Doradca Podatnika 12/2007 Prawo pracy

Piotr Korzuch
specjalista w zakresie prawa pracy

Zatrudniliśmy pracownika 6 listopada 2006 r. Jest to jego pierwsze zatrudnienie. W zeszłym roku, z dniem 6 grudnia, nabył więc prawo do 1,66 dnia urlopu wypoczynkowego, którego jeszcze nie wykorzystał. Jak powinniśmy mu udzielić tego zaległego urlopu, jeżeli pracownik pracuje na pełny etat? Czy należy etat przeliczyć na godziny i minuty oraz udzielić urlopu na część dnia pracy, a na pozostałą część wezwać pracownika do pracy, ponieważ przy przeliczeniu nie wyjdą równo 2 dni urlopu?

Jeśli pracownikowi zostało 1,66 dnia urlopu zaległego, pracodawca udzielając tego urlopu może udzielić go na część dnia pracy. Pracodawca może także urlop ten zaokrąglić do pełnych dwóch dni urlopu, ale przy pierwszym urlopie nie ma takiego obowiązku. Według obowiązujących przepisów pracownik nabywa kilkakrotnie prawo do poszczególnych ułamków pierwszego urlopu wypoczynkowego.

Pracownik, który w ciągu roku kalendarzowego podjął pierwszą pracę zawodową, uzyskuje prawo do urlopu z upływem każdego miesiąca pracy, w wymiarze 1/12 wymiaru urlopu przysługującego mu po przepracowaniu roku. 1/12 z 20 dni urlopu daje wynik 1,66 dnia urlopu, czyli w przeliczeniu na godziny, gdzie dzień urlopu odpowiada ośmiu godzinom, będzie to 13 godzin i 17 minut (1,66 dnia x 8 godzin = 13,28 godziny, 0,28 godziny x 60 minut = 17 minut). Przy pracy po 8 godzin dziennie będzie to 1 dzień 5 godzin i 17 minut urlopu. Przy nabywaniu prawa do pierwszego urlopu bierzemy pod uwagę tylko pełne miesiące kalendarzowe przepracowane przez pracownika.

Dlatego pracownik, który podjął pracę 6 listopada 2006 r., nabędzie prawo tylko do 1,66 dnia urlopu. Jego pełny miesiąc pracy minie bowiem 6 grudnia 2006 r. Za okres od 6 do 31 grudnia 2006 r. pracownik ten nie nabywa żadnych uprawnień urlopowych. Uprawnień urlopowych nie nabywa także pracownik, który rozpoczął pracę po 1 grudnia danego roku, gdyż nie przepracuje on pełnego miesiąca kalendarzowego.

Państwa pracownik nabył prawo do urlopu w takim wymiarze z upływem miesiąca pracy. Urlop ten, jako urlop zaległy, powinien być wykorzystany do końca pierwszego kwartału następującego po roku, w którym pracownik nabył prawo do tego urlopu, czyli do końca marca 2007 r. Od 1 stycznia 2007 r. pracownik nabywa prawo do całego urlopu wypoczynkowego należnego mu za dany rok.

W opisanym przez Państwa przypadku będzie to 20 dni urlopu. Przepisy kodeksu pracy nie przewidują obowiązku zaokrąglania w górę niepełnego dnia urlopu w sytuacji, gdy jest to pierwsze zatrudnienie danego pracownika. Pomimo że pracownik nabył już 20 dni urlopu za rok 2007, to z 2006 roku przysługuje mu niewykorzystany urlop w wymiarze 1 dnia 5 godzin i 17 minut. Z tego wynika, że do końca marca 2007 r. pracodawca musi udzielić zaległego urlopu w tym wymiarze.

W opisanej sytuacji pracodawca może zaokrąglić niepełny dzień urlopu w górę do pełnego dnia i udzielić pracownikowi 2 dni (czyli 16 godzin) urlopu za 2006 r. Obowiązek taki nie wynika z przepisów prawa pracy, ale takie rozliczenie zaległego urlopu jest korzystniejsze dla pracownika od ogólnie obowiązujących zasad, w związku z czym jest dopuszczalne. Należy zaznaczyć, że jest to rozwiązanie często stosowane w praktyce.

Kodeks pracy przewiduje jeszcze jedną sytuację, kiedy można udzielić urlopu tylko na część dnia pracy - jest to dopuszczalne jedynie w przypadku, gdy część urlopu pozostała do wykorzystania przez tego pracownika jest niższa niż pełny dobowy wymiar czasu pracy pracownika w dniu, w którym urlop ma być udzielony.

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.