Doradca Podatnika 12/2007 Podatek dochodowy

Marek Bytof
doradca podatkowy

Otrzymałem dofinansowanie do wytwarzanych przeze mnie produktów. Czy dofinansowanie jest dla mnie przychodem, czy zmniejszeniem kosztów produkcji tego konkretnego wyrobu?

W świetle przytoczonych okoliczności dofinansowanie otrzymane z innej firmy stanowi przychód podatnika. Obowiązuje tu zasada, według której przychodem są wszelkie świadczenia, w tym otrzymane pieniądze. Dofinansowanie jest przychodem otrzymanym w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

Trzeba zatem zastanowić się nad datą powstania przychodu. Przychodami z działalności gospodarczej osiągniętymi w roku podatkowym są wszelkie przychody należne, choćby nie były jeszcze otrzymane. Ustawa o CIT nie precyzuje, jak należy rozumieć pojęcie przychodu należnego - kiedy konkretnie ten przychód powstaje. Toteż ustawodawca w kolejnych przepisach rozwija wątek momentu powstania przychodu.

Datą powstania przychodu należnego jest dzień wydania rzeczy, zbycia prawa majątkowego lub dzień choćby częściowego wykonania usługi. W każdym jednak przypadku przychód powstaje nie później niż w dniu wystawienia faktury albo uregulowania należności. Jeżeli jednak strony ustalą, że usługa jest rozliczana w pewnych okresach rozliczeniowych, to za datę powstania przychodu uważa się ostatni dzień przyjętego okresu rozliczeniowego.

Okres rozliczeniowy określa się w umowie lub fakturze, nie rzadziej jednak niż raz na rok. Ustawodawca na tym nie kończy rozpatrywanie wszelkich możliwych przypadków. Jeśli bowiem nie zachodzi żadna z wymienionych przesłanek, za datę powstania przychodu uważa się dzień otrzymania zapłaty. Na tle przedstawionego stanu prawnego powstaje pytanie, który przepis znajdzie zastosowanie do dotacji wzmiankowanej w pytaniu.

Odpowiedź powinna być poprzedzona oceną stosunku prawnego, jaki występuje między stronami - udzielającym i przyjmującym dotację. Nie wdając się w szczegółową analizę, należy zauważyć, że umowa zawarta między stronami rodzi dwustronny stosunek zobowiązaniowy. W zamian za otrzymaną dotację przedsiębiorca zobowiązuje się do przekazania pewnej ilości książek. Przekazanie książek to z formalnego punktu widzenia wydanie rzeczy. Przyjmując, że strony nie ustaliły jakichś szczególnych okresów rozliczeniowych, należałoby założyć, że przychód powstaje w dniu wydania książek.

Chyba że wcześniej nastąpiło uregulowanie należności (wpłata dotacji) lub też wystawiono fakturę. Rzecz jednak w tym, że wydane książki nie muszą stanowić ekwiwalentu otrzymanej dotacji. Tak też jest w istocie, jeśli brać pod uwagę nie tylko treść umowy, ale i zamiar stron. Zamiarem stron jest wsparcie pewnej inicjatywy wydawniczej, na zewnątrz przejawiającej się tym, że podmiot, który przyznał dotację, w zamian otrzymuje ledwie kilka egzemplarzy książek. Stąd też nie sposób uznać, że świadczenia są ekwiwalentne - jedno nie równoważy drugiego.

Dlatego też można sądzić, że data powstania przychodu z tytułu otrzymanej dotacji powstaje stosownie do treści ust. 3e, tzn. zawsze z chwilą otrzymania zapłaty. Pewności jednak nie ma. Po pierwsze dlatego, że ustawa nie uwzględnia stosowania ust. 3a od istnienia ekwiwalentności świadczeń. Po drugie, jako że omawiane przepisy wprowadzono z początkiem br., nie jest jeszcze w należytym stopniu znana praktyka organów podatkowych co do sposobu ich stosowania. Tak czy inaczej dofinansowanie jest przychodem.

Taka forma dofinansowania nie jest ani wprost ujęta w ustawowym, zamkniętym katalogu pozycji, które nie są przychodem, ani też żaden przepis ustawy nie daje podstaw do tego, by dotację kwalifikować jako pozycję zmniejszającą koszty. Kwota dotacji stanowi przychód, który powinien być pomniejszony o wszelkie dopuszczalne koszty uzyskania przychodu. Jeśli koszty przewyższą przychód, wówczas powstanie strata.

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.