Doradca Podatnika 12/2007 Prawo w obronie przedsiębiorcy

Przedsiębiorco, walcz o swoje prawa

Polska Konfederacja Pracodawców Prywatnych Lewiatan 13 marca br. rozpoczęła kampanię społeczną, której celem jest podniesienie świadomości przedsiębiorców w zakresie przysługujących im praw oraz wzmocnienie pozycji małych i średnich przedsiębiorstw w egzekwowaniu tych praw. Projekt będzie realizowany poprzez wzmocnienie działalności Społecznego Rzecznika Przedsiębiorców, utworzenie centrum monitorowania wolności gospodarczej, stworzenie kompendium praw przedsiębiorców oraz wortalu internetowego poświęconego prawom przedsiębiorców (więcej: www.pkpplewiatan.pl)

Uchylenie ubezwłasnowolnienia

Nieprzyznanie osobie ubezwłasnowolnionej uprawnienia do zgłoszenia wniosku o wszczęcie postępowania o uchylenie lub zmianę ubezwłas-nowolnienia, jest niezgodne z Konstytucją. Taki wyrok Trybunału Konstytucyjnego zapadł 7 marca 2007 r. TK stwierdził, że kwestionowane przepisy ograniczają prawa do wolności osoby ubezwłasnowolnionej; nie jest to ani usprawiedliwione, ani też konieczne.

Ponadto kwestionowane przepisy naruszają godność. W obecnym stanie prawnym osoba ubezwłasnowolniona nie ma prawa inicjowania postępowania w sprawie o uchylenie lub zmianę ubezwłasnowolnienia, ale równocześnie uznaje się ją za wystarczająco kompetentną do samodzielnego działania na późniejszym etapie postępowania - do zaskarżania postanowień wydanych w tym postępowaniu.

Wywiad może sprawdzać przesyłki

14 marca br. zaczęło obowiązywać rozporządzenie Ministra Finansów z 8 lutego 2007 r. w sprawie sposobu przeprowadzania i dokumentowania przez wywiad skarbowy czynności niejawnego nadzorowania wytwarzania, przemieszczania, przechowywania i obrotu przedmiotami przestępstwa (Dz.U. nr 35, poz. 223). Nowe rozporządzenie m.in. umożliwia wywiadowi skarbowemu - w celu wykrycia sprawców przestępstw oraz uzyskania i utrwalenia dowodów - otwieranie przesyłek i sprawdzanie ich zawartości oraz usuwanie przedmiotów przestępstwa.

Za zobowiązania spółki odpowiada jej prezes

Organ podatkowy może przenieść odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki na jej prezesa nawet wtedy, gdy objął swoją funkcję pod koniec roku podatkowego. Takie stanowisko zajął NSA w wyroku z 13 marca 2007 r. Organy podatkowe zakwestionowały rozliczenie podatku dochodowego spółki. Ponieważ nie mogły wyegzekwować należności z majątku spółki, orzekły o przeniesieniu odpowiedzialności na ówczesnego jej prezesa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpatrując odwołanie prezesa od tej decyzji, uchylił decyzje organów podatkowych stwierdzając, że prezes nie może odpowiadać za długi spółki od początku 1999 roku, bo w tym czasie nie pełnił funkcji w zarządzie. Ponadto w ocenie sądu organy podatkowe muszą wykazać, że egzekucja była bezskuteczna wobec spółki. Sprawa ostatecznie trafiła do NSA, który nie zgodził się z tym, że prezes nie odpowiada za zaległości powstałe w 1999 r. W przypadku podatku dochodowego mamy do czynienia z otwartym stanem faktycznym i prawnym.

Wszystkie zdarzenia zamykają się między 1 stycznia a końcem roku i dopiero wtedy powstaje zobowiązanie podatkowe. Za rok 1999 zobowiązanie powstało wtedy, gdy skarżący był prezesem spółki. Nieistotne jest, że pełnił tę funkcję zaledwie kilka dni. Sąd nie podzielił też argumentacji WSA odnośnie do bezskuteczności egzekucji. Aby stwierdzić bezskuteczność egzekucji, organ podatkowy musi wszcząć postępowanie egzekucyjne.

O bezskuteczności nie decyduje jednak formalne umorzenie egzekucji (organ nie może umorzyć egzekucji, ale nie jest do tego zobligowany), a tylko to, czy są dowody potwierdzające brak możliwości wyegzekwowania należności od spółki. NSA uznał, że okoliczności tej konkretnej sprawy wskazują, że egzekucja była bezskuteczna. Wyrok jest prawomocny (sygn. akt II FSK341 i 342/06).