Doradca Podatnika 12/2007 Rachunkowość

Barbara Kołodziej

Reprezentuję spółkę z o.o., która prowadzi sprzedaż detaliczną. W związku z zakończeniem sezonu zimowego rozpoczęliśmy sprzedaż towarów, które ewidencjonujemy w cenach sprzedaży brutto. Czasami zdarzają się sytuacje, że w wyniku obniżki cena towarów maleje poniżej ceny zakupu. W jaki sposób zgodnie z uor należy księgować taką wyprzedaż?

Posezonowe obniżki cen towarów w jednostkach handlu detalicznego są obecnie stosowaną praktyką. Każde obniżenie ceny towaru jednostka powinna ująć w księgach rachunkowych. Należy jednak pamiętać, że obniżenie ceny towarów nie zawsze musi powodować obniżenie ceny zakupu.

W sytuacji kiedy zapasy towarów nie spełniają jednego z podstawowych warunków stawianych aktywom w art. 3 ust. 1 pkt 12 uor, tzn. nie przyniosą w przyszłości wpływu do jednostki przewidywanych korzyści ekonomicznych, wskazane jest obniżenie ich ceny. W każdym przypadku obniżki cen z powodu utraty przydatności użytkowej lub handlowej towarów, jako warunku upłynnienia zapasów z uwagi na upływ sezonu, ustala się ich stan rzeczywisty w drodze spisu z natury, przyjmując go za podstawę obniżenia cen sprzedaży do poziomu umożliwiającego sprzedaż zapasów zbędnych.

Trzeba zauważyć, że obniżenie ceny towarów nie zawsze musi powodować obniżenie ceny zakupu. Dzieje się tak, kiedy obniżka cen sprzedaży następuje przez zmniejszenie jedynie marży handlowej. Obniżka taka nie powoduje obniżenia wartości towarów w cenach zakupu i ujmowana jest w księgach rachunkowych jako korekta odchyleń od cen ewidencyjnych z tytułu marży i VAT. Jednak zdarzają się takie sytuacje, w których obniżka cen jest tak duża, że następuje spadek wartości towarów poniżej ceny zakupu.

Wówczas skutki obniżki ujmuje się jako utratę ich wartości z tytułu aktualizacji wyceny (art. 34 ust. 5 uor) i dokonuje odpisu w ciężar pozostałych kosztów operacyjnych, a nie jako koszty sprzedaży, ponieważ towar o obniżonej cenie pozostaje nadal w zapasie z przeznaczeniem do sprzedaży.

W przypadkach kiedy towary po obniżonej cenie pozostają w placówce handlowej do czasu ich sprzedaży i w związku z tym mogą zaistnieć okoliczności określone w art. 35c uor, uzasadniające przywrócenie w przyszłości uprzednio odpisanej wartości towarów, należy wprowadzić je do ksiąg rachunkowych, odnosząc skutki aktualizacji wartości towarów w postaci różnicy poniżej ceny zakupu towarów w cenach zakupu, do pozostałych kosztów operacyjnych, zapisem:

Wn konto "Pozostałe koszty operacyjne"
Ma konto "Odpisy aktualizujące wartość towarów".

Kwota odpisu pozostaje na koncie "Odpisy aktualizujące wartość towarów" do czasu upłynnienia zapasów towarów. Konto "Towary" uznaje się dopiero w momencie upłynnienia zapasów towarów objętych aktualizacją wartości, księgując uprzednio dokonany odpis aktualizujący, jednocześnie z rozchodem towarów:
Wn konto "Odpisy aktualizujące wartość towarów"
Ma konto "Towary".

Sprzedaż towarów objętych obniżką cen z powodu utraty wartości użytkowej według faktury VAT należy zaksięgować:
1. Wartość po obniżonych cenach sprzedaży netto - Ma konto "Sprzedaż towarów"
2. VAT należny - Ma konto "Rozrachunki z urzędem skarbowym z tytułu VAT należnego"
3. Razem należność od nabywcy (poz. 1 + poz. 2) - Wn konto "Rozrachunki z odbiorcami". Natomiast rozchód sprzedanych towarów według cen ewidencyjnych ustalonych po obniżce księguje się następująco:

1. Wartość według cen sprzedaży netto - Wn konto "Wartość sprzedanych towarów"
2. Odchylenia kredytowe wyrażające odpisy aktualizujące wartość towarów - Wn konto "Odchylenia od cen ewidencyjnych towarów" (analitycznie: "Odchylenia z tytułu aktualizacji wartości zapasów")
3. Kwota ogółem na uznanie konta towarów (poz. 1 + poz. 2) - Ma konto "Towary".
   

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.