Doradca Podatnika 13/2007 Podatek dochodowy

Piotr Augustyniak
doradca podatkowy

W związku ze zmianą przepisów o możliwości przejścia z ZUS do KRUS otrzymałam zwrot wpłaconych składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne, jednak potrącono od tej sumy wypłacone przez ZUS zasiłki chorobowe. Jak prawidłowo powinnam zaewidencjonować ten zwrot - czy pomniejszyć koszty, czy jednak stanowi to przychód?

Nienależnie opłacone składki podlegają z urzędu zaliczeniu na poczet zaległych lub bieżących składek, a jeśli takowych nie ma - na poczet składek przyszłych. Płatnik może jednak złożyć wniosek o zwrot nadpłaty i wówczas nadpłacone składki zostaną mu zwrócone. W zadanym pytaniu wątpliwości przedsiębiorcy dotyczą podatkowego rozliczenia zwróconych składek przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Należy tutaj zwrócić szczególną uwagę na to, że poszczególne składki są odmiennie traktowane dla celów podatkowych. I tak:

• składki na ubezpieczenie społeczne są zaliczane do kosztów uzyskania przychodu
• składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych są zaliczane do kosztów uzyskania przychodu
• składki na ubezpieczenie zdrowotne są odliczane od podatku.

Podstawę obliczenia podatku stanowi dochód po odliczeniu kwot składek określonych w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych, zapłaconych w roku podatkowym bezpośrednio na własne ubezpieczenie emerytalne, rentowe, chorobowe oraz wypadkowe podatnika oraz osób z nim współpracujących.

Otrzymaną kwotę tytułem zwrotu nadpłaconych składek na ubezpieczenie społeczne należy zaliczyć do przychodów. Przychodami są przede wszystkim otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne.

Oznacza to, iż otrzymany z ZUS zwrot składek na ubezpieczenie społeczne należy wykazać w rubryce "Inne źródła" w zeznaniu podatkowym za rok, w którym otrzymano zwrot tych składek. Potwierdza to interpretacja Naczelnika Urzędu Skarbowego w Łęczycy z 25 października 2006 r., gdzie stwierdzono, iż uzyskany przez podatnika zwrot składek na powszechne ubezpieczenie społeczne, stanowi przychód z innych źródeł i podlega opodatkowaniu w zeznaniu rocznym za rok, w którym nastąpił zwrot składek (sygn. nr US I/415-22/2006).

Nadpłata składek na ubezpieczenia społeczne pociąga za sobą nadpłatę innych składek pobieranych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, tj. na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Nie są uznawane za przychody z prowadzonej działalności gospodarczej takie wydatki poniesione przez podatnika, które następnie zostały mu zwrócone, jeżeli uprzednio nie obciążył nimi kosztów uzyskania przychodów. Na tej podstawie można wnioskować, że zwrócone składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych stanowią przychód z działalności gospodarczej.

Zwrócone składki podlegają wykazaniu w księdze przychodów i rozchodów w dniu ich uzyskania i następnie rozliczeniu na zasadach ogólnych z innymi przychodami osiągniętymi z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. W przypadku natomiast uprzednio zapłaconych i odliczonych składek na ubezpieczenie zdrowotne podatnik po otrzymaniu zwrotu takich składek jest obowiązany doliczyć do podatku równowartość otrzymanego świadczenia zdrowotnego. Powinien to uczynić w zeznaniu podatkowym składanym za rok, w którym nastąpiło to zdarzenie (tj. zwrot składek).

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.