Doradca Podatnika 13/2007 Obrót gospodarczy

Monika Król-Gajewska
adwokat w Kancelarii Adwokackiej "Pociej Dubois i Wspólnicy"

Jedyny członek zarządu naszej spółki z o.o. niespodziewanie złożył rezygnację z pełnionej funkcji. Spółka została bez zarządu. Co mogą w takiej sytuacji zrobić wspólnicy?

Podstawową zasadą jest powoływanie i odwoływanie członków zarządu uchwałą wspólników. Jeżeli jedyny członek zarządu złożył rezygnację, należy przede wszystkim ustalić, czy istnieje możliwość podjęcia przez wspólników uchwały o wyborze nowego zarządu. Zgromadzenie wspólników zwoływane jest przez zarząd.

Zwołanie zgromadzenia przez radę nadzorczą (jeżeli funkcjonuje w spółce) - z wyjątkiem zwyczajnego zgromadzenia wspólników - wymaga zgłoszenia żądania w tej kwestii zarządowi. Podobnie jest z wystąpieniem przez wspólników do sądu rejestrowego z wnioskiem o udzielenie im upoważnienia do zwołania zgromadzenia.

Wniosek wymaga wykazania, że dany wspólnik żądał wcześniej zwołania zgromadzenia przez zarząd i żądanie to nie zostało zrealizowane. Tak więc żaden z tych przypadków nie może mieć miejsca, gdy w spółce nie ma zarządu, ponieważ nie ma podmiotu, któremu można zgłosić żądanie zwołania zgromadzenia. Pozostaje więc próba odbycia zgromadzenia wspólników bez formalnego zwołania. Wymaga to zgody wszystkich wspólników.

Pomimo braku formalnego zwołania zgromadzenia można podejmować uchwały, jeżeli cały kapitał zakładowy jest reprezentowany i wszyscy wspólnicy wyrazili zgodę na odbycie zgromadzenia (art. 240 k.s.h.). Bez odbycia zgromadzenia wspólników mogą być podjęte uchwały, jeżeli wszyscy wspólnicy wyrażą na piśmie zgodę na postanowienie, które ma być podjęte albo na głosowanie pisemne (art. 227 § 2 k.s.h.). Jeżeli nie uda się wybrać zarządu w spółce z o.o., pozostaje ustanowienie dla spółki kuratora (art. 42 k.c.).

Jeżeli kuratorowi nie uda doprowadzić do wybrania w spółce zarządu, to podejmuje czynności zmierzające do rozwiązania spółki. Wniosek w sprawie wyboru kuratora może złożyć każdy ze wspólników. Kuratora powołuje w postępowaniu nieprocesowym sąd opiekuńczy, którym jest sąd rodzinny, właściwy z uwagi na siedzibę spółki (art. 603 k.p.c.). Jeżeli z wnioskiem o ustanowienie kuratora wystąpił jeden wspólnik, pozostali powinni być uczestnikami takiego postępowania.

We wniosku można wskazać osobę kuratora (z reguły jest to jeden ze wspólników) oraz określić zakres jego uprawnień. Najczęściej jest to uprawnienie do zwołania zgromadzenia wspólników. Zakres wszystkich uprawnień kuratora określa zaświadczenie wydane przez sąd. Instytucja kurateli uregulowana jest w kodeksie rodzinnym i opiekuńczym (k.r.i.o.). W zakresie nieuregulowanym przez przepisy, do kurateli stosuje się odpowiednio przepisy o opiece (art. 178 § 2 k.r.i.o.). Jeżeli kurator zostaje wyznaczony jedynie do zwołania zgromadzenia wspólników, które wybierze zarząd, i cel ten zostanie osiągnięty, kuratela wygasa.

Jeżeli zdaniem wspólników kurator nie wykonuje właściwie swoich obowiązków, sąd może wyznaczyć nowego kuratora. Kurator otrzymuje przyznawane przez sąd wynagrodzenie, które powinno być pokryte z majątku spółki, a gdy spółka nie posiadała majątku - przez osobę, która wnioskowała o ustanowienie kuratora.

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.