma też konieczności korygowania zeznania rocznego, ponieważ wydatki zostały prawidłowo i zgodnie z prawem zakwalifikowane do kosztów prowadzenia działalności gospodarczej.

---

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.